Het is altijd interessant om de kranten niet te lezen maar alleen naar de koppen te kijken. Dan krijg je een duidelijker beeld. Waarvan? Van de werkelijkheid ?
Nee, natuurlijk niet. Van het wereldbeeld van de consensus.

Het is belangrijk als belegger de consensus te weten te plaatsen, anders kan je je er niet tegen afzetten. De beleggingsbladen die ik vrijdagochtend oppakte hadden het op de voorpagina allemaal over een crash op Wall Street. Dat is niet meer dan normaal en ik ben zelfs een beetje ongerust. Niets op de voorpagina van The Economist -misschien omdat ze die crash al een paar keer op de voorpagina gebracht hebben en nu even wachten tot hij er ook is – en een rustig bericht op de voorpagina van de Herald Tribune op zaterdagochtend. Dat viel dus mee en daarom alleen al kan de markt volgende week nog terug.

Laten we even naar een paar concrete factoren kijken. Ten eerste, voor nieuwe lezers want dat zijn er zo’n zestig per dag dus kan het geen kwaad iets te herhalen, waarom kijken we naar de VS ?

Omdat we denken dat de markt daar duur is, de cyclus het verst gevorderd, de markt kapitalisatie het hoogst, en de correllatie met ons wereldje het grootst is. Wat dat betreft wil ik ook wel herhalen waarom we niet de wereld bestuderen vanuit het Damrak. We vinden bij Inveztor.net dat de AEX belangrijk is, het is zelfs onze benchmarkt in de modelportefeuille. We doen echter hard ons best een iets bredere kijk te bieden aan onze lezers en zo probeerden we het dit jaar beter te doen dan de AEX door vooral in het buitenland te beleggen. Lukte overigens aardig, zie de portefeuille.

Ten tweede, wat is onze onderliggende visie eigenlijk, bij dat crash verhaal ?

Wel, die visie is dat we het ook niet weten maar naarmate we beter naar de markt kijken kunnen we onze visie wellicht verbeteren en tot een evenwichtige besluitvorming komen.

We hebben al een tijd gewaarschuwd dat we enerzijds erg optimistisch blijven over de goede vooruitzichten in de tech en internet sectoren, maar dat anderzijds de aandelenmarkt in de VS er technisch belabberd bij ligt.

Daar kwam tien dagen geleden even verbetering in, waardoor de technische trends die we volgen wat verbeterden en we wat minder negatief werden. Dat bleek uiteindelijk een korte perverse beweging te zijn en de markt zakte afgelopen week waarbij we kunnen aantekenen dat de actie op vrijdag zich ongetwijfeld maandag zal voortzetten in Europa. New York hield namelijk eerst aardig stand en verloor niet meer dan een procent of anderhalf. Maar tegen het eind capituleerde de markt en eindigde op een zwakke noot, een slecht teken.

In Nederland horen we van de optiebeurs dat de expiratie belangen daar toch aan de Noordkant lagen, dus zonder die steun kan er maandag weer een onsje af.

Ten derde, wat is nu eigenlijk de stand van zaken ?

Technisch gezien is de markt nu los, naar beneden toe. De voornaamste indices zijn door hun steun, de sterkste twee sectoren, tech en internet staan nog overeind, de rente trend staat naar boven en er is al een beweging richting de veilige haven van de staatsobligaties. Maar er is geen paniek. De markt is 10% terug, dat heet een correctie, het niveau is al een keer getest, het kan nog verbeteren. Maar we zitten in oktober, nog twee weken te gaan en eigenlijk is zo’n tik terug best gezond. Als het hierbij blijft zal het toch eerst nog wat pijnlijker moeten worden. We denken dan aan een niveau tegen de Dow 9700 aan.

Van Dongen, die we vrijdagmiddag even spraken, is wat optimistischer en ziet de Dow 10000 als een mooie steun, maar hij zal zelf met een verhaal komen. Steentjes zit in Duitsland dus die zal het over iets heel anders gaan hebben op maandag.

Tenslotte, terug naar ons macro scenario. We denken dat de wereldgroei zich aan het herstellen is. Daarom krijgt de rente opwaartse impulsen. De grootste problemen zijn nog steeds van eigen fabrikaat. Stagnatie in Japan is Made in Japan. Het probleem van Europa is het gebrek aan flexibiliteit en de grote voorliefde voor staatsoplossingen. In Amerika gaan we een verkiezingsjaar in.
Gepatenteerde leugenaars krijgen dan ruimschoots de aandacht voor hun simplistische oplossingen van complexe problemen en gaan zich voordoen als Staatslieden. In werkelijkheid kennen zij elkaars motieven en omdat het spel steeds scherper gespeeld wordt, zullen zij elkaar dan ook op allerlei oorbare en minder eerbare wijzen trachten uit te maken voor wat ze zijn, dieven en leugenaars. Op de televisie worden deze mensen gewoon politici genoemd. Er is hun heel wat aan gelegen de aandelenmarkt omhoog te houden en daarvoor de merites te kunnen claimen. De heer Greenspan zal proberen dat voor hun te klaren, dan wordt hij herbenoemd.

Hij heeft hiervoor twee wapens in voorraad.

Het eerste wapen is de rente. Als de zaak in elkaar dondert komt de cavalerie eraan en gaat de rente naar beneden. Greenspan heeft hier ervaring mee, het werkt, we weten het, iedereen weet het en daarom weet ook iedereen, lijkt het wel, dat je gewoon moet bijkopen als de markt flink daalt. Sommige mensen vinden dit een wat enge gedachte en we geven ze geen ongelijk.

Het tweede wapen is de heer Greenspan zelf. Hij is heel handig. Hij voelt de zaken goed aan, weet goed de opinie te manipuleren en wij moeten toegeven dat deze man een meester is in marktmanipulatie.
Vroeger zorgde de Fed er wel voor dat er een crash kwam door de markt in elkaar te meppen met ondoordachte maatregelen. Deze keer zijn we beter bemand maar de inzet is nog nooit zo hoog geweest.

De markt kan dus terug. Hoeveel ? Een procent of 20 à 25 ? We hebben net 10% gehad, verder valt er op dit moment weinig over te zeggen. Vooralsnog lijkt ons een woelige oktobermaand het waarschijnlijkst.
We blijven op een paar belangrijke indicatoren letten. Tech en internet zijn belangrijke steunpilaren. Die moeten eerst om willen we een serieuze situatie krijgen. Dat kan volgende week gebeuren. Het is dan zaak een beetje liquiditeiten te hebben om de grote liquide namen weer te kopen.

We leven in een periode van aantrekkende rente. Slecht voor de markt maar niet onoverkomelijk. De hele snelle groeiers, de bedrijven die profiteren van de grote veranderingen die zich voltrekken, kunnen zich onttrekken aan het aanlokkelijke alternatief van 6% couponrendement. We moeten wel uitkijken voor k/w-contractie. Financials kunnen het weer moeilijk krijgen, maar die liepen hier al een tijdje op vooruit. Secundaire aandelen zijn al goedkoop. Die zitten al sinds Juli 1998 in een bearmarkt. Nu heb ik het over onze Nederlandse aandelen, in de VS begon de bearmarkt in small caps al in April 1998.
Gerelateerde stukken:

Crash: iedereen klaar?
Modelportefeuille
Maandag waakzaam: hopelijk voor niets