Geachte heer Koelewijn,

Met respect voor uw column en de mi. over het algemeen correcte interpretatie van de recente HH – testimony moet mij toch een kritische opmerking van het hart. Tot tweemaal toe legt u in uw column een expliciet verband tussen stijgende aandelenkoersen en het beleid van de FED. U stelt tot tweemaal toe expliciet dat wanneer aandelenkoersen verder stijgen de FED verder monetair zal (moeten) verkrappen …….

Zonder te twijfelen aan Uw kennis ter zake vrees ik dat U hier de plank volledig mis slaat, de FED heeft nergens als doelvariabele van het monetair beleid het niveau van aandelenkoersen staan. Rentebeleid zal nooit een gevolg zijn van het niveau waarop de FED denkt dat aandelenkoersen zouden mogen staan. Dit vanwege het simpele fenomeen dat de FED een inflatie target heeft en geen Nasdaq of S&P target in haar monetair beleid. Een bezoek aan de website van de FED is in dit verband zeer inzichtelijk.

Met vriendelijk groet en zoals eerder gesteld respect voor uw columns,

Erik Schotkamp

Geachte heer Schotkamp,

U heeft objectief gezien gelijk. De Fed heeft inderdaad op geen enkele wijze rekening te houden met de hoogte van de aandelenkoersen. De Fed heeft in formele zin maar een doelstelling en dat is in de VS het onder controle houden van de inflatie.

Vergeef mij de fijnproeverij, maar het gaat dan om de interne waarde van de dollar. In een gesloten economie als de Amerikaanse is de kans dat je inflatie importeert door een lage dollar, dus hogere importprijzen, niet zo heel erg groot. De externe waarde van de dollar, de wisselkoers dus, is voor de Fed helemaal niet zo relevant.

Waarom praat Greenspan dan toch voortdurend over de hoogte van de aandelenkoersen. Hij doet dit al twee jaar en hij blijft vasthouden aan dit thema. Je kunt heel simpel redeneren en stellen dat hij anders helemaal geen onderwerp zou hebben om over te praten. De Amerikaanse inflatie is immers zo goed als dood.

Dat is opmerkelijk want de economie blijft maar doordenderen. Maar zo eenvoudig is dat niet. De Amerikaanse economie heeft minstens één heel groot probleem en dat is het voortdurend aanzwellen van het tekort op de lopende rekening. Dat is in beginsel geen goede situatie. Het tekort moet door kapitaalimporten gefinancierd worden.

Tot nu toe was dat geen probleem, omdat het buitenland graag bereid was zijn geld in de VS te steken. Daar kan natuurlijk ooit een einde aan komen. Dat zal het geval zijn als de Amerikaanse aandelenmarkt zijn aantrekkelijkheid verliest. Je kunt je voorstellen dat zoiets kan gebeuren als de groei vertraagt.

Een lagere groei zal onder de huidige omstandigheden vervelende gevolgen kunnen hebben voor de inflatie. Een groeivertraging zal leiden tot een minder efficiënt gebruik van de productiecapaciteit, waardoor de loonkosten per eenheid product oplopen. Dat betekent een hogere inflatie – als de ondernemers de loonkosten afwentelen in de prijzen – of lagere winsten. In dat geval lukt het afwentelen duidelijk niet.

Als tegelijkertijd de dollar zou verzwakken, dan zou ook dat leiden tot een druk op de inflatie, want de VS zouden dan via hogere importprijzen inflatie importeren. Beide effecten zullen ieder voor zich niet erg groot zijn, maar gezamenlijk zijn ze wel van betekenis. Dan heb je het slechtste van drie werelden: een afzwakkende economie, hogere inflatie en een oplopende rente. Dit is het scenario van de harde landing.

Greenspan wil dat niet zover laten komen en daarom zet hij in op een geleidelijke afzwakking van de groei. Door geleidelijk de rente te verhogen, probeert hij de koersen van aandelen wat omlaag te krijgen. Dat leidt tot minder bestedingsgroei en – door een lagere groei van de importen – tot een minder hoog tekort op de lopende rekening. Op deze wijze zou de economie zacht kunnen landen.

Ik geef toe dat het allemaal interpretaties van mijzelf zijn. Ik baseer mijn visie deels op wat ik bij andere commentatoren zeggen en uiteraard is er ook sprake van eigen denkwerk. Ik raad u toch aan eens de lezingen van Greenspan door te nemen en een poging te doen om tussen de regels door te lezen. Ik wens u sterkte, want Greenspan is voor velerlei uitleg vatbaar.

Met vriendelijke groeten,
Jaap Koelewijn