Vier uur rustig in de trein na een bezoek aan Nederland. Eindelijk tijd om research te lezen en na te denken. Raar, die inflatoire tendens in ons land: ongetwijfeld een nawee van de boomtijd. Er staan meer huizen te koop, al geven de statistieken geen daling aan. In London is dat erger, daar stijgt de markt nog steeds.

Het LPF blijkt, als partij, steeds meer een amateuristische Gideonsbende zonder Gideon. Jammer, want Fortuyn’s élan verdiende beter. Misschien is straks zijn grootste verdienste dat hij de christen-democraten en de VVD vernieuwd heeft.

Nederlandse bedrijven blijven teleurstellen. Niet alleen op de beurs, maar ook qua prestaties. Dat was in de vorige cyclus anders. We hadden toen een aantal opkomende bedrijven die aan het globaliseren waren, zoals: Elsevier,
Wolters Kluwer en
Ahold. Dynamische Midkaps, zoals Heijmans,
Volkers Wessels Stevin (VWS), en Draka, die tegen spotprijzen gekocht konden worden.

Een financiële sector die tot ver buiten de grenzen claims uitzette. Nu is het allemaal defensief, terugtrekken, inperken, afbouwen en zakken, op een uitzondering als DSM na.

’Double dip’ of ‘coming crash’?
Zondag is Robert Prechter op CBS op de televisie. Niet vergeten een mail te sturen en we kijken of we niet een stuk kunnen wijden aan zijn laatste boek in één van de bladen. Prechter zat in de jaren ‘80 goed. Hij was toen de meest gezaghebbende ‘timer’, met als tegenvoeter Henry Kaufman, bijgenaamd Dr. Doom, de econoom van Salomon.

De markt is in de ban van het ‘double dip’-scenario en vlooit economische rapporten uit. Gisteren kreeg Amerika een dikke zeven en lopen de markten een deel van de schade van donderdag weer in en komt de dollar weer wat bij. Gisteren was het een joodse feestdag en maandag is de markt dicht, dat helpt, althans, het helpt de ene kant op, of de andere, naargelang…

Gaat Amerika nog veel verder crashen? Dat is de vraag, waar we geen antwoord op weten. Mensen die we bewonderen, Barton Biggs, Byron Wien (de Morgan Stanley-strateeg die altijd samen met Stephen ‘Double Dip’ Roach presenteert en elk najaar Europa aandoet, de man van de Tien Verrassingen), Ken Fisher (begenadigd beheerder, zoon van de legendarische Philip Fisher, Forbes-colomnist, ook veel wetenschappelijke presentaties) denken van niet en noden tot kopen. Zo ook de ‘value figuren’, die aandelen nu weer goedkoop vinden.
We hebben het gevoel dat ons enig perspectief ontbreekt. Kijk eens naar Frank van Dongens logaritmische ‘charts’. Daar druipt de ellende van af. Van Dongen is een bear, maar geen agressieve, in die zin dat hij niemand probeert te overtuigen van zijn gelijk, wat heel rustig is in de dagelijkse praktijk.

Iets zit niet lekker. Misschien is dat iets het volgende: wij zitten er helemaal naast en de bodem wordt deze maand bereikt, de bodem wordt deze maand bereikt, deze week was al een aardig voorproefje, de S&P 890 heeft het mooi gehouden, er is geen dollarcrisis, nog even de herdenking van 9/11 zonder nieuwe aanslag, Saddam geeft toe aan wapeninspecties. Vanaf november herstelt de markt en wij staan voor gek met onze geschoonde Modelportefeuille en ons domme goud.

Dit is niets anders dan een vrij klassiek scenario, want iedereen op Wall Street, behalve de strategen en de koopaanbevelingen producerende analisten, is bearish.

Bodem bereikt?
De grafiek van de Bank Credit Analyst geeft aan hoe de brede Wilshire-index gevaren is vergeleken bij de aankopen van beleggingsfondsen door particulieren. Dat lijkt dus op een bodem. Laten we het hopen, het is beter er naast te zitten in herstel, dan gelijk te hebben in een ijstijd. Dan sluit Inveztor.net, wordt de Quote 500 de Quote 250, gaat de S&P naar 450 en de Dow Jones naar 3000 of naar de drie cijfers en solliciteren wij naar een baantje als secretaris van Willem Middelkoop of Cees Weijers, de ongekroonde koning van de bears in de Inveztor.net Koffiekamer.
Het kan natuurlijk ook anders lopen. De knarsende bearmarkt van de jaren 70, die wij ons nog herinneren. Die duurde zo lang en was zo diep, dat wij onze prille aandacht voor beleggingen verloren, afzagen van een aanbod van Goldman Sachs ten gunste van een carrière in voorverpakte voedingsmiddelen en onze nachten ledig doorbrachten met ‘Wein, Weib und Gesang’.

Stel dat de ongelofelijke kredietexpansie van de afgelopen twee decennia inderdaad weer leegloopt, dat de consument het niet meer trekt, omdat uiteindelijk de honger naar huizen ook verzadigd is en de bedrijven door overcapaciteit steeds krapper in hun marges komen te zitten. Dat wordt dan een onvoorstelbare ellende.

De dollar wordt dan goedkoop, goud stijgt, bedrijven noteren onder hun boekwaarde, maar koopjes genoeg voor wie dan geld heeft. Pensioenen worden dan een probleem. De meest ondernemende vrouwen pikken een ‘short seller’ op, of een belegger in ‘gehedgde’ goud obligaties, of in staven. Grachtenpanden kosten weer wat ze eind jaren zeventig kostten; de prijs van een kleine flat.

Wassenaar wordt weer een dorp voor Shell-ambtenaren en diplomaten, in plaats van Range Rover-proleten met Nouveau Riche-hekken. Dat de bearmarkt nu al de door de vakbonden toegestane duur heeft bereikt, maakt ons enigszins murw, maar ook genoegzaam:De AEX houdt het wel boven de 300, de Dow Jones heeft een bodem op 8000,
en de S&P op 890.

Japan ligt ver weg, Argentinië is maar Argentinië, een stelletje gehispaniseerde ex-Nazi’s met een voorkeur voor psychiaters en plastische chirurgen. Er is genoeg voor dit laatste scenario te zeggen en, hopelijk zal het dus nooit zo ver komen, door Gary Shilling,
Andrew Smithers, Douglas Cliggott*, David Tice,
Michael Belkin en andere goed gedocumenteerde bears.
Zover komt het ongetwijfeld niet, Europa rendeert nu 3%, op basis van de Eurostoxx 50. Dat is geruststellend. De economie gaat wat langzamer, maar is niet kapot. De regering waakt. Amerika heeft Bush, Groenspaan en, laten we het niet vergeten, mevrouw Cohen. Wij gaan het weekend in.

*Douglas Cliggott was de strateeg van J.P.Morgan Chase. Deze maand wijden we onze column in Quote aan hem. Cliggott heeft drie jaar achter elkaar de
beste -en laagste- voorspelling van de Amerikaanse beurzen afgegeven. Althans, vergeleken met de andere strategen van de grote huizen, de Abby
Cohens en de Ed Kershners van deze wereld. Zij bleven allemaal optimistisch. Cliggott’s voorspelling voor de S&P voor dit jaar, een voorspelling die hij
vorig jaar publiceerde, was 950. Zijn advies was uit aandelen te blijven, en voor wie het niet laten kon in energie aandelen te stappen, mits het ging om
bedrijven met goede cashflow en weinig schuld. In februari verdween Cliggott opeens van het toneel. Hij was vertrokken naar een kleine Zweedse vermogensbeheerder. Officiëel gebeurde dit om persoonlijke omstandigheden. Iedereen weet dat Wall Street niet van Cassandra’s houdt. Kortom, de beste man verloor.