De opmerking van William Poole, gouverneur van de St. Louis Fed, dat de door de overheid gesponsorde hypotheekbundelaars Fannie Mae en Freddie Mac onvoldoende kapitaal hebben om een schok te weerstaan, leidde gisterenavond op Wall Street tot… een schok.

Beide toonaangevende financials zakten hard, respectievelijk 6,9% en 5,9%. Fannie en Freddie worden gezien als staats-bedrijven, maar zijn dat niet. Dankzij de overheid hoeven ze maar 2% kapitaal aan te houden.

Ter illustratie, banken worden internationaal geacht 8% kapitaal aan te houden. Die 2%, zo gaf Poole, een gezaghebbende figuur binnen de Fed, aan, zijn onvoldoende. Er kan wel eens iets mis gaan. Wat is niet zo moeilijk te bedenken.

Omvallen
Vrijdag werd bekend dat het aantal werkzoekenden sterk was gestegen. Wie werkt zoekt, heeft geen werk en kan moeite krijgen de hypotheek af te betalen. Freddie en Fannie zijn de grootste hypotheekpartij: wie zoekt naar een reden waarom het financiële systeem aan het wankelen kan worden gebracht, ziet die vanavond op de voorpagina staan.

Tegelijkertijd kwam de legendarische belegger Warren Buffett naar buiten met de suggestie dat één van de grote herverzekeraars in de VS op omvallen staat. Buffett’s firma, Berkshire Hathaway is groot – en succesvol – in herverzekering, evenals in auto- en schadeverzekering. Wat minder bekend is, is het volgende.

Tot voor kort was Buffett ook één van de grootste beleggers in Fannie Mae, dat is hij niet meer en toen hij uitstapte gaf hij weinig commentaar.Dat doen Poole en de markt nu voor hem.

In Alles over deleveraging dat u altijd hebt willen weten, maar nooit hebt durven vragen (Kraland & Van Dongen) wordt op onderhoudende wijze duidelijk gemaakt hoe het komt dat aandeelhouders zo vaak strompelen, terwijl obligatiehouders met kwieke stap lopen.

Bovendien beschrijft het boek wat de samenhang is tussen aandelen- en obligatiekoersen. In een markt die teveel schulden draagt, moeten er schulden verdwijnen. De aandeelhouder is het minst beschermd en wordt het snelst gepakt.

Dat komt door de decennia lang zorgvuldig opgebouwde fiscale reflex, die eruit bestond dat kapitaalwinsten onbelast waren, maar rente en dividend zondig waren en zwaar gestraft moesten worden.

Convertibles en cum prefs
Nederlandse beleggers hebben daardoor afgeleerd zich voor meer diepgaande balansanalyse te interesseren. Hun brokers gingen hen daar in voor. Voel uw adviseur eens aan de tand, u ziet dan dat hij of zij er zelden iets van snapt, omdat hij zich meer interesseert voor zijn op de tocht staande leasebak, dan voor een obligatieprospectus.

De afgelopen dagen hebben Frank van Dongen en uw dienaar het eigenlijk alleen maar gehad over:

Ahold convertibles,
Unilever cum prefs,
Draka convertibles,
Numico convertibles,
BAM NBM cum prefs.

Attila de Cum
Hebt u wel eens naar de pondenlening van Ahold gekeken?

Moeten we niet uit de Unilever cum pref stappen, omdat de koers van Unilever grafisch verdacht op die van Ahold gaat lijken?

Hebben die cum prefs niet toch voldoende bescherming, zoals deep value-belegger Henk van Heijst stelt in een goed gedocumenteerd artikel op de VEB-site?

Heeft Draka nog wel voldoende gangbang-potentie of is de marktkapitalisatie al te klein? Is het voldoende dat de grafiek definitief gebodemd lijkt te zijn en dat elektriciens die bijklussen bij de Van Dongens Draka-kwaliteit prefereren?

Wij gaan in de Polderportefeuille de BAM cum prefs, die we toegewezen kregen, eindelijk in de portefeuille krijgen. Dat papier houdt stand, niemand wil het verkopen. BAM zelf zakte in die periode 10%, ondanks het dividend. Dat is omdat BAM-aandeelhouders misschien nog een gangbang krijgen.

Bedreigde diersoorten
In dit geval niet van Djenghis Bond, maar van Attila de Cum. Dat doet ook pijn, maar alleen voor wie aandeelhouder is. In de komende dagen werken onze vrienden Djenghis Bond en Attila de Cum onze Polderportefeuille bij. Steeds minder bedreigde diersoorten zoals aandelen, steeds meer beschermde zoals convertibles, obligaties en prefs.

Voor de Polderportefeuille hebben we aandelen Ahold gekocht, we zitten ze zelf ook long, gedekt met een call, maar we hadden beter de bonds kunnen nemen. Dat is voorzichtiger. Hoe voorzichtig, moge blijken uit dit verhaal.

Privé-beleggers zijn zwaar gepakt tijdens de bullmarket, vooral toen die ontrafelde. Soms vroegen ze er om, soms schoten verkopers van rotproducten ze in de rug. Niets is laffer dan misbruik te maken van vertrouwen van een ander voor eigen gewin.

De spelers onderschatten soms hoe cynisch de markt is. Professionals niet, die zijn dat gewend. Omdat we bij Inveztor.net proberen de zaken zo voor te stellen als we denken dat ze zijn, gaan we nader in op verhouding aandeel- versus obligatiehouder.

De naam is Bond. Djenghis Bond
Wanneer er van een aandeel als Numico, dat nu rond de 4 euro doet en deel uitmaakt van de 90%-dalers, ook een convertible uitstaat, ziet de particulier dat, schematisch, als volgt:
“Hé, Numico is nu wel ongeveer op een bodem. Schelens & Van Mierschot hebben het op een koop gezet. De grafiek bodemt. Kopen dus.”

De houder van de bond ziet dat anders:
“De naam is Bond. Djenghis Bond.”
Hij heeft weinig te vrezen. Een riant rendement en een leuke koers van een maagdelijk aandeel. Hoe bedoelen we dat? Wat is een maagdelijk aandeel?

Wel, dat is een aandeel waarvan de managers en bankiers de aandeelhouders nog niet verkracht hebben. Denk aan Ericsson en denk aan Getronics. Dat waren echte gangbangs. Daar kan je nu niet meer met een emissieplannetje komen. Te laat, aandeelhouders verkracht, game over. Of het bedrijf komt er bovenop, of het gaat kapot.

Aandeelhouders gepakt
Dan zijn de aandeelhouders geruïneerd en kunnen de obligatiehouders, afhankelijk van de voorwaarden van hun papier, in de rij gaan staan als crediteurs. Soms valt er nog iets te halen. Numico heeft voorlopig weinig te vrezen. Mooie business in kindervoeding, hoge drempel in ziekenhuisvoeding.

Die twee activiteiten zijn geld waard, veel partijen willen ze hebben, er zal hard geboden worden. Zo’n kans krijg je maar één keer. Er kan wat fout gaan. Een cash crunch bijvoorbeeld. Geen probleem, want we hebben immers de aandeelhouder? Die is nog maagdelijk. We doen lekker een emissie, één op één.

We halen genoeg op om de convertible af te lossen. Weg schuld, weg ook de helft van de aandeelhouders, tenzij ze ook storten. Nou is dit niets nieuws, het is ook niet typisch Nederlands en u kunt niet eens zeggen dat het vuil spel is, zoals het verkopen van hype-producten met geleend geld. Dit is het spel. Dit zijn de regels.

Bonds voorspellen beter
Obligatiehouders komen eerst, het zijn crediteurs. Het is overal zo, klaag niet, u maakt u dan alleen maar belachelijk. Dit geldt zowel voor convertibles als voor gewone obligaties. Lees het prospectus, of vraag om goed advies. Het is de afgelopen twee jaar steeds opnieuw gebleken: de bondmarkt ziet de ellende eerder aankomen dan de aandeelhouders.

Die blijven te lang optimistisch. Blijkbaar analyseren de bondanalisten beter dan hun aandelencollega’s. Dat is ook een probleem in de nadagen van onze bullmarket. Er zijn in Nederland nauwelijks meer goede credit analisten. Er is maar een kleine markt voor dit soort papier. De vaardigheid en de kwaliteit van de analyse is verloren gegaan.

Juist op dat moment zijn bonds, convertibles en cum prefs zo interessant, omdat u voorrang hebt op de aandeelhouder. Kijkt u altijd of er nog iets te halen valt met een emissie. Als dat zo is, is de kans ook groot dat het gebeurt. Bovenstaande term iets halen met een emissie betekent, u weet het nu, een mogelijke gangbang door Djenghis Bond en de banken.

Michael Kraland woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. Op moment van publicatie is hij long Ahold. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Helaas ontvangen wij geen Nederlandse tv. Normaal zijn we daar blij om, maar wanneer actuele zaken spelen, is het leuk de meerderheid aan te horen. Nu moeten wij het doen met koppen in De Telegraaf en met Inveztor.net, een site die, hopelijk, niet de consensus vertegenwoordigt.

Ondanks onze emotionele achterstand komen we toch nog met een bijdrage over Ahold, temeer omdat we, net zoals in de Polderportefeuille, een belang hebben genomen.

Het is verbazend, zoals Frank van Dongen vanochtend al in zijn bijdrage AH-advocaatje schetst, hoe de paniek is toegeslagen. Hoewel wij geen bulls zijn en bearish zijn wat bedrijven met een grote schuldenlast betreft, lijkt het ons dat de pendule Ahold te ver is doorgeslagen

Paniekpendule
Tenzij er meer lijken uit de kast vallen. Geen kleine grutterslijkjes, maar grote, die een verschil maken voor een bedrijf met 12 miljard euro schuld. Nu winden mensen zich op over kleine zaken, zoals het persoonlijke faillissement van ex-CEO Cees van der Hoeven. Wij wensen, buiten Saddam, Bin Laden, Kim Junior en Saoedi-Arabië, niemand een faillissement toe.

Waarom Saoedi-Arabië in dit rijtje staat, moge ook duidelijk zijn. Zo niet, dan zien we het wel in de emails en komen we er op terug. Wij vinden ook de term Europees Enron al te ver gaan, op basis van de nu bekende feiten. Ahold was namelijk geen onderneming die was opgezet om mensen te bedriegen.

Voorlopig lijkt het erop alsof dat bedriegen een bijproduct was geworden van de leverage in de onderneming, iets wezenlijk anders dan Enron, waar bedrog de centrale factor was. We hebben daarom, als we ons aandeel iets anders tegen het licht houden, te maken met een grutter die in Nederland en de VS een solide positie heeft.

Emotie
Die twee onderdelen zijn veel geld waard. Niet wat een gek er voor geeft, maar een actualisatie van de kasstroom. Een leidende grutter heeft een dusdanige stabiele situatie – al lijkt dat nu anders – dat financiële spelers een bod kunnen doen. Daar bestaat belangstelling voor. Daarom vonden we het vreemd dat de markt, met Ahold, andere grutters afwaardeerde.

Waarom denken we dat? Je denkt eerder dat die andere grutters straks in de rij kunnen staan voor een stuk Ahold, in Spanje, in Azië, in Latijns Amerika of zelfs in Nederland of Amerika. Die kans kregen ze daarvoor niet, maar nu ineens wel. Zijn ze om deze reden ineens minder waard? Nee, eerder meer.

Alleen de ergste bears denken dat straks door de andere spelers nieuwe schulden worden aangegaan om stukken Ahold te kopen, maar wij denken niet dat dat de reden was achter de daling. Dat was emotie. Emotie kan snel draaien. Tesco, het gerucht du jour, kan koper zijn rond 15 miljard euro. Dan is de huidige koers van 3,68 euro niet hoog.

Lokale speler
Als we kijken naar de situatie in Engeland, waar de enige grutter die te koop staat overspoeld wordt met aanbiedingen van zowel de industriële als financiële spelers, moet er voor Ahold ook iets inzitten, zelfs in een bearmarket en misschien wel juist om die reden: marktaandeel is belangrijk. Pessimisten redeneren dat het vooral gaat om binnenlands marktaandeel.

Dan is Laurus de enige, mogelijke bieder en wij zien Casino niet direct in de markt springen, want dat wordt een monopolie. Het Amerikaanse deel kan wel aan een lokale speler verkocht worden. In de VS spelen echter andere consideraties: Ahold is dan een regionale speler, het is wel een leidende regionale speler, ook daar kunnen anti-trust gedachten de kop opsteken.

Laten we het voorlopig houden bij een mogelijkheid tot een beter emotioneel klimaat voor Ahold met een koersdoel boven de 5 euro. Dan kunnen we straks ons aandeel verkopen en de convertibles Ahold kopen. Immers, dan zijn we slechts geïnteresseerd in het overleven van Ahold, niet meer in de prijs van dat overleven. Een comfortabele positie in een bearmarket.

Junk is best
Ahold schuld is nu junk. De meeste Ahold obligatiehouders moeten van hun papier af, als ze geen junk in portefeuille mogen hebben. Wij hebben geen bepaald mandaat, junk is best en junk is ook aan de orde van de dag: dit is de categorie activa die sinds het begin van het jaar één van de beste maanden uit haar geschiedenis kent qua instroom van fondsen.

Voordat we straks dertig mails met vragen over het persoonlijke faillissement van de arme – nu pun intended – heer Van der Hoeven moeten beantwoorden, de redenering achter dit verhaaltje is als volgt. De heer Van der Hoeven had 50 miljoen euro aan Ahold papier, maar ruilde mevrouw Van der Hoeven in voor een recenter model.

De nu ex-mevrouw Van der Hoeven kreeg cash in plaats van aandelen, bij Ahold een goede keus en ze kreeg dus 25 miljoen euro, de internationaal gangbare inruilpremie bij CEO’s, die, zo weet u, zo goed beloond worden, omdat er internationale maatstaven bestaan. Ook voor ex-CEchtgenotes dus.

Laten we er nu van uitgaan dat de heer Van der Hoeven, zoals wij ook in werkelijkheid denken, te goeder trouw was en dus thuis hetzelfde beleid voert als bij Ahold. Geen
flauwe grapjes, we doelen niet op het personeelsbeleid want bij Ahold geven
ze niet 25 miljoen euro uit aan de vervanging van een medewerkster, althans,
dat denken we ook vandaag de dag nog.

We doelen op de interactie tussen de persoonlijke winst-en verliesrekening en balans van de heer Van der Hoeven. Een favoriete manier van failliet gaan in Wassenaar (zie: Nouveaux pauvres) is immers ook populair aan de plassen.

Het werkt als volgt: eerst veel opties binnenkrijgen. Vervolgens een duur huis kopen. Wel alvast de belasting over de opties
betalen. Vervolgens de koers van de aandelen zien zakken en de waarde van de
onverpandbare opties zien verdampen. Tenslotte gevraagd worden voor het
schrijven van een voorwoord in het boek “Alles over de-leveraging dat u
altijd wilde weten maar nooit durfde vragen” van Kraland & Van Dongen.

Geruchtenmachine
De heer Van der Hoeven financierde de nieuwe mevrouw Van der Hoeven bij de bank middels een kredietje. Zo werd ook de mooie villa aan de plas gefinancierd, extra hypotheek, kosten huis 9 miljoen euro. De geruchtenmachine gaat er vanuit dat de heer Van der Hoeven verder niets meer heeft. Dat is onzin.

Hij heeft nu immers wel een jonge, dynamische mevrouw Van der Hoeven en kan dus zo als tweeverdiener aan de gang. Op basis van het bovenstaande, zo concludeert het gerucht, kan de heer Van der Hoeven alleen een cash call verwachten. Kopers van moderne huizen met goede ligging aan de Loosdrechtse plassen, let dus op.

Vraagprijs 9 miljoen euro, er kan onderhandeld worden en het leuke borrelverhaal krijgt u er gratis bij.

Michael Kraland woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. Op moment van publicatie is hij long Ahold. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Sommige lezers vielen over ons heen, toen wij uitlegden waarom bedrijven one-on-ones hielden met beleggers. Ter verduidelijking, zulke gesprekken, en petit comité, zijn er om een beetje door te vragen over het bedrijf.

In Amerika moet je daar erg mee uitkijken vanwege reg FD, de regel die bepaalt dat alle informatie tegelijk naar buiten gebracht moet worden. Dat is geheel terecht, in onze optiek, maar dat wil nog niet zeggen dat one-on-ones verboden moeten worden.

We merken dit nog maar eens op, omdat sommige van onze leden deze praktijk ontdekten ter gelegenheid van het drama rond Willem Burgers, zie: Handel en wandel en Uitgeburgerd.

Conference call
Er is nog iets veel ergers dan one-on-ones, namelijk de conference call. Ieder bedrijf dat een heel klein beetje in de belangstelling staat, organiseert, na het bekendmaken van de resultaten, een conference call. Meestal kunnen alleen instituten intoetsen. Die conference calls zijn bijna altijd buitengewoon spannend en interessant en daar geven we hieronder een voorbeeld van.

Niet zomaar een conference call, maar een recente, van gisteren. Niet zomaar een bedrijf, maar Microsoft. Niet zomaar een opmerking, maar een vraag van de koningin van het internet, Mary Meeker. Lees het goed door. Lees het nog eens over en besef dat u tot nu toe achter liep. Nu bent u weer bij. Wij halen ook opgelucht adem.

Meeker: “Thanks a lot. John, this is kind of a multipart question, but there’s been a fair amount of discussion about this ’04 in the call. Can you isolate the biggest variables revenue for fiscal ’04 due to the economy, the pc growth and how the other revenue falls off and how that plays out? The unearned revenue has a fair amount of predictability.”

“At least we know what it was in ’03, the economy is what it is. Can you spend a little bit of time talking about pc unit growth? We’ve watched the pc industry for the last twenty years, you know there’s a certain inflexion at the point that occurs when the new operating system comes out, as you are right now with Windows XP.”

“You know, what the average lifecycle is for pc’s, and Bill addressed the CES last week, called this the new decade, the death Tal (?) decade. You’re looking at installed bases with digital cameras combined with the age of pc’s in the corporate marketplace, almost in my opinion, the worst – the upgrade cycle hasn’t occurred, which typically would have occurred by now, in large part because of the economy.”

“One could almost argue the worse pc’s upgrade cycle is – the better the opportunity there is for an upgrade cycle to happen, sometime in fiscal ’04. But your thoughts on looking out twelve to eighteen months for the potential to get some either pc upgrade cycle or more of a pc operating system upgrade cycle and how that may play out for fiscal ’04 is part of the question.”

“And the other part, the revenue growth rate that is we have, that are out for fiscal ’04 seems to be in line with the thinking. So far. Any thoughts on that as a benchmark out there, and whether operating expense growth will grow at a rate higher or lower? Thanks a lot.”

Michael Kraland woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Alcatel steeg gisteravond 25% aan de beurs in New York, na eerder 30% gestegen te zijn en France Télécom steeg 40% sinds het begin van het jaar. Wat zeuren de experts ook weer over het januari-effect van small caps?

Wat Alcatel en France Télécom met elkaar gemeen hebben, is dat ze allebei afgeschreven waren. De Franse en buitenlandse spelers waren bang dat Alcatel het niet haalde en dat France Télécom dat wel deed, maar zwetend onder een schuldenlast die de dagelijkse operaties sterk hinderde.

In plaats daarvan meldt Alcatel een sterke omzetstijging, binnenkort een schone balans en heeft France Télécom een nieuwe baas: Thierry Breton.

A-typische maand januari
Hij heeft het imago van een jonge, dynamische coach van een schoonmaakbedrijf. Orange moet de kosten terugschroeven, internetbedrijf Wanadoo maakte gisteren 50% marktaandeel bekend en kent een sterke winstgroei, terwijl France Télécom misschien niet eens de omstreden (Brussel) negen miljard euro aan staatsleningen hoeft te gebruiken. Vandaar.

Is dit een moment om bullish te worden? Wij denken van niet. Nu nog kopen? Dat lijkt ons wat laat. Dit is een a-typische maand januari. De small caps die wij volgen bewegen nauwelijks, al is Nutreco een leuke uitzondering (kan nog verder gaan, mooi dividend dat steun biedt). Het zijn de uitgekotste big caps die voor vuurwerk zorgen.

Een gevaarlijke situatie voor shorts. Wie dacht dat je er met fundamentele of met technische analyse alleen kwam, komt bedrogen uit. De toon voor de rest van het jaar is wellicht gezet: een moeilijke markt, met grote verrassingen, die snel komen en ongetwijfeld ook weer snel gaan.

Michael Kraland woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Wij waren twee dagen in Nederland en toen kwam het weekend met berichten over een dreigende, chemische aanslag van al-Qeada in Europa, gouverneur Ryan van Illinois bespaarde 163 ter dood veroordeelden de elektrische stoel en Steve Case treedt af bij AOL.

In Nederland besloten we met Frank van Dongen de Polderportefeuille van papieren tot echte portefeuille te promoveren. Wij opnenen een bankrekening, storten ons eigen geld en we schieten voortaan met scherp.

De Polderportefeuille steeg vorig jaar 5% had Van Dongen berekend, geen slechte score, wie weet doen we het dit jaar beter. Misschien maken we er een fonds voor gemene rekening van, als daar belangstelling voor is. Meer nieuws volgt.

Getronics verwaterd
In Nederland viel ons het nieuws op over Getronics op. Wij zijn zelf – l disclosure – long de Getronics 2004 convertible. Die stukken hadden in de Polderportefeuille gemoeten, maar dat was erbij ingeschoten. Dat voorkomen we voortaan middels een echte rekening. Hetzelfde geldt voor onze nog niet bijgekochte BAM NBM prefs.

Wij dachten aan een hedge fund manager die we recentelijk spraken. Dat was vlak na de verkoopaanbeveling van CSFB. Hij had drie gebeurtenissen voorzien voor Getronics. Drie datapunten, zoals dat in het vak heet. Ten eerste de Amerikaanse deal. Die kwam snel. Ten tweede een nieuw krediet van de banken.

Dat zou komen, zei hij, omdat de banken uiteraard van tevoren konden weten, dat er dan ook een emissie zou komen. Tenslotte kwam de emissie, werden de aandeelhouders helemaal verwaterd en steeg de convertible hard, omdat de kans op een faillissement vanwege de emissie evenredig afnam.

Meesterlijke zet
Dat gebeurde ook en vrijdag maakte onze zegsman ruim 20% op zijn convertibles en evenveel op zijn aandelen, want die had hij geshort. Dat was een meesterlijke zet en het toont ook aan waarom deze markt zo moeilijk is geworden. Je moet de markt vaak van twee kanten bespelen om er uit te kunnen springen.

Superieure informatie is pas de eerste stap, er is ook durf voor nodig en een goed gevoel voor timing. We moesten denken aan alle gemakzuchtige argumenten, die wij zowel bij Nederlandse particulieren als bij professionals over de hedge fund branche horen. Want ook onze zegsman had zijn bijdrage geleverd.

Hij had peentjes gezweet, want hoe goed de timing ook was, hij had te vroeg gekocht. Zijn buitenkans was het CSFB-rapport. Toen gooiden beleggers de handdoek in de ring en kocht hij bij.

Timing is alles
Terug in Parijs hadden we een diner. Het diner was ter ere van een zakkende markt. Wij hebben het over de truffelmarkt. Franse truffels, die zwarte, de zogenaamde truffe du Périgord, die, heel verwarrend, vooral uit de Vaucluse komt en daar waren wij tijdens de feestdagen om bij te komen. Vorig jaar waren truffels exorbitant duur.

Dit jaar regende het wat meer in de zomer en zakten de prijzen. Wij gingen long truffels. Eén van de gasten kwam niet opdagen voor het diner, ondanks de truffels en de bijbehorende wijn. Wij hebben een voorkeur voor oudere rode wijnen bij truffels. Dat maakt een no-show des te opmerkelijker. De reden bleek al snel.

Onze man vertrok de volgende ochtend naar Koeweit. Hij had veertig kilo overgewicht. Dat overgewicht bestond hoofdzakelijk uit gedroogd eten. Pakjes Knorr en zo. Bovendien had hij allemaal gadgets bij zich om water te ontsmetten, plus aan plastic pak, tegen een chemische aanval.

Half februari…
Hij had ook net een anti-terroristencursus in Engeland doorlopen. Dat was erg koud, zo midden in de winter. De cursus werd gegeven door ex-SAS mensen, die weten alles van terroristen. Onze vriend ging naar Koeweit om de oorlog te verslaan. Die moet half februari uitbreken. Dat is de consensus. Wij rekenden bliksemsnel.

Het truffelseizoen duurt tot maart. De prijzen zijn al flink gezakt sinds oudejaarsdag, van 600 euro per kilo naar 480 euro. Daar letten we ook op bij ons volgende datapunt: half februari breekt de hel los en moeten de truffeljongens hun laatste tuberculen kwijt. Dat wordt het koopmoment.

Het afgelopen jaar was het Van Dongen jaar. Ten eerste was daar de prachtige Van Dongen tentoonstelling in Martigny, Zwitserland. Dat betrof Kees, de schilder. Frank van Dongen oogstte eindelijk welverdiende lauweren met zijn voorspelling van de AEX-eindstand.

De echte prestatie van Van Dongen was meer dan de correcte voorspelling van de eindstand. Waar het echt om ging, was dat zijn methode werkte. Van Dongen verdiende voor zijn lezers geld in een bearmarket.

Wat werkte was zijn aanpak: hij zat niet in goud of andere grondstoffen, belegde niet in Rusland en was niet long de index van Zimbabwe. Dat land, nuttig maar niet noodzakelijk om te weten, deed het goed.

Haatmail en verkettering
U vraagt zich af, het beleid van president Robert Mugabe kennende, hoe dat kan? Wij zijn geen experts, maar de vraag is intrigerend. Daarom hebben we even gekeken. Zimbabwe kende een bullmarket, omdat al het andere in het land, cash, obligaties, onroerend goed, agrarisch land en wat dies meer zij, minder interessant was.

Van Dongen zat het grootste deel van het jaar goed en had correct ingeschat waar de markt naar toe ging. Dat is iets anders dan een pijltje gooien naar de indexstand. De echte les die we van Van Dongen kunnen leren staat dagelijks in zijn columns. Lees ze, volg ze als ze u aanspreken, of volg een andere columnist.

In zijn column over haatmail (zie: Kerstboodschap) merkte Van Dongen zelf op hoe raar lezers kunnen reageren. Dan wordt de ene columnist weer voor rotte vis uitgemaakt, dan weer wordt de andere verketterd. Meestal wordt de agressiviteit van de lezer geprikkeld. doordat de betreffende schrijver een iets andere mening is toegedaan.

Zo kreeg Jacques Potuijt dit jaar de volle laag van de bears. Potuijt was optimistisch, ongetwijfeld te vroeg, maar dat doet niets af aan de kwaliteit van zijn analyses, die zeer de moeite waard zijn. Zo had Van Dongen de index verkeerd kunnen inschatten en toch een waardevolle bijdrage kunnen leveren. Alleen was die dan niet op waarde geschat.

Bulls, bears en criminelen
Een minderheid, zij het dan een roerige en luidruchtige minderheid van onze lezers, wordt verblind door een hardnekkig misverstand. Laten we dit misverstand het Goeroe-complex noemen, dat maakt het wat gemakkelijker. Lijders aan het Goeroe-complex denken dat de beurs, schematisch, als volgt in elkaar zit.

De beurs is een plek waar je heel veel geld kunt verdienen. Dat geld komt ons, zo denken onze vrienden, ook toe. Het is niet zo moeilijk. Je vindt gewoon een gratis site, liefst de grootste en bekendste van het land en je kijkt wat ze zeggen. Vervolgens pas je een aantal van die adviezen toe en presto! We zijn rijk.

Het kan ook zijn dat dit niet direct gebeurt. Dan maak je de betreffende columnist uit voor alles wat naar en lelijk is. Wij zijn niet in staat mensen van deze waanvoorstelling te genezen. De ziekte is te hardnekkig en te wijd verspreid. Wij kunnen slechts constateren, de verwensingen proberen te negeren en plezier in ons werk proberen te houden.

Soms gaat het te ver, zoals een lezer die ons op 31 december collectief voor criminelen uitmaakte. De aard van onze misdaden specificeerde hij niet nader, maar ze bestond voor een deel daaruit dat we actief waren in de financiële sector en voor een ander deel uit het niet altijd gratis correct voorspellen van de richting van de beurs.

Marathonlopers en nieuwkomers
Wij moeten hier mee leven. Dat aanvaarden we. Het kan erger, wij zijn blij dat we geen mijnwerkers in Rusland zijn, of goudgravers in Brazilië. Gelukkig zijn er ook anderen, degenen die het ook dit jaar weer voor ons de moeite waard gemaakt hebben. Dank aan ons alerte, gemotiveerde en intelligente publiek.

We kregen dit jaar weer talloze goed onderbouwde, intelligente commentaren van lezers. Uw bijdragen en commentaren worden geapprecieerd. Bij de laatste Inveztor.net-borrel keken we wie er, na bijna vier jaar Inveztor.net, nog over waren van het originele team. Van het columnistenteam van het eerste jaar, 1999, zijn alleen Van Dongen en Corné van Zeijl nog actief.

Hulde aan deze marathonlopers. Van de oprichters ben ik als enige nog bezig met onze geliefde site, maar daar staat tegenover dat er uitstekende schrijvers zijn bijgekomen. Lukas Daalder, Marcel Tak, Leon Hillen alias Onno en Jacques Potuijt waren dit jaar in topvorm. Frans Gunnink en Peter van Kleef maakten onze succesvolle specials.

De TA-sectie wordt druk bezocht. Rik Smit kijkt verder dan alleen beleggen en scoort met financiële planning. Remco Vinck opent de onroerend goed wereld voor ons en met goud waren we vanaf het begin van de huidige hausse paraat, met zowel de Hoeksche als de Kabeljauwsche visie op deze markt, middels Hennie Rijnbeek en Willem Middelkoop.

Balans
Inveztor.net gaat na drie jaar bearmarket haar vijfde jaar in. We hopen dat dit het eerste jaar wordt, waarin we winst maken. Als markten niet teveel tegenzitten, dus als Van Dongens voorspelling voor 2003 niet uitkomt, kan dat. Inveztor.net is in Nederland veruit de leidende verschaffer van beursinformatie op internet. Er kan veel verbeterd worden en we zijn er mee bezig.

Uw suggesties zijn, zoals altijd, welkom. Als Inveztor.net financiëel gezond wordt, is dat voor een belangrijk deel te danken zijn aan de inzet van een dynamisch team, dat u nooit ziet: Ies Jaspers, Eric Visser, Martijn Arnold, Niek den Tex Arend Jan Kamp en Trilab zijn de wheelers & dealers, die in een catastrofaal slechte markt onze positie dag in dag uit versterken.

Ik dank allen die ons geholpen hebben ook het afgelopen jaar niet alleen te overleven, maar ook ons goede humeur te behouden. Dit jaar wordt het jaar van de waarheid.

Michael Kraland woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Het belastingplan van president George Bush werd op de beurs met een denderend schouderophalen ontvangen. De consensus is dat de fiscale bevrijding van dividenden niet veel uitmaakt. Het rendement van de S&P 500 is 1,8%.

Wij denken dat dit plan het eerste goede idee van de president is, al doet het op de korte termijn inderdaad weinig voor de stimulering van de economie. Dit is de reden waarom we positief zijn over dit plan.

Het dividendplan is niet zomaar door de president uit de hoge getoverd (zie Frank van Dongen: Feest compleet en Corné van Zeijl: Belastingblooper Bush). De proefballonnen werden de afgelopen zomer door anderen al losgelaten.

Dividend essentieel
Wie goed de krant las, iets dat we zomers met nog meer genoegen doen dan ’s winters, omdat het langs het zwembad, of bij het ontbijt, zittend met de eerste espresso naast een klaterend fonteintje zo lekker wegleest, zag in augustus een mooi opiniestuk van drie vooraanstaande Amerikaanse professoren in de Wall Street Journal.

Jeremy Siegel, auteur van Stocks for the Long Run, was er één. Henry Kaufman, de vroegere Dr. Doom van Salomon, schreef erover. Ed Yardeni besprak het fenomeen. Ze waren allemaal voor. Tenslotte zagen we in augustus een stuk van Arthur Laffe. Laffer, de econoom achter de belastingverlagingen van president Ronald Reagan, was uiteraard ook voorstander.

Als we teruggaan in de tijd, vinden we meer voorstanders. Wat dacht u van Benjamin Graham, de grondlegger van de moderne financiële analyse? Graham vond dividend essentieel. Hij schreef zijn voornaamste werken in de jaren dertig. Een wereldoorlog en een welvaartstaat later waren dividenden verdwenen.

Groei versus value
Dubbel wegbelast raakten dividenden uit de mode, terwijl daarvoor aandelen juist meer rendeerden dan obligaties, omdat ze als riskanter werden gezien. Dat culmineerde in het jaar 2000 in de voorspelling van James Glassman dat de Dow Jones in 2005 de 36.000 bereikt. Wij doen niet graag voorspellingen.

We schreven toen dat dit niet waarschijnlijk was en vandaag denken we dat nog. Al hoef je daar nu niet zo creatief voor te zijn om het je te kunnen voorstellen. Gelukkig gaven de financiële markten, altijd reactief, ons iets terug voor het verdwenen dividend. Wij kregen het groei-aandeel. Niemand had er om gevraagd.

Het leek alleen een leuk idee en de groei-aandelen, de zogenaamde growth stocks met als tegenhanger de ouderwetse value stocks, die vaak wel degelijk dividend betaalden, hadden meteen succes. Het idee achter groeiers is zo simpel dat het verbazend lijkt dat niemand er eerder op was gekomen.

Kennedy en Drees
Groei-aandelen werken als volgt. Het bedrijf keert weinig of geen dividend uit. Dat is efficiënt, want dividend wordt twee keer belast, één keer bij het bedrijf en vervolgens bij de ontvanger van het dividend, de particulier. In de jaren vijftig, begin jaren zestig, want over die periode hebben we het nu, was de particulier een belangrijke factor op de beurs.

Institutionele beleggers waren een modern, opkomend fenomeen en Yab Yum bestond nog niet. Wat hebben John F. Kennedy en Willem Drees, de Oude Drees, de vader van onze welvaartstaat, die als eerste minister op de fiets door Den Haag reed, met elkaar gemeen? Beiden presideerden over een ongehoord hoge belasting van particulier inkomen.

Veel mensen zijn vergeten dat de VS aan het begin van de jaren zestig een bijzonder hoge belastingdruk voor particulieren hadden. In Nederland werd dividend, tot voor kort, progressief belast. Dat betekende dat, afhankelijk van de periode waar we naar kijken, particulieren tot 80% van hun dividend kwijt konden raken aan de directe belasting.

Go-Go
Indirect was het meer, want er werd eerst nog VPB over geheven bij het bedrijf. Het is begrijpelijk dat financiële stromen een andere richting zochten, omdat de staat de voornaamste component van het rendement op aandelen effectief in beslag genomen had. Daardoor was het efficiënt om geen dividend te betalen.

De opbrengst investeerde het bedrijf in groei van de bestaande business of in nieuwe affaires. Terug naar de eerste helft van de jaren zestig. Whisky was in de mode. De drank, die zo lekker smaakte dat je hem eerst moest leren drinken, was met de GI’s meegekomen na de oorlog en raakte in de mode. Nachtclubs heetten Whisky à Go-Go.

Go-Go-danseressen maakten hun entree en zo ook de zogenaamde Go-Go stocks. Eén van de problemen van de promotors van groei-aandelen was, dat het niet altijd even eenvoudig was een business te vinden, waarin de cashflow op rendabele wijze in herbelegd kon worden. Gelukkig stond en staat Wall Street voor niets.

Goed fout
In de jaren zestig zagen we een spectaculaire opkomst van de conglomeraten. ITT was bekend en werd later berucht door haar rol in Chili (het tegenwoordige Alcatel nam een groot deel van de telefoonactiviteiten over). Namen zoals Gerry Tsai, de wonderbelegger die indirect een voorganger was van Sandy Weill’s Citicorp via Travelers, was de ster.

De nieuwe rol van bedrijven was niet meer het uitkeren van dividend, maar het herbeleggen daarvan. Indien dat niet kon in, wat we nu de kernactiviteit noemen, dan via een conglomeraat. Dat ging goed tot het verkeerd ging. In 1970 waren veel van de groeiers, de conglomeraten, de computerlease bedrijven en de mode-aandelen van toen, 80 à 95% naar beneden.

Dat was nog voor de crash van 1973, die een bearmarket inluidde die tot 1982, het begin van onze bullmarket, duurde. Wat ging hier verkeerd? De markt raakte oververhit, de economie kreeg te maken met Vietnam-inflatie, vervolgens stagflatie en een olieschok. Er bleken grenzen aan de groei te zijn, zo verklaarde de Club van Rome.

Overheid en privé
Groei was fout, voorbij en onder andere dankzij ITT in Chili, verdacht, rechts, gevaarlijk en verwant aan de CIA. Wij kijken er wat anders naar. Er zijn twee sectoren in de economie: de overheid en de privé sector. Vandaag denken we dat de overheid moet afbouwen en alleen kerntaken moet vervullen. Dat moet overigens iedereen. Kerntaken en niets anders.

Dit idee kwam nog niet zo lang geleden op via de Harvard Business Review, vroeger waren er geen kerntaken, of ze waren er wel, maar we wisten niet dat ze er waren. Vroeger hadden we Management, management als specifieke vaardigheid, gepopulariseerd middels de briljante denker Peter Drucker, die nu dik in de negentig is en nog steeds voorop loopt.

Goed management, zo dachten conglomeraten, kon overal worden toegepast en leidde tot een concurrerende voorsprong op degenen die ouderwets waren. Met kerntaken bijvoorbeeld. Zo kon het dividend nuttig aangewend worden door een portefeuille aan zaken op te bouwen en die naar de beurs te brengen, waar het geheel meer waard was dan de onderdelen.

Geen keuze
Tegenwoordig wordt daar weer anders over gedacht en kennen we het begrip portefeuille discount: een conglomeraat is bijna altijd minder waard dan de som van de onderdelen. De particulier had dus geen keuze meer: of zijn dividend werd opgeslokt door de overheid, of door de bedrijven zelf.

We denken tegenwoordig allemaal dat de overheid niet de meest efficiënte besteder is van ons geld; we denken dat we dat zelf beter kunnen. Wanneer dividend werd ingehouden door bedrijven, die vonden dat zij de juiste economische agenten waren om die dividenden goed te besteden, hadden we daar vrede mee.

Wat leert ons de recente geschiedenis en de meest ongekende hausse in groei-aandelen, die in maart 2000 tot een eind kwam? Eenvoudig: ook de privé-sector is niet altijd efficiënt in het besteden van de vrije kasstroom van haar operaties. Het management van groeiende bedrijven, al dan niet conglomeraten, heeft de neiging inderdaad al het besteedbare geld ook te besteden.

Back to the future
Tussen de bedrijven door worden die managers belaagd door zakenbankiers en die hebben maar één boodschap: laten we iets leuks doen op de beurs, een emissie van aandelen, obligaties of convertibele obligaties, zodat jullie nog meer kunnen uitgeven in naam van het bedrijf. Dat is in het belang van alle spelers, reken maar na.

De zakenbankier krijgt flinke commissies voor zijn creatieve inbreng. Het management wordt beloond via opties en op basis van de omvang van het bedrijf, een big cap betaalt zijn directie meer dan een small cap. We kunnen ook een stapje terug doen naar de beleggingsfilosofie van Graham, de grondlegger van de school van value-beleggers.

Value is het omgekeerde van de growth- filosofie en de beurs bevestigt die visie. In de periode voor de top van de Nasdaq in maart 2000 lieten value beleggingen een sterke underperformance zien, terwijl groei-aandelen het goed deden, zoals we weten. Vervolgens kregen we te maken met een sterke outperformance van value.

Barrière verdwenen
Deze stijlveranderingen spelen al jaren en om deze reden worden fondsbeheerders dan ook in de eerste instantie gerangschikt als growth- of valuebeleggers. Beleggers die puur op Nederland zijn gericht, voelen dit onderscheid minder. De Nederlandse markt is klein en daarom kun je minder gemakkelijk uit de voeten met één stijl.

Value beleggers zijn van nature wantrouwig. Dividend past goed bij wantrouwen. Dividend betekent dat het management, dat net zo hard gewantrouwd wordt als de overheid, elk jaar, liefst twee keer per jaar of vaker, cash moet ophoesten. Dan kan de belegger zelf beslissen wat hij met die cash wil gaan doen.

Dankzij de maatregelen van de overheid kreeg het management de kans zich de beslissing over die kasstromen toe te eigenen. Als de dividendmaatregel van president Bush er toe leidt dat de beslissing over de herinvestering van de kasstroom weer ongehinderd bij de belegger terecht komt, kunnen we concluderen dat er een barrière is verdwenen.

Wantrouwen
Op zich is dat goed, want zo worden er beslissingen genomen die zuiverder zijn.

We wantrouwen de vaardigheden van de overheid met betrekking tot onze dividenden.
We wantrouwen de motivaties en resultaten van veel – maar niet alle – directieteams, wat betreft de herinvestering van de kasstroom van de ondernemingen waar we in beleggen.
We wantrouwen onszelf natuurlijk ook, maar het voordeel van het afschaffen van dividendbelasting is dat we wat de herbelegging betreft voortaan alleen onszelf iets kunnen verwijten.

Nu is het wachten op dezelfde maatregel in Europa. Wat ons betreft, kunnen we vandaag nog beginnen.

Michael Kraland woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Wanneer niemand er iets over wil zeggen, weet je meteen dat het niet goed zit. Er zit, zo lijkt het ons, iets niet goed met de huidige voorkenniszaken: de Veer Palthe Voûte (VPV) affaire en de nieuwe zaak Willem Burgers, die sinds dinsdag speelt.

Sinds de operaties Clickfonds en de voorkennisaffaire rond handel in Wessanen is justitie weinig opgeschoten. Clickfonds ging spectaculair van start en luidde het einde in van een bepaalde manier van handelen.

Niet alleen verhuisde de beurs van vloer naar scherm, ook Yab Yum verdween als handelsvloer. In financiële kringen is de consensus dat Clickfonds een heilzame werking had, ondanks dat het nauwelijks tot formele veroordelingen is gekomen.

Robeco-alumni
Het tijdperk waarin alles kon, is voorbij. Gewetens worden vervangen door regels en in een steeds meer complex systeem is dat een begrijpelijke ontwikkeling. Sindsdien is in korte tijd veel veranderd. De bullmarket maakte plaats voor de beer, regelgeving werd verzwaard en verscherpt. Compliance en procedures zijn meer dan ooit onderdeel geworden van de dagelijkse bezigheden.

Nu wordt de sector opeens verrast door twee affaires die onderling sterk verschillen, maar toch op elkaar lijken. Zowel de partners van VPV als Burgers komen uit hetzelfde nest, namelijk Robeco, waar Jan Voûte, hoofdverdachte in de VPV-zaak, algemeen directeur was tot hij Veer Palthe Voûte oprichtte.

Zoals zoveel Robeco-alumni staan Voûte en Burgers goed bekend. Voûte maakte een succes van zijn firma, die hij verkocht aan Dresdner Bank, waarna hij de transactie van zijn leven deed door Dordtsche Petroleum en de andere holdings van Koninklijke Olie-aandelen van de beurs te halen.

Burgers maakte van een klein small cap-fonds een leidende speler met een quasi monopolie op de markt voor kleinere aandelen in dit land. Binnen één maand tijd werd de naam van VPV besmeurd en verdween Burgers als directeur van Kempen Capital Management en beheerder van het Orange Fund.

Foute flexibiliteit
Wij namen contact op met Autoriteit Financiële Markten (AFM) en Openbaar Ministerie (OM), die bij de twee zaken betrokken zijn, maar kregen geen commentaar. Burgers en VPV wilden ook verder geen reactie geven. Wel wil VPV desgevraagd kwijt dat de firma de indruk die gewekt wordt in twee artikelen in NRC Handelsblad onjuist acht.

Waarschijnlijk is dat een understatement. In het tweede NRC-artikel gaat het hoofdzakelijk om een sfeerschets van de firma VPV gebaseerd op citaten uit het verhoor van partner Voûte. Hij heeft het over een “losse, informele sfeer” en een “flexibele instelling” jegens klanten. Dit soort citaten kan helpen veel duidelijk te maken, maar het kan ook averechts werken. Wie goed bekend is met de firma VPV is hierdoor niet verrast.

Een “losse, informele sfeer” en een “flexibele instelling” zijn normaal voor een kleine vermogensbeheerder met een platte structuur en een klein aantal vermogende klanten, zetelend in een klein grachtenpand in Gouda. Zo wordt Voûte ook verweten via VPV via de speciaal voor belegging in de Olie-holdings opgerichte vennootschappen een groot deel van het volume van de aandelen van de holdings voor zijn rekening te hebben genomen.

Wie vertrouwt is met de vaak mindere liquiditeit van deze fondsen en de relatieve omvang van de twee samen met Theodoor Gilissen beheerde beleggingsvehikels, kan ook concluderen dat de firma een markt onderhield en dat Voûte ook zelf en voor zijn klanten belegde in dezelfde waarden die zijn firma aanprees. In het NRC-artikel helpen bovenstaande adjectieven echter een sfeer te suggereren die degenen, die bekend zijn met VPV, niet kennen.

Bij voorbaat verdacht?
In Angelsaksische markten wordt eerder prijzend gesproken over beleggers, die zelf meedoen in hun eigen fondsen. Dat is in Nederland een nu blijkbaar bij voorbaat verdachte praktijk, terwijl in de VS de openbare aanklager van New York, Eliot Spitzer, de zakenbankiers juist verwijt aandelen aan het publiek gesleten te hebben, waar de eigen bankiers en analisten niet in bleken te geloven.

Nergens in de artikelen wordt overigens gesuggereerd dat Voûte en zijn partners gehandeld hebben ten koste van hun cliënten, noch wordt aangetoond dat de koers van de holdings steeg ten tijde van het bekend worden van de beslissing van het ministerie van Financiën, die het groene licht gaf vanaf 2 december 1999.

Het OM verwijt VPV handel vanaf begin september, terwijl de AFM pas na drie jaar aangifte deed, waarbij het naar verluidt gaat over een kortere periode voorafgaande aan de beslissing van Financiën. Volgens anderen was AFM voorzitter Arthur Doctors van Leeuwen geheel op de hoogte van de gang van zaken en zou hij ook in die zin een getuigenis hebben afgelegd.

Kortom, de zaak is, wat de autoriteiten betreft, al niet eenvoudig. Ten eerste is in het geheel niet duidelijk of het hier wel om een op hol geslagen effectenhuis gaat. VPV staat bekend als een rustige club value-beleggers en niet als snelle jongens. Hetzelfde geldt overigens voor Burgers.

Bewijzen
Wie nog iets verder doordenkt, kan zich ook afvragen of Voûte, als bestuurder van de voornaamste beleggingsvehikels in Olie-holdings en als jarenlange pleiter voor de opheffing van deze holdings, zich niet goed bewust was van zijn positie en daarom, als hij misbruik had willen maken, dat heel anders had kunnen doen.

Hetzelfde geldt voor Burgers, die zich als de peetvader van de Nederlandse small capmarkt, met een keur aan 5%-belangen, jarenlang bij alle pieken en dalen van zijn bedrijven betrokken is geweest. Tenzij hiervoor bewijzen boven tafel komen, is er vooralsnog geen serieuze aanwijzing dat beide heren zich op welke wijze dan ook verrijkt hebben, of misbruik hebben gemaakt van hun positie.

Lezers van de nieuwsbrief van VPV kenden Voûte’s enthousiasme over de belegging in de Olie-holdings. Lezers van het Financieele Dagblad konden op 9 oktober 1999 uitgebreid lezen wat Voûte van die holdings vond. Zo kocht en verkocht hij aandelen van zijn geliefde maatschappijen, afhankelijk van de onderwaardering.

Of hij daarbij de wet overtrad, moet nog blijken. Dat de reputatie van de firma en van Voûte door de gevolgen van de grootscheepse actie van justitie en door de oriënterende berichten in de pers beschadigd wordt, lijkt duidelijk. Of het maatschappelijk belang hiermee wordt gediend, is nog maar de vraag.

One-on-one
Burgers wordt beticht van handel met voorkennis in aandelen Landis en Ring!Rosa. Kempen geeft aan dat bij de Landis-affaire de koers door Burgers is gesteund, ten gunste van het Orange Fund, waarbij handel met voorkennis wordt geconstateerd. Koersen steunen mag niet, maar het wordt interessant wanneer het debat zich straks hopelijk verplaatst naar de rol van de grote banken bij emissies.

Iedereen weet dat banken via hun handelstafels hun emissies steunen, of koersen drukken wanneer dat zo uitkomt. In het geval van Ring!Rosa wordt gewag gemaakt van verkoop van aandelen na een presentatie door de directie van Ring!Rosa tijdens een zogenaamde one-on-one. Wij schreven gisteren in Uitgeburgerd dat, als dit de maatstaf wordt, iedere beheerder die een one-on-one doet voortaan verdacht is.

Na de one-on-one (de term refereert aan een presentatie die niet in een ontbijt-of lunchzaal plaatsvindt met meerdere beleggers) kan immers of gekocht worden, of verkocht worden, of de positie kan aangehouden worden. Ook in dat geval houdt dat een beslissing in en kan voortaan gesproken worden van voorkennis. Beleggers zoals Burgers maken iedere week one-on-ones mee en ze worden er dagelijks voor uitgenodigd.

Dat wil nog niet zeggen dat daarbij sprake is van voorkennis, zeker wanneer verkocht wordt. Waarom doen die bedrijven namelijk al die ontbijt-en lunchpresentaties, voorafgegaan of gevolgd door one-on-ones? Om hun aandelen aan de man te brengen. Met andere woorden, om de fondsbeheerders te laten kopen. Burgers verkocht juist zijn positie, dat wil zeggen voor het Orange Fund, voor 60 000 euro.

Doel van de regel
We vragen ons dan ook af of, in de huidige situatie, er wel goed rekening wordt gehouden met bestaande praktijken, niet alleen in Nederland maar ook in het buitenland. Het doel van de regelgeving is een gelijk speelveld te creëren en vooral de belegger te beschermen tegen misbruik door ingewijden, een praktijk die helaas maar al te vaak voorkomt.

Of deze opzet in de bovenstaande gevallen slaagt, is ons nog niet duidelijk. Wel is nu al te constateren dat twee goede bekend staande pijlers van het beleggersvak, met een reputatie waar jarenlang aan is gewerkt, het slachtoffer dreigen te worden van experimenten op het gebied van toepassing van regels.

Waar dit toe kan leiden, blijkt dezer dagen in Frankrijk. Daar speelt nog altijd de affaire van de mislukte aanval op de Société Générale, die, na jaren vooronderzoek en na het overlijden van een aantal beklaagden, nog altijd haar beslag niet heeft gekregen. Het gaat om winsten gemaakt met voorkennis in een context die typerend is voor het Frankrijk in de Mitterrand-periode.

Onder de verdachten bevindt zich een financier met een uitstekende reputatie. Zijn naam is George Soros. De Société Générale-affaire dateert uit 1988. Het Parijse OM geeft toe dat het vooronderzoek wat lang heeft geduurd. De uitspraak wordt volgend jaar verwacht.