Inveztor.net heeft alle columnisten gevraagd hun verwachtingen 2002 op papier te zetten. Welke fondsen doen het goed, welke floppen en wat doen de indices? Bovendien vertellen ze wat hun grootste successen en missers van 2001 waren en wat ze de mooiste, beste of meest aansprekende quote van 2001 vonden.Omdat wij dit jaar voor de tiende achtereenvolgende keer gevraagd worden de gebruikelijke voorspellingen en prognoses voor het komende jaar af te geven, grijpen wij terug op wat nu een traditie aan het worden is. Ten eerste het volgende: wij voorspellen al tien jaar – zie onze maandelijkse column in Quote – met weinig risico, maar zonder noemenswaardige fouten. Dit klinkt hoogmoedig, maar wacht met uw oordeel. Niemand heeft dat ooit opgemerkt, verblind als de mensen zijn door onze bescheiden opstelling wat bovengenoemde voorspellingen betreft.

Wij blijven dit jaar dan ook even bescheiden en zo mogelijk nog nederiger dan voorheen, gezien onze eigen prestaties dit jaar. Waarom zouden we een tienjarig trackrecord van juiste voorspellingen in gevaar brengen? Tot nu toe voorspelden wij, ieder jaar het volgende: wij denken dat de dollar groen zal blijven en dat de aandelenmarkten zullen fluctueren.In 2000 voorspelden wij ook nog dat het goed zou zijn rond 15 maart uit te stappen. Dat bleek de grootste blunder uit onze carrière. We herhaalden dit nog een aantal malen, maar bleven zelf op onze posities zitten. Het effect ziet u in de Modelportefeuille, die nu zo heet omdat die portefeuille een model geworden is van hoe het niet moet.Voorspelling is verspilling
Hierbij dus onze eerste voorspelling: “De dollar zal dit jaar groen blijven en de aandelenmarkten zullen fluctueren.”

De reden voor deze voorspelling is, in tegenstelling tot wat velen zullen denken, heel serieus. De lezer heeft namelijk niets aan voorspellingen, ze kosten alleen maar tijd. Tijd om ze op te schrijven, tijd om ze persklaar te maken en tijd om ze te lezen. Dat is allemaal vergeefse moeite en verspilling.

Om dit te onderbouwen wijzen we u graag op de jaarlijkse, uitgebreide, goed gedocumenteerde rondetafelserie van het Amerikaanse blad Barron’s. Barron’s roept hiervoor een aantal van de meest vooraanstaande professionals bij elkaar. Mensen met goede ideeën, dito track records en interessante meningen. Ze zitten er bijna altijd naast. Waarom zouden wij pretenderen het beter te kunnen doen en u van uw kostbare tijd te beroven? Dat lijkt ons zinloos.

Onze tweede voorspelling is daarom eenvoudig en nuttig want tijdbesparend: “De meeste voorspellingen die u dezer dagen in de kranten leest zullen niet uitkomen.” Ook dat lijkt eenvoudig, maar vraagt u zich dan maar af, waarom komen anderen hier niet op, als het zo simpel is? Waarom zou u eigenlijk de moeite nemen al die voorspellingen te lezen? Wanneer las u voor het laatst een goed gedicht?

Onze derde voorspelling houdt verband met de recente discussie tussen Inveztor.net columnist Marcel Tak en professor Ben Jacobsen. U herinnert zich misschien die discussie, over het “Sell in May” effect (zie: Sell in May: geen vruchteloze discussie). Trouwe lezers weten dat wij denken dat je hier rekening mee moet houden, evenals met het nog sterkere effect van seizoensfluctuatie van de waarderingen in technologie aandelen.
Tech aandelen zijn weer duur, althans, ze zijn juist geprijsd als alles goed gaat. Dat is niets anders dan een alternatieve definitie van duur, dus is het wellicht raadzaam tech aandelen dit jaar van de hand te doen op 15 maart.

Drie voorspellingen is al heel wat. Het zou gemakkelijk zijn er een vierde aan toe te voegen: koop uw tech aandelen terug op 15 oktober. Er is naar ons gevoel een meer dan gemiddelde kans dat dat weer zal werken, net zoals het afgelopen jaar.

Wat zijn onze drie favoriete aandelen?
Sommige vragen zijn dom, sommige zijn zinloos, andere zijn ronduit gevaarlijk. Laten we dit even toelichten. Wij krijgen van onze onvolprezen redactie een hele waslijst aan voorspellingen en favoriete en minder favoriete aandelen die we u moeten melden. U moet ons niet verkeerd begrijpen, die redactie meent het goed. Ze denken de lezer een plezier te doen en dat siert ze.

Bovendien is onze redactie – en dit kunnen we gemakkelijk bewijzen- drie keer minder dom dan sommige andere redacties. Die vragen om één favoriet aandeel. Er is dus nog veel minder kans dat u daar iets aan heeft. Drie keer zo weinig zelfs. Hierbij dus het bewijs, en we delen u graag mee dat we dit zonder medeweten van de redactie uitgedacht hebben.

Nu weet u dus waarom het dom is om om één aandeel te vragen. U weet nu ook dat het niet veel zin heeft om om voorspellingen te vragen. Maar wat is nu ronduit gevaarlijk?
Welnu, dat zijn natuurlijk die vragen over die aandelen, waarbij opnieuw de vraag naar één aandeel gevaarlijker is dan de rest.

Laat ons een voorbeeld geven. Een tijdje geleden waren we erg geporteerd van een klein Engels bedrijf dat vliegvelden opkoopt. Het bedrijf heet Wiggins. Wij noemden het ooit als een favoriet. Dit aandeel verloor het afgelopen jaar de helft van zijn waarde en hoewel we nog niets verkocht hebben zijn we niet blij en beginnen we aan ons goede oordeel te twijfelen.

Maar als je als columnist zo’n aandeel noemt is dat gevaarlijk, want veel lezers kopen het en kijken er niet meer naar om. Een ander, die er veel meer van weet dan zij, heeft het immers aanbevolen? Dat is dus het gevaarlijke aspect.

Wij voegen daarom graag de volgende waarschuwing toe: staar u niet blind. Doe zelf onderzoek en in onzekere tijden, zoals nu, is het misschien nuttig om u af te vragen of u niet flink moet diversifiëren. Laten we het eens anders zeggen: wij denken dat u beter goedkope aandelen kunt kopen, omdat we het vermoeden hebben dat we nog steeds in een value cyclus zitten. Goedkope aandelen kunnen het dan beter doen dat dure groeiers. We constateren overigens dat groei-aandelen inderdaad duur zijn. Koop dus value aandelen en koop er dan veel, om te vermijden dat u het slachtoffer wordt van één miskleun.

Als u niet genoeg goedkope aandelen kunt vinden, kunt u twee conclusies trekken. Of de value cyclus is voorbij, of u hebt hulp nodig van een ervaren value belegger. De meeste ervaren value beleggers zullen u wijzen op het nut van diversificatie. Immers, die aandelen zijn niet voor niets zo goedkoop.

Wij hebben nauwelijks drie favoriete aandelen. Meestal zijn onze laatste drie aankopen favoriet, maar we willen best een gooi doen. We denken dat Sea Containers erg goedkoop is, we denken dat IDT, een Amerikaans telecombedrijf dat net voor 40 miljoen dollar het noodlijdende Winstar heeft gekocht een goede koop heeft gedaan en flink zal stijgen. Tenslotte willen we u best wijzen op Trenwick, een kleine Amerikaanse herverzekeraar, die kan profiteren van twee trends in deze sector, namelijk betere prijzen en consolidatie. Trenwick kost ruim 10 dollar, maar heeft een boekwaarde van 14 dollar. De grote spelers noteren veel meer dan hun boekwaarde. Trenwick kan zo overgenomen worden, maar de koers kan ook gewoon stijgen doordat de marges aantrekken. Full disclosure: wij zijn long in deze drie posities. SCR en IDT zijn liquide, Trenwick is dat wat minder.

We kunnen nog een stapje verder gaan en even aanstippen welke landen in 2002 goede perspectieven kunnen bieden. We denken aan Zuid-Korea –er is best kans dat Noord-Korea nog sneller gaat verbeteren, maar daar is geen beurs, dus vergeten we dat trieste reliquaat. Zuid-Korea doet het nu al beter, maar er zijn daar nog erg veel kleinere goedkope bedrijven die onder hun boekwaarde noteren. Buitenlanders huiden zich vooral bezig met een half dozijn blue chips, zoals Samsung. Een beleggingsfonds kan dus uitkomst bieden.

Ten tweede is daar Rusland. Rusland herstelde zich dit jaar een beetje van de inzinking van ’98 en de economie is erg geliëerd aan de olie. Die trend zou best door kunnen zetten, als de olieprijs niet instort.

In beide gevallen zouden we u niet aanraden meer dan 1% van uw portefeuille in deze landen te beleggen.

In onze cliëntenportefeuille was één aandeel dit jaar zowel de grootste stijger als de grootste gemiste kans als ook kanshebber op een teleurstelling in 2002. Dat is ons nooit eerder gebeurd, dus daarom geven we u wat toelichting.

We kochten eerder dit jaar Invision Techologies rond 3 dollar. Dit aandeel steeg, op de eerste beursdag na 11 september ruim 300% en we begonnen te verkopen op 11 dollar. De reden was dat INVN detectiesystemen maakt voor explosieven. We hadden het helemaal verkeerd toen we besloten in die euforie afscheid te nemen, want inmiddels in INVN het nieuwe lievelingsaandeel van de momentumspelers geworden en staat het 34 dollar. Op die prijs gaat de markt er van uit dat iedereen die systemen gaat kopen en dat het bedrijf een fortuin waard wordt.

Nu zijn we sceptisch geworden en vragen we ons af of de huidige prijs nog verantwoord is. Daarom zou INVN best een flinke daler kunnen worden in 2002, want op een gegeven moment houdt het enthousiasme op en wordt de waardering weer gebaseerd op realiteit.

Het afgelopen jaar was ontmoedigend en slopend. We deden het niet goed en als we onze fouten op een rijtje zetten blijven we uren bezig. Onze grootste missers kwamen door gebrek aan scepsis, gebrek aan discipline, onvoorzichtigheid en onvoldoende fundamentele analyse.
Daarom zijn we blij dat de Polderportefeuille het nog goed gedaan heeft, met een klein verlies van één procent, veel beter dan de index.
Eerder verschenen in deze Inveztor.net Oud & Nieuw serie:
Willem Middelkoop 2002: “OpenTV en IE Japanse warrants”
Marcel Tak 2002: “Floppositie VNU”
Jacques Potuijt 2002: “Een sportieve portefeuille”
Van Dongen 2002: “Kwaliteit, geen pulp”
Daalder 2002: “Hernieuwde daling op komst?”
Onno 2002: “Twee scenario’s”
Techboys 2002: “Twee kansen op herstel”Van Zeijl 2002: “Slecht management, goede kansen”

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie is zijn fonds long SCR, IDT en Trenwick. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.