-Dit stuk is opgedragen aan Willem Middelkoop-Iedere luchtbel, financieel natuurlijk, heeft zo haar eigen smaak. We bedoelen, de ene keer nemen de excessen deze vorm aan, dan weer gene.In de jaren vijftig vierden mensen feest door fabrieken te bouwen, iets dat nu enigszins ongeloofwaardig overkomt, maar waarom niet? Tulpenbollen wel?In de jaren tachtig was het onroerend goed, niet zomaar onroerend goed, nee, het moesten kantoorpanden zijn. Op de één of andere manier hadden de mensen elkaar er van overtuigd dat de behoefte aan het neerzetten van eindeloze rijen tiepmiepen een brug tussen de volkeren zou slaan en kon leiden tot een hoop ROI (return on investment).Toen kwamen de jaren negentig en daarmee het piefjestijdperk dat culmineerde in de internetluchtbel. Hoewel een paar kapotte dotcoms een robuuste economie niet horen te deren, is het heel wat anders wanneer Cisco, in brede kringen beschouwd als het best gemanagede bedrijf ter wereld, vijf procent van de werknemers ontslaat. Dat is dus toch iets meer dan een voorraadcorrectie.In een interessant artikel in de Financial Times van 1 februari jongstleden getiteld, Ancient truths and the New Economy, geeft de bij zakenbank Morgan Stanley (MDW, $63.25, Modelportefeuile)werkzame econoom Stephen Roach aan waar het precies aan schort, deze keer.In het derde kwartaal van 2000 bedroeg de post aan bedrijfsinvesteringen in de VS 13.9% van het bruto nationaal produkt, vergelijkbaar met de top van vorige zeepbellen. Roach haalt aan dat er natuurlijk voor elke vorm van exces in de echte economie, er ook een vergelijkbaar exces in de financiële wereld plaats vindt. Die excessen zijn gemakkelijk aan te wijzen. De waarderingen van de opkomende dotcoms zijn bekend, die zijn inmiddels of verdwenen, of, op een enkele uitzondering na, 90% van hun waarde kwijt, inclusief Yahoo!, de blue-chip van de sector.Volgens de vakorganisatie Venture Economics werd in de VS in 1999 en 2000 meer dan 65 miljard dollar aan risicokapitaal geïnvesteerd. In 1998 was het record 29 miljard dollar. In 2000 werd voor 155 miljard dollar aan telco schuldpapier gecreëerd. Dat was 85% meer dan in 1998. Van de week woonden we een presentatie bij van Roach. Een kernpunt was zijn waarneming van de sterke discrepantie tussen de negatieve spaarquote en de uitgaven van de consumenten. Roach schat dat het rijkdomseffect de afgelopen vijf jaar 1% per jaar aan het uitgaventotaal heeft bijgedragen. Nu de consument niet meer kan rekenen op stijgende aandelenprijzen zal hij weer echt moeten gaan sparen. Dan zou de spaarquote wel eens terug kunnen keren van -0.8% nu naar een normale, positieve 8.5%. Dat was namelijk het niveau van voor de huidige bullmarkt, in 1994.Wie graag over catastrofale scenario’s nadenkt, moet deze cijfers eens op zich in laten werken. Wij garanderen het resultaat.De reden waarom we zelf geen pessimisten worden -ook dit gaat voorbij, denken wij – heeft meer te maken met het grote verschil in reactiviteit tussen de VS en Japan. Wij denken dat de huidige excessen snel weggewerkt zullen worden. Pijnloos weggewerkt? Nee. Snel weggewerkt? Ja.Daarom lijkt het ons onwaarschijnlijk dat we in een L-scenario terecht zullen komen. (zie ook: Daar is de tweede trein: V, U, L, of I?) Wij houden het op een U en wensen U dan ook een prettig weekend.