Ga naar Artis, schiet de leeuwen, de wolven en de hyena’s dood. Vervolgens de panters, de luipaarden en de poema, als ze daar nog zo’n dier hebben. Dat is, volgens mensen die het weten kunnen, zoals Hans van der Wielen, Jean-Marie Messier en de heer Mahathir, de president van Maleisië, de oplossing.

Wanneer het slecht gaat in de financiële markten is dat de schuld van de hedge funds. Die zorgen voor volatiliteit, proberen alleen maar geld te verdienen, hebben nergens respect voor, zijn geheim en slachten bedrijven af. Net zoals leeuwen, wolven en hyena’s de gnoes en zebra’s afslachten.

In de natuur azen roofdieren op de zwakkere broeders in de kudde. Die worden eerst goed bekeken, uitgekozen en vervolgens opgegeten. De panter, of het luipaard rent het hardst en krijgt de beste stukken, de hyena’s krijgen de rest en vervolgens mogen de gieren de botten schoonmaken. Zo gaat het ook op de markt.

Een miljard of 250
Er zijn allerlei takken van sport in de hedge fundindustrie. De klagende managers hebben het over de long/short fondsen, die de grootste categorie zijn, het laatste cijfer is ongeveer 44% van de hedge fundmarkt, die in totaal een miljard of zeshonderd – dollars of euros, het maakt niets meer
uit – aan belegd vermogen hebben.

Zeg een miljard of 250 dus. Door een hefboom kan daar een veelvoud van gemaakt worden. Wat doen die hedge funds nou precies? Ten eerste doen ze research. Of ze doen het zelf, of ze betalen, meer dan andere spelers, voor de beste research die te koop is. Mark Roberts, die – full disclosure – een relatie is, krijgt tussen de 50.000 en 80.000 dollar per jaar per klant voor zijn nieuwsbrief met ideeën voor shorts.

Hij publiceert een stuk of twaalf ideeën per jaar en schiet zo vaak raak, dat het bijna eng is. Enron was één van zijn shorts, vorig jaar. Hij coverde overigens wat te vroeg, dat het bedrijf failliet zou gaan kon hij ook niet weten, geeft hij graag toe. Hedge funds zijn ook de beste klanten van de grote en kleine brokers. De grote brokers kunnen helpen met research en ‘bloktrades’, de kleine specialisten helpen met kennis van niches.

Shorten!
Uitgerust met die kennis shorten de hedgies een aandeel. Dat ze daarbij manipulatie, verspreiding van geruchten en wat dies meer zij niet uit de weg gaan, laat zich raden. Wat dat betreft, maar dat is onze persoonlijke mening, lijken ze net op fundmanagers die long zijn. Die hebben gewoon een positie in een aandeel en op de televisie, in Nederland schijnt daar op zondag zelfs een talkshow voor te zijn, vertellen ze hoe mooi ze dat bedrijf vinden.

Alleen zijn de hedgies wat minder vaak op de televisie en verspreiden ze hun geruchten liever via het professionele circuit. De hedge funds pakken dus de zwakke bedrijven aan. Je zou ook kunnen zeggen dat ze de bedrijven aanpakken die u, de belegger, een rad voor ogen draaien. Natuurlijk zal het ook gebeuren dat een bedrijf met goede overlevingskansen ernstig gehandicapt wordt in zo’n proces.

Het omgekeerde gebeurt, naar ons gevoel, veel vaker; denkt u daar eens over na. President Mahathir, een groot man, ontketende een bijzonder onsmakelijke hetze tegen George Soros. Iedereen weet dat Soros de Bank van Engeland durfde aanpakken. Dat is natuurlijk een journalistenkreet. Wat hij deed was het pond shorten, zoals er nu talloze beleggers short dollars zitten. Of vorig jaar short euro’s.

Aandeel kapot
Is dat onpatriottisch? Is dat slecht? Of zorgt dat voor liquiditeit in de markt? Of zou je kunnen zeggen, dat die druk op een zwakke valuta er voor zorgt dat de regering van het land met die flauwekul valuta eindelijk maatregelen neemt om de situatie te saneren? Is Azië niet aardig hersteld, sinds die onsmakelijke meneer Soros wat bahts en ringghits aanlapte?

Of was het juist niet George Soros die onsmakelijk bezig was maar een bevriend staatshoofd? Wij vragen het ons nog steeds af. Er gaan stemmen op om het lenen van aandelen te beperken. Dat gaat ongeveer als volgt, qua redenering. Zou u uw huis voor een schijntje verhuren, met een grote kans om het aan te treffen in zo’n staat dat het nog maar een kwart waard is, van wat u er voor betaald hebt?

Nee? Nou, dan moet u als beheerder van een beleggingsfonds ook niet uw lijntje Vivendi of Numico uitlenen aan die gemene hedge funds, die die mooie aandelen vervolgens gaat shorten. Als ze succesvol zijn, is het aandeel straks veel minder waard. U krijgt een kleine rotvergoeding voor het lenen, uw aandeel is kapot.

Geen respect
Je kan dat natuurlijk ook anders zien. Of Numico is op 23 euro juist geprijsd en dat lijkt vandaag de dag zo te zijn. Of niet? Dan was het aandeel op 46 euro toch veel te duur? De hedge funds die bovenop Numico zaten zeiden toen, via de column van Jesse Eisinger in de Wall Street Journal, toch ook al dat het mis zou gaan met Rexall en met General Nutrition?

Even nadenken, dat schreef Mark Roberts al in, wanneer was het, 1998, nog daarvoor misschien zelfs. Rexall was toen nog geen onderdeel van Numico, maar het was wel een mooi beargumenteerde short. Tot Numico het kocht. Toen werd Numico een short.

Goed idee dus, om de hedge funds aan banden te leggen en shorten te verbieden. Hedge funds hebben inderdaad geen respect voor het management van de bedrijven die ze shorten. Vaak is dat omdat het management van die bedrijven geen respect heeft voor de arme sloebers die hun aandelen kopen. Mensen zoals u en wij dus.

Amerikaanse praktijken
Als hedge funds niet meer mogen shorten blijven de zwakke dieren van de kudde ongestoord doorgrazen. Voor je het weet, heb je dan een kudde waarin die zwakke dieren goed gedijen. We kunnen ons misschien beter afvragen of het aantal Enrons, Tyco’s, Xeroxen en WorldComs niet juist veel te lang heeft kunnen doorgrazen en niet snel genoeg besprongen is.

Dat doet niets af aan de wijsheid van de ‘uptick’-regel, die in Amerika geldt. Die regel houdt in dat je een aandeel pas mag shorten, wanneer het naar boven tikt. Vandaar die uptick. Die regel is na de crash van ’29 ingevoerd om te voorkomen dat aandelen genadeloos de grond in geshort kunnen worden.

Ook geen gek idee. In Europa kennen we die regel niet, daar hebben we dus nu Amerikaanse praktijken voor, zoals sommigen dat noemen.

Inveztor.net, 11 juli 2002

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.