Wall Street was – zo herinnert ons James Bianco – op 16 september 1920 het toneel van een bomaanslag die dertig doden eiste en honderden mensen verwondde. Het was de ergste aanslag uit de geschiedenis en, alle proporties in aanmerking nemend, een gebeurtenis die enigszins leek op wat we vorige week meemaakten. De New York Stock Exchange sloot voor de rest van de dag. J. Edgar Hoover, toen al hoofd van de FBI, kreeg brede volmachten om de schuldigen op te sporen. Dat waren bolsjewieken. Er ontstond een heksenjacht op de ‘roden’. De markt zakte daarop flink in. Ook toen was de markt al in een neerwaartse trend, net als nu. De index leverde snel 24% in, herstelde tegen kerstmis en maakte vervolgens in Augustus 1921 een dubbele bodem. Toen begon de bullmarkt van de jaren twintig en de rest is geschiedenis, althans, iets bekendere geschiedenis. Onze lezers willen graag weten wat ze morgen moeten doen. Ze willen ook graag weten wat er morgen gaat gebeuren. Wij geven graag toe dat wij in deze momenten weinig lust hebben in schrijven, maar de verantwoordelijkheid naar onze lezers weegt zwaarder dan onze gemoedsgesteldheid. Laten we de emoties daarom even vergeten en laten we proberen professioneel te blijven. Ten eerste moet u eens kijken naar de commentaren op Inveztor.net, met name naar het uitstekend gedocumenteerde (pardon, wij bedoelen “zoals altijd uitstekend gedocumenteerde”) stuk van Potuijt en de verschillende bijdragen van Lukas Daalder die bijzonder de moeite waard zijn.Ten tweede zouden wij nog het volgende in overweging willen geven. Kijk naar de geschiedenis. Er is weinig houvast, maar u krijgt veel meer vertrouwen wanneer u de trends bekijkt van voorgaande, vergelijkbare catastrofes, zie hiervoor ook Potuijts eerder genoemde stuk. Vandaar ook onze verwijzing naar de gebeurtenissen van 81 jaar geleden.De geschiedenis herhaalt zich niet, maar de luiaards die haar niet willen bestuderen, zijn gedoemd hun eigen fouten te herhalen.Uit de geschiedenis blijkt het volgende: In het geval van een ramp zoals we nu beleven, krijgt de markt een klap, maar vervolgens wordt de eerder bestaande trend voortgezet. Die trend was al negatief, al zouden we kunnen stellen dat de Dow zijwaarts bewoog. Misschien zien we daarom straks een relatief herstel in deze index. Voor de rest van de wereld, met name voor Europa, is dat niet het geval. Bij ons ging het al slecht en nu komt daar nog een schepje bovenop.Dat wil niet zeggen dat dat allemaal vandaag gaat gebeuren. De psychologie van de markt is namelijk steeds moeilijker te anticiperen. Dat komt door wat u nu doet: internet, snelle communicatie, verspreiding van ideeën, actie en tegenactie. Er is dus evenveel kans, naar ons gevoel, op een snelle daling gevolgd door een snel herstel, een zweepslag dus, met in de periode daarna weer een hervatting van de trend, en dat is een dalende. Er kan natuurlijk nog veel meer gebeuren, want bij de bovenstaande redenering gaan we er van uit dat er niets nieuws gebeurt. Dat zou kunnen, maar er is meer kans dat er wel nieuwe gebeurtenissen plaatsvinden. Dan verlaten we de beurs en gaan we het hebben over geo-politiek. Ook daar kan het lonen een poging te doen de zaken in een wat breder verband te zien.Dat zullen we proberen in ons volgende artikel.