In deze tijden van eenduidige voorspellingen (al één gezien die een
stijgende dollar en hogere rente  voorspelt ?) kan het nuttig zijn ook even
stil te staan bij de gedachtewereld van de Machtigste Man ter Wereld (de MMW),
de met veel moeite verkozen heer Joris W. Bos.
 
Joris Bos is van beroep politicus. Hij behoort niet tot de intellectuele
elite van de Amerikaanse Oostkust. Ook aan de Westkust van de VS is hij in dit
soort kringen vooral bekend als iemand die reeds op zijn veertigste wist op te
houden met alcoholmisbruik.
 
Reden genoeg voor de heer Bos om zich vast te klampen aan het ene
duidelijke idee van zijn verkiezingscampagne, de grote belastingverlaging. Laten
wij eens kijken hoe dat helemaal verkeerd kan lopen, althans, voor ons
beleggers.
 
Voor de heer Bos is het uiteraard de bedoeling dat dit goed afloopt. Wat
verstaan wij onder goede afloop voor de MMW ? Kijkt u even naar zijn
visitekaartje, we schreven het al hierboven: Joris W.Bos, Politicus.
 
Wat willen politici?
 
Zij willen herkozen worden. Wij geven graag toe dat er, op bepaalde
momenten ook andere drijfveren kunnen bestaan, waarbij wij niet denken aan de
flauwe verhaaltjes over president Clinton maar aan politici die, om welke reden
ook, besloten hebben geen kandidaat voor herverkiezing te zijn. Dat zijn
interessante politici. Die doen dingen die de geschiedenisboekjes halen, in
gunstige zin dan.
 
Wie weet hoort Joris Bos daar op een dag ook bij want je weet nooit,
misschien wel sneller dan algemeen verwacht. Misschien gaat ook hij dan
verstandige dingen doen. Wanneer dat gebeurt zullen we u dat melden.
Samenvattend  is onze stelling dus dat je moet uitkijken met politici,
vooral wanneer ze werken aan hun herverkiezing en meestal is dat wat ze aan het
doen zijn. Wie daar nog aan twijfelt moet gewoon even CNN aanzetten en naar
Joris Bos kijken. Is dit een man die gekwalificeerd is om te regeren of om
herkozen te worden ? De vraag is retorisch bedoeld.
 
Wanneer begint Gouverneur Bos te werken aan zijn herverkiezing?
 
Ons inziens is hij daar al mee bezig.
 
De heer Bos komt graag over als iemand die de Grote Lijn in de gaten houdt.
Boze tongen beweren dat dat komt omdat hij de subtiliteit van de kleine lijnen
minder goed door heeft. Dat is flauw. De heer Bos is vanaf dit jaar bezig met
“Once more in 2004” of hoe dat straks ook moge klinken.
 
Vandaar dus die belastingverlaging.
 
Waarom zouden we daar moeilijk over doen? Er zijn verschillende redenen om
ongerust te zijn.
 
Ten eerste had vader Joris “Golfoorlog” Bos, de man van “Read my lips: no
more taxes” ook al moeite met dit onderwerp. Ten tweede, en dit is belangrijker,
verloopt het eerste jaar van een ambtstermijn van een president, vooral een
Republikein, toch al slecht voor de beurs.
 
Ten derde lijkt het veel eenvoudiger om de Amerikaanse overschotten gewoon
te gebruiken voor het afbetalen van de nationale schuld. Dat is niet speciaal
populair, het zorgt niet voor televisiecoverage maar geeft wel vertrouwen in
financiële kringen en het is ook leuk voor toekomstige  generaties. Het is
ook geruststellend wanneer het wat minder goed gaat met de economie. Toevallig
is dat net aan de orde, ook vandaag weer.
 
In een interessant artikel in de Wall Street Journal van 19 december
schetst Norbert Walter, een econoom bij Deutsche Bank, hoe dat helemaal verkeerd
kan uitpakken.
 
Walter is bang dat een subtielere oplossing, zoals het afbetalen van de
schuld, het bevriezen van overheidsbudgetten en pas daarna wat teruggave van
belastinggelden, weinig steun zal krijgen van de adviseurs van president Bos.
Immers, over twee jaar worden er weer verkiezingen gehouden. De balans is nu al
50/50 tussen Republikeinen en Democraten. Na twee jaar Bosbeleid is er, ook
zonder verdere ongelukken, alle kans op een verdere verslechtering van dat
evenwicht ten gunste van de oppositie. Dan krijgen de Republikeinen helemaal
niets meer gedaan.
 
De reactie van de markt op belastingverlaging kan in de eerste instantie
gunstig zijn, maar wij vragen ons af of de Fed ook zo zal reageren. De Fed, die
er, laten we dat niet vergeten, niet zit om voor de herverkiezing van de heer
Bos te zorgen, zou dan wel eens kunnen suggereren dat, gezien de nieuwe
mogelijkheden tot inflatie dankzij de fiscale stimulus, het niet meer nodig is
om harde hints over renteverlaging te geven.
 
Wij raden liever niet hoe de obligatie- en aandelenmarkt hierop zouden
reageren.
 
Walter voorziet overigens problemen van een heel andere aard. Hij is niet
bang voor het effect van een opnieuw sterke dollar en hogere korte rente in de
VS. Walter vreest echter dat landen die zich nog veel minder kunnen permitteren
om hun rente te verhogen, landen zoals Argentinië, Thailand, de Philippijnen en
Indonesië, in een nieuwe crisis kunnen geraken.
 
Dat kan weer leiden tot onprettige repercussies voor de Westerse
economieën. Walter verwacht niet dat de Amerikaanse regering de problemen van
een aantal opkomende markten centraal zal stellen. Dat lijkt ons een
realistische inschatting. Hij ziet de komst van de nieuwe Republikeinse regering
dan ook als slecht nieuws.
 
Wij zien dat ook zo, met dien verstande dat wij er liever niet aan denken
wat de reactie van de aandelenmarkten zal zijn wanneer de Fed ophoudt met het
orakelen over renteverlaging.
 
Die reactie zal alleen positief zijn voor de dollar.
 
Zoals we al eerder aangaven  is het eerste jaar van een Republikeinse
president meestal slecht voor de beurs. Als de adviseurs van de heer Bos hem zo
gek krijgen om het risico van ruzie met de Fed te lopen kan alles verkeerd gaan.
Een nieuwe crisis in een half dozijn Opkomende Markten (zoals geregelde lezers
weten noemen wij die al heel lang Wegzakkende Markten omdat ze meestal wegzakken
en pas daarna weer Opkomen, maar wij dwalen af, we komen hier in een ander stuk
op terug).
 
Dit is ons nachtmerrie scenario.
 
De plannen tot belastingverlaging kunnen, mits snel en hard uitgevoerd,
bijdragen tot een vermindering van vertrouwen in de aandelenbeurzen omdat de
Amerikaanse rente dan niet zal zakken.
 
Laten we hopen dat het niet zover komt.