Voorzitter H. Oude Nijhuis van Beleggingsclub ‘Duitenberg’ van de Universiteit Twente vroeg vorige week Willem Middelkoop het hemd van het lijf over zijn ‘bearish’ verwachtingspatroon voor 2002 (zie: Lagere koersen verwacht). Ditmaal tipt hij in de nodige alinea’s Michael Kraland voor dé financiële advertentie van het jaar (zie: Prijsvraag: financiële advertentie van het jaar), Trouwens, ziet voor 2002 Kraland in zijn glazen bol bulls of bears opdoemen? Vraag
Geachte heer Kraland,

In reactie op de door u uitgeschreven prijsvraag van financiële advertentie van het jaar 2001, wil ik graag bij deze mijn reactie geven. De nieuwe tv-reclamecampagne van ING-bank irriteert me werkelijk mateloos, als bestuursvoorzitter van de beleggingsvereniging van de Universiteit Twente. Het betreft de reclame waarbij twee heren aan een tafeltje zitten en waarbij de een aan de ander vraagt wat het juiste ”instapmoment” is. Het antwoord hierop is dat niemand dat weet, waarna vervolgens wordt afgevraagd wat al die mensen bij ”beleggingsclubjes” doen.

Van ING had ik toch echt wat meer begrip verwacht. Zij zouden toch moeten weten dat beleggingsverenigingen meer doen dan streven naar maximaal rendement? De vele uitstapjes die georganiseerd worden door beleggingsverenigingen, om maar eens wat te noemen. Van onze vereniging weet ik in ieder geval zeker, dat vele leden van onze vereniging vooral lid zijn vanwege de excursies en lezingen.

Om bij de reclame te blijven. In de reclame wordt als voorbeeld een termijn van tien jaar genoemd. Er wordt duidelijk gemaakt dat het precieze instapmoment niet al te veel van belang zal zijn. Hier kan ik mij overigens nog wel enigszins in vinden. Wat ook duidelijk gemaakt wordt in de reclame, is dat het rendement over een dergelijke periode waarschijnlijk (zeer) positief zal zijn. Hier heb ik sterke bedenkingen bij. Mijns inziens staan de belangrijkste indexen over een periode van tien jaar lager dan de huidige niveaus.

Ik zal in deze mail niet al mijn argumenten voor deze stelling opstellen, maar het simpel houden bij historische gegevens van de Dow Jones van de afgelopen eeuw:

Periode               

Koersverandering

in procenten           

Aantal jaren               

1899-1920

0

21

1920-1929

530

9

1929-1948

-50

19

1948-1964

500

16

1964-1981

0

17

1981-1998

950

17

Na vette komen magere jaren
Het lijkt mij dat deze cijfers voor zich spreken en de komende periode van tien à twintig jaar zal dan ook waarschijnlijk negatief zijn. Uit de cijfers blijkt dat we drie periodes van koersgroei hebben gehad. Deze hadden een lengte variërend van negen tot zestien à zeventien jaar. Na een lange periode (zeventien jaar) komt altijd een periode van gelijkblijvende of lagere koersen. De drie ‘matige perioden’ in de voorgaande eeuw hadden een lengte variërend van zeventien tot 21 jaar. Dit is dan ook het eerste punt waarop ik mijn voorspelling baseer voor lagere koersen over een periode van tien jaar.

Uit de gegevens blijkt ook dat de drie ‘gunstige perioden’ een rendement leverden tussen de 500 en 950%. Aangezien de laatste groeiperiode de Dow Jones bijna heeft verlaten vertienvoudigen, wat het dubbele is van een ‘gewone’ goede periode, zou dit gegeven analisten moeten doen huiveren. Het nog redelijk op peil blijven van de indices zou dan ook niet moeten worden gezien als ‘mooie instapmomenten’, maar als laatste kansen om uit te stappen.

Vandaar dat ik mij elke keer erger als die reclame van de ING weer eens langskomt.

Indices worden gehalveerd
Deze e-mail zou ik willen afsluiten met een concrete voorspelling voor het eind van volgend jaar. Ik ben van mening dat de indices (de AEX, AMX, DAX, CAC, Dow Jones en de Nasdaq) allen minimaal gehalveerd zullen zijn. Dit zal na mijn mening een verwoestend effect op de wereldeconomie hebben.

Waarschijnlijk zult u deze voorspelling enigszins ‘lachwekkend’, dan wel ‘dom’ vinden. Daarop reagerend kan ik alleen melden dat u niet de enige bent die dat vindt, want ik heb in al mijn contacten met analisten de laatste tijd niemand gesproken die een negatieve koersontwikkeling voorziet dit jaar. Daarom wil ik u vragen deze mail eens uit te printen en te bewaren. Wanneer u de mail dan over een jaar of zo weer eens terugleest, kunt u misschien nog eens contact met me opnemen.

Al met al wens ik u een renderend 2002 toe,

Met vriendelijke groet,
H. Oude Nijhuis

Antwoord
Geachte heer Oude Nijhuis,

Dank voor uw reactie, die het kader van de prijsvraag over de meest opmerkelijke financiële advertentie enigszins te buiten gaat. Omdat u wat uitgebreider op de zaken ingaat, publiceren we uw mening graag. Ik begrijp goed dat u zich ergert aan de reclame die u beschrijft en die ik zelf, wonend in het buitenland, niet heb mogen zien. Ik ga dus af op uw beschrijving.

De mening die ING vertolkt – over het instapmoment, dat er niet toe doet – is natuurlijk wel degelijk te onderbouwen. De cijfers daarover zijn bekend, het is beter in te stappen dan niet in te stappen. Wanneer de markt duurzaam zakt, geldt dit niet, maar bij het bovenstaande wordt uitgegaan van koersstijging op lange termijn.

Bull noch bear
Wat ook bekend is, is wat u opvoert, namelijk dat instappen op het verkeerde moment dramatische gevolgen kan hebben als u uw geld nodig mocht hebben en bovendien is het inderdaad zo dat de bearmarkten van ’29 en ’65 veel langer duurden. Verkopers van beleggingsproducten zeggen dan dat het maar om twee gevallen gaat, maar die twee gevallen beslaan 35 jaar van de afgelopen 73 jaar, dus ongeveer de helft van de periode. De meeste bearmarkten zijn echter van korte duur, en de huidige bearmarkt zou best een uitzondering kunnen zijn omdat we, hoe je het ook meet, net de grootste bullmarkt ooit gehad hebben.

De belegger neigt naar zelfoverschatting, dus als we willen bewijzen dat in het huidige tijdperk bearmarkten korter gaan duren dan kan dat gemakkelijk: de meest recente inzinkingen, na de oorlog, waren maar kort, een maand of achttien à twintig. Gaan we langer terug, dan vinden we ook weer langere bearmarkten, maar de bulls van nu zeggen dan dat er toen geen Centrale Bank was om ons te redden. Ook dat is niet noodzakelijkerwijze een factor, maar laten we het daar nu niet over hebben.

Mijn persoonlijke mening is nog wat anders dan de uwe en die van ING. Ik denk dat markten niet goed te voorspellen zijn. Ik trek daar dan ook elk jaar de conclusie uit en voorspel ze niet. Op dit moment zijn er bijvoorbeeld weer te veel bulls, zie de statistieken daarover, inclusief op Inveztor.net en kijken de bears allemaal naar het feit dat er wel een teruggang moet komen, gezien de stijgingen van de laatste tijd.

Bullmarkt is anders dan bullmarktgevoel
Hoewel het erg verleidelijk is om daarmee in te stemmen, moet ik toegeven dat ik aan het begin van de jaren ’90 hetzelfde dacht. Dat was niet erg origineel, want iedereen dacht toen zo. Bedrijven werden slecht geleid, er was oorlog, de onroerend goedmarkt was ingestort, alleen in Japan liep het goed en die gingen ons overnemen, want Amerika hadden ze al in handen en bedrijven zaten diep in de schulden.

Dat kon dus niet meer goed komen. Het resultaat hebben we gezien.U zegt dat we vanaf ’81 in een bullmarkt zitten en dat wil ik nu en hier niet aanvechten. Ik wil wel in herinnering brengen dat ik dat bullmarktgevoel vanaf de zomer van ’90 zelf niet had. Integendeel, weet ik nog. Het hangt dus er dus maar van af hoe je er naar kijkt.

U zult dan zeggen dat we in de periode die daar op volgde, eerste klas aandelen konden kopen voor k/w’s die dik onder de tien lagen. Dat klopt ook en nu zijn die aandelen veel duurder. De rente staat echter ook navenant lager dan toen.

Slaat ING de plank wel mis?
U schrijft dat ING de plank misslaat, wanneer ze er van uitgaan dat beleggingsclubs vooral naar winst streven. U onderstreept de sociale functie van lezingen en uitstapjes. ING heeft mij niet nodig om ze te verdedigen, maar ik weet niet of het wel zo gek is te denken dat het doel van een beleggingsclub beleggen is, liefst met resultaat. Lezingen en uitstapjes zijn leuk, maar dienen die niet tot het vergaren van kennis die weer tot nut wordt gemaakt via beleggingen?

Bent u ook niet bang dat als u verklaart dat uw club minder geïnteresseerd is in beleggen en meer in uitstapjes en lezingen, degenen die hun tijd en middelen ter beschikking stellen, namelijk de bedrijven die graag willen dat mensen hun aandelen kopen, op een gegeven moment geen medewerking meer zullen verlenen aan beleggingsclubs?

Met vriendelijke groet,
Michael Kraland

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Vrijdag schreven wij over Howard Jonas (zie: De Sell High/Buy Low Prijs 2001 gaat naar…), auteur van ‘From Hot Dog Bun To High Tech Billions’ en hoofd van IDT, een klein Amerikaans telecombedrijf dat ons opviel door hun handige manier van hoog verkopen en laag kopen. Hieronder volgt nog wat informatie, voor de liefhebbers.

Lezer Hans van den Berg wees ons op twee kleine foutjes die in ons stuk over IDT waren geslopen, met betrekking tot de Net2Phone aandelen. ATT bracht inderdaad haar 18,9 miljoen aandelen Net2Phone in bij het consortium en verkocht vervolgens aan Liberty. Liberty’s John Malone betaalde ongeveer 5,63 dollar per aandeel voor de aandelen van ATT. ATT kocht die, zoals we vrijdag schreven, voor 75 dollar en de aandelen kosten nu 6 dollar. ATT heeft nu 1,9% van de aandelen NTOP en 3% stemrecht.

Aankoop eigen aandelen IDT
Inmiddels komen daar, nu we u toch aan de lijn hebben, nog een paar details bij. Lezer Jean-Paul van de Plasse wees ons op de beschikbaarheid van Howard Jonas’ boek op Amazon. Wij hebben een betere deal voor u. U kunt het boek van Howard Jonas rustig doorbladeren en eventueel downloaden op Howardsbook.com. Daar vindt u ook de website van IDT met nuttige informatie.

IDT is opnieuw in de markt voor de inkoop van eigen aandelen. De directie heeft toestemming 15 miljoen B aandelen en 5 miljoen gewone aandelen in te kopen. Er wordt geen prijs genoemd. Een eerder programma werd onlangs afgerond. Wij geven de voorkeur aan aandelen IDT boven die van Net2Phone, omdat we op die manier profiteren van meer dan één activiteit en mee blijven doen met Jonas.

Wie liever de droom in vervulling wil laten gaan om activa aan te kopen voor dezelfde prijs als John Malone, moet Net2Phone hebben, die aandelen staan nu nog minder dan 10% boven Malone’s aankoopkoers. IDT sloot vrijdag op 19,30 dollar, plus 1.58%. Malone betaalde destijds 34,50 dollar voor zijn aandeel in IDT. Daar is dus ook nog droomruimte.

Waarde activa Winstar
Tenslotte hadden we – iets te grof blijkt nu – geschat dat Winstar voor een miljard of vijf aan telecommateriaal had aangeschaft. We zaten er iets naast. Jim Cramer, die het uit heeft gezocht, schrijft dat er voor 3,3 miljard dollar aan spul was ingeslagen. Niet dat het veel uitmaakt voor onze stelling dat de 42 miljoen dollar die IDT voor Winstar betaalde, een laag bedrag is in verhouding tot de waarde van de activa.

Het geeft ook een idee hoe je overtollige voorraden van netwerkbouwers moet inschatten.

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie is zijn fonds long IDT. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

De prijs, die we ad hoc hebben ingesteld gaat naar de heer Howard Jonas, woonachtig in Amerika. Deze prijs stellen we niet voor niets in, het doel is dat u er beter van wordt, maar dat kunnen we pas uitleggen aan het eind van dit verhaal. Dat is het goede nieuws. Het slechte is dus dat u het eerst moet lezen.Wie geregeld de Amerikaanse pers leest of goed thuis is op Inveztor.net heeft een vermoeden over wie we het hier hebben. Howard Jonas is chairman van IDT, een aandeel dat we (full disclosure) zelf long zijn voor onze cliënten.

IDT, we meldden het al eerder, kocht onlangs Winstar, een failliet Amerikaanse telefoonbedrijf, voor 42 miljoen dollar, waaronder een deel in eigen aandelen. Dat is op zichzelf niet bijzonder, ware het niet dat wij direct ons mapje IDT tevoorschijn haalden want we keken al een tijdje naar dit bedrijf, sinds voor de zomer al. We kochten een maand of twee geleden.
De reden dat we keken was dat IDT in het verleden al opmerkbare transacties had gedaan. Winstar wordt er misschien weer zo één, in ieder geval is het eerste deel van de transactie, namelijk de aankoop, al vermeldenswaard. Winstar is een naam die u zich misschien herinnert uit het Lucent debacle. Winstar klaagde Lucent aan voor 10 miljard dollar omdat Lucent geen zin meer had om de verkoop van hun apparatuur aan Winstar te financieren.

Kort daarop ging Winstar in Chapter 11, waar Jonas het bedrijf nu uithaalt. Winstar, de trouwe lezers moeten even door deze oude koek heen, kocht voor een miljard of vijf aan piefjes, die samen een draadloos netwerk vormen voor de voornaamste Amerikaanse steden. Tot nu toe hield de rechter Winstar in de lucht, als u ons toestaat, in afwachting van een oplossing. Dat is dus verkoop geworden, en Jonas was bij verre na niet de hoogste bieder, dat waren de managers van Winstar zelf en die boden ruim het dubbele.

Voor u nu zuchtend dit stuk wegklikt onder een luchtbel met daarin de woorden “So what?” en over gaat tot de orde van de dag omdat u weinig verband ziet tussen het toekennen van deze prijs en uw beleggingen in Nederland raden wij u aan nog een moment geduld te oefenen.

Ten eerste weet u nog niets dat u niet al wist, als u Inveztor.net gevolgd had. Ten tweede is het allemaal “Nice to know” maar daarna krijgt u ook nog een gelegenheid om hier iets aan te verdienen, pardon, om door verder diepgravend onderzoek te kijken of u niet moet beleggen in één van de bedrijven die we hier noemen.

Eerst dus het verhaal van Net2Phone (NTOP, 6,06 dollar). NTOP is een leidend internet telefoonbedrijf. Het is een spin-out van IDT, dat het bedrijf in juli ’99 naar de beurs bracht voor 15 dollar per aandeel, voor 5.4 miljoen aandelen. In november ’99 kwam een secondary van 6.3 miljoen aandelen op 55 dollar.

De echte klapper kwam toen de Amerikaanse KPN, AT&T dus, instapte en 18.9 miljoen aandelen kocht voor 75 dollar. Inderdaad, het aandeel staat nu 6,06 dollar. Inmiddels kondigde IDT aan dat samen met AT&T en Liberty Media een beleggersgroep gevormd werd die 49% van het kapitaal van NTOP zou controleren. We weten niet op welke prijs Liberty Media is ingestapt, maar we speculeren op een bedrag per aandeel dat ergens tussen de huidige prijs en de IPO prijs in ligt, waarschijnlijk aan de onderkant hiervan.

IDT runt dus eigenlijk de zaak, met hun 10 miljoen aandelen die ze nog over hebben en AT&T met die 18.9 miljoen aandelen mag meedoen. Interessant is het nog even in gedachten te houden dat AT&T destijds 35% meer betaalde dan de beurskoers. U leest het goed, 35%. AT&T deed dat via filiaal Liberty Media.

“Maar”, horen wij u nu al denken terwijl u even het UPC programma op de televisie uitzet, “zijn die jongens van Liberty Media dan zulke _ukkers dat ze hieraan meegedaan hebben?” Ons antwoord hierop is kort: “Goede vraag!”

Omdat we in Nederland publiceren passen we ons aan bij de daar heersende gebruiken en slaan wij direct aan het nuanceren. Inderdaad, Liberty Media deed mee. Maar Liberty was toen een filiaal van AT&T aan wie John Malone zijn bedrijf verkocht had.

Wij nuanceren dus als volgt: Liberty Media zijn ten eerste geen _ukkers want Malone verkocht hoog en kocht later zijn bedrijf veel lager terug en ten tweede zijn het geen jongens maar één hele grote jongen namelijk de heer Malone, want die is daar de baas. Wij zijn nu het punt genaderd waarop de academisch gevormden en de value beleggers onder onze lezers beginnen door te krijgen waar wij naar toe willen met dit stuk.

Malone heeft sindsdien Liberty Media teruggekocht van AT&T, uiteraard ook voor minder dan hij er daarvoor voor kreeg. Het lijkt wel alsof dat de functie van AT&T was, tijdens de tmt-hausse. Malone is sinds kort in Nederland bekend als de man die UPC voor een appel en een ei opkoopt, ten koste van de aandeel-en obligatiehouders van dit bedrijf. U ziet hier dat er ook een andere heer Jonas rondloopt die wij, de mensen houden nou eenmaal van etiketten, de Malone-clone zullen dopen.

Malone is de baas bij Liberty Media, waar we misschien ook nog eens een stuk aan gaan wijden, wanneer u van uw vermoeidheid bekomen bent. Vandaag stellen we vast dat Howard Jonas hoog verkoopt en samen met Liberty goedkoop terugkoopt en de controle meepakt. Winstar koopt hij vervolgens grofweg tegen 1% van de aankoopwaarde van de activa. Winstar had een maandomzet van 20 miljoen dollar, ook op die basis is het geen dure koop, lijkt ons.

Het is hetzelfde als het spelletje van Malone, alleen zit Jonas nog hoofdzakelijk in de VS. Malone zit ook in IDT via Liberty. Hij kocht zijn 10% belang in IDT voor 34,50 dollar, tegen een koers van 19 dollar vanavond. U begrijpt nu waarom de prijs naar Jonas gaat.

U nadert nu het einde van uw beproeving. U weet nu van het bestaan van Jonas. U hebt gezien dat Malone wellicht de slimste opkoper van tmt-activa is die u kende, maar dat Jonas nog scherper onderhandelt. U zou dus kunnen concluderen dat u met de aankoop van IDT aandelen eigenlijk een soort actief beheerd beleggingsfonds in goedkope tmt-activa koopt, met een beheerder die weet wanneer hij afscheid van zijn stukken moet nemen en die zelf een derde van het bedrijf in bezit heeft. Je zou ook kunnen zeggen dat zijn belangen dus parallel lopen aan de uwe.

Wij zouden niet weten welke bank of vermogensbeheerder u kan helpen aan een tmt- beleggingsfonds met vergelijkbare karakteristieken, vandaar dat we vanavond 300 IDT à 19,21 dollar aan onze Modelportefeuille toevoegen. Iedereen mag nu wat ons betreft afhaken: de sceptici, de academisch gevormden, de value buyers en ook de gewone lezers, wij hebben uw geduld genoeg op de proef gesteld, wellicht vond u het uiteindelijk toch interessant voor verder onderzoek en in ieder geval kunt u nu aan de borreltafel differentiërend meepraten over Malone.
Wij wensen u een prettig weekend.

Slechts de bibliofielen onder u vragen wij nog een moment geduld voor een affaire hun betreffend. Wisten jullie dat Howard Jonas ook een boek geschreven heeft? Wij zijn er naar op zoek. De titel is “On a roll. From Hot Dogs to High Tech Billions.” Nu weten we ook wat Jonas vanaf zijn veertiende verkocht, met een karretje.

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie is zijn fonds long IDT. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Vraag
Michael,

IDT is de laatste dagen van 15,4 naar ± 20,4 dollar omhoog geschoten, aanleiding onbekend, maar een stijging van ± 30 procent. Mijn vraag is: waarom vind je het dan nog koopwaardig? Ik had ze overigens van 11,5 naar 15,4 dollar gehouden en dus te vroeg verkocht. De doorgaande stijging heeft me verbaasd.

Met vriendelijke groet,
Willem Timmer

Antwoord
Willem,

Ik denk dat de markt de perspectieven van de Winstar-aankoop door IDT goed beoordeelt. In ieder geval is dit voor u een goede trade geweest, dus geluk gewenst daarmee. Ik denk dat de waarde van IDT nog een stuk hoger ligt, maar niet eenvoudig te bepalen is, omdat die bestaat uit activa die deels goed te analyseren zijn (Net2Phone) en deels niet goed te bepalen zijn (Winstar).

Wanneer IDT een duidelijker beleid gaat volgen, is er kans dat Wall Street weer aandacht aan het bedrijf gaat besteden. Nu is dat niet zo. Er is slechts één huis dat IDT nog volgt, namelijk CIBC, plus wat zeer kleine spelers. De aankoop van Winstar, uiteindelijk een deal van slechts 40 miljoen dollar cash en aandelen plus 60 miljoen dollar werkkapitaal, is op zich niet voldoende om die belangstelling van Wall Street te wekken. Heb ze nog aangehouden, ondanks de stijging van 60% sinds we het aandeel kochten.

Samenvattend begrijp ik heel goed dat iemand snel winst neemt in deze markt en de stukken na een paar weken met 30% winst eruit gooit. Anderzijds staat het bedrijf nu te koop voor iets meer dan de cash per aandeel, daarvoor was het iets minder. De aankoop van Winstar is een aankoop van activa ter waarde van 4 miljard dollar voor 40 miljoen dollar. De speculatie is dan ook dat ze bij Winstar een goed plan hebben om iets uit die activa te halen. Daar zijn een paar scenario’s voor die we nu niet zullen behandelen, maar denk aan een combinatie met een andere partij.

De stijging is dus leuk, maar het aandeel zou best nog een stuk verder kunnen gaan na deze operatie. Hetzelfde geldt voor Sea Containers, dat de afgelopen tien dagen ook flink steeg na onze aankoop.

Groeten,
Michael Kraland

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie is zijn fonds long IDT en SCR. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Inveztor.net heeft alle columnisten gevraagd hun verwachtingen 2002 op papier te zetten. Welke fondsen doen het goed, welke floppen en wat doen de indices? Bovendien vertellen ze wat hun grootste successen en missers van 2001 waren en wat ze de mooiste, beste of meest aansprekende quote van 2001 vonden.Omdat wij dit jaar voor de tiende achtereenvolgende keer gevraagd worden de gebruikelijke voorspellingen en prognoses voor het komende jaar af te geven, grijpen wij terug op wat nu een traditie aan het worden is. Ten eerste het volgende: wij voorspellen al tien jaar – zie onze maandelijkse column in Quote – met weinig risico, maar zonder noemenswaardige fouten. Dit klinkt hoogmoedig, maar wacht met uw oordeel. Niemand heeft dat ooit opgemerkt, verblind als de mensen zijn door onze bescheiden opstelling wat bovengenoemde voorspellingen betreft.

Wij blijven dit jaar dan ook even bescheiden en zo mogelijk nog nederiger dan voorheen, gezien onze eigen prestaties dit jaar. Waarom zouden we een tienjarig trackrecord van juiste voorspellingen in gevaar brengen? Tot nu toe voorspelden wij, ieder jaar het volgende: wij denken dat de dollar groen zal blijven en dat de aandelenmarkten zullen fluctueren.In 2000 voorspelden wij ook nog dat het goed zou zijn rond 15 maart uit te stappen. Dat bleek de grootste blunder uit onze carrière. We herhaalden dit nog een aantal malen, maar bleven zelf op onze posities zitten. Het effect ziet u in de Modelportefeuille, die nu zo heet omdat die portefeuille een model geworden is van hoe het niet moet.Voorspelling is verspilling
Hierbij dus onze eerste voorspelling: “De dollar zal dit jaar groen blijven en de aandelenmarkten zullen fluctueren.”

De reden voor deze voorspelling is, in tegenstelling tot wat velen zullen denken, heel serieus. De lezer heeft namelijk niets aan voorspellingen, ze kosten alleen maar tijd. Tijd om ze op te schrijven, tijd om ze persklaar te maken en tijd om ze te lezen. Dat is allemaal vergeefse moeite en verspilling.

Om dit te onderbouwen wijzen we u graag op de jaarlijkse, uitgebreide, goed gedocumenteerde rondetafelserie van het Amerikaanse blad Barron’s. Barron’s roept hiervoor een aantal van de meest vooraanstaande professionals bij elkaar. Mensen met goede ideeën, dito track records en interessante meningen. Ze zitten er bijna altijd naast. Waarom zouden wij pretenderen het beter te kunnen doen en u van uw kostbare tijd te beroven? Dat lijkt ons zinloos.

Onze tweede voorspelling is daarom eenvoudig en nuttig want tijdbesparend: “De meeste voorspellingen die u dezer dagen in de kranten leest zullen niet uitkomen.” Ook dat lijkt eenvoudig, maar vraagt u zich dan maar af, waarom komen anderen hier niet op, als het zo simpel is? Waarom zou u eigenlijk de moeite nemen al die voorspellingen te lezen? Wanneer las u voor het laatst een goed gedicht?

Onze derde voorspelling houdt verband met de recente discussie tussen Inveztor.net columnist Marcel Tak en professor Ben Jacobsen. U herinnert zich misschien die discussie, over het “Sell in May” effect (zie: Sell in May: geen vruchteloze discussie). Trouwe lezers weten dat wij denken dat je hier rekening mee moet houden, evenals met het nog sterkere effect van seizoensfluctuatie van de waarderingen in technologie aandelen.
Tech aandelen zijn weer duur, althans, ze zijn juist geprijsd als alles goed gaat. Dat is niets anders dan een alternatieve definitie van duur, dus is het wellicht raadzaam tech aandelen dit jaar van de hand te doen op 15 maart.

Drie voorspellingen is al heel wat. Het zou gemakkelijk zijn er een vierde aan toe te voegen: koop uw tech aandelen terug op 15 oktober. Er is naar ons gevoel een meer dan gemiddelde kans dat dat weer zal werken, net zoals het afgelopen jaar.

Wat zijn onze drie favoriete aandelen?
Sommige vragen zijn dom, sommige zijn zinloos, andere zijn ronduit gevaarlijk. Laten we dit even toelichten. Wij krijgen van onze onvolprezen redactie een hele waslijst aan voorspellingen en favoriete en minder favoriete aandelen die we u moeten melden. U moet ons niet verkeerd begrijpen, die redactie meent het goed. Ze denken de lezer een plezier te doen en dat siert ze.

Bovendien is onze redactie – en dit kunnen we gemakkelijk bewijzen- drie keer minder dom dan sommige andere redacties. Die vragen om één favoriet aandeel. Er is dus nog veel minder kans dat u daar iets aan heeft. Drie keer zo weinig zelfs. Hierbij dus het bewijs, en we delen u graag mee dat we dit zonder medeweten van de redactie uitgedacht hebben.

Nu weet u dus waarom het dom is om om één aandeel te vragen. U weet nu ook dat het niet veel zin heeft om om voorspellingen te vragen. Maar wat is nu ronduit gevaarlijk?
Welnu, dat zijn natuurlijk die vragen over die aandelen, waarbij opnieuw de vraag naar één aandeel gevaarlijker is dan de rest.

Laat ons een voorbeeld geven. Een tijdje geleden waren we erg geporteerd van een klein Engels bedrijf dat vliegvelden opkoopt. Het bedrijf heet Wiggins. Wij noemden het ooit als een favoriet. Dit aandeel verloor het afgelopen jaar de helft van zijn waarde en hoewel we nog niets verkocht hebben zijn we niet blij en beginnen we aan ons goede oordeel te twijfelen.

Maar als je als columnist zo’n aandeel noemt is dat gevaarlijk, want veel lezers kopen het en kijken er niet meer naar om. Een ander, die er veel meer van weet dan zij, heeft het immers aanbevolen? Dat is dus het gevaarlijke aspect.

Wij voegen daarom graag de volgende waarschuwing toe: staar u niet blind. Doe zelf onderzoek en in onzekere tijden, zoals nu, is het misschien nuttig om u af te vragen of u niet flink moet diversifiëren. Laten we het eens anders zeggen: wij denken dat u beter goedkope aandelen kunt kopen, omdat we het vermoeden hebben dat we nog steeds in een value cyclus zitten. Goedkope aandelen kunnen het dan beter doen dat dure groeiers. We constateren overigens dat groei-aandelen inderdaad duur zijn. Koop dus value aandelen en koop er dan veel, om te vermijden dat u het slachtoffer wordt van één miskleun.

Als u niet genoeg goedkope aandelen kunt vinden, kunt u twee conclusies trekken. Of de value cyclus is voorbij, of u hebt hulp nodig van een ervaren value belegger. De meeste ervaren value beleggers zullen u wijzen op het nut van diversificatie. Immers, die aandelen zijn niet voor niets zo goedkoop.

Wij hebben nauwelijks drie favoriete aandelen. Meestal zijn onze laatste drie aankopen favoriet, maar we willen best een gooi doen. We denken dat Sea Containers erg goedkoop is, we denken dat IDT, een Amerikaans telecombedrijf dat net voor 40 miljoen dollar het noodlijdende Winstar heeft gekocht een goede koop heeft gedaan en flink zal stijgen. Tenslotte willen we u best wijzen op Trenwick, een kleine Amerikaanse herverzekeraar, die kan profiteren van twee trends in deze sector, namelijk betere prijzen en consolidatie. Trenwick kost ruim 10 dollar, maar heeft een boekwaarde van 14 dollar. De grote spelers noteren veel meer dan hun boekwaarde. Trenwick kan zo overgenomen worden, maar de koers kan ook gewoon stijgen doordat de marges aantrekken. Full disclosure: wij zijn long in deze drie posities. SCR en IDT zijn liquide, Trenwick is dat wat minder.

We kunnen nog een stapje verder gaan en even aanstippen welke landen in 2002 goede perspectieven kunnen bieden. We denken aan Zuid-Korea –er is best kans dat Noord-Korea nog sneller gaat verbeteren, maar daar is geen beurs, dus vergeten we dat trieste reliquaat. Zuid-Korea doet het nu al beter, maar er zijn daar nog erg veel kleinere goedkope bedrijven die onder hun boekwaarde noteren. Buitenlanders huiden zich vooral bezig met een half dozijn blue chips, zoals Samsung. Een beleggingsfonds kan dus uitkomst bieden.

Ten tweede is daar Rusland. Rusland herstelde zich dit jaar een beetje van de inzinking van ’98 en de economie is erg geliëerd aan de olie. Die trend zou best door kunnen zetten, als de olieprijs niet instort.

In beide gevallen zouden we u niet aanraden meer dan 1% van uw portefeuille in deze landen te beleggen.

In onze cliëntenportefeuille was één aandeel dit jaar zowel de grootste stijger als de grootste gemiste kans als ook kanshebber op een teleurstelling in 2002. Dat is ons nooit eerder gebeurd, dus daarom geven we u wat toelichting.

We kochten eerder dit jaar Invision Techologies rond 3 dollar. Dit aandeel steeg, op de eerste beursdag na 11 september ruim 300% en we begonnen te verkopen op 11 dollar. De reden was dat INVN detectiesystemen maakt voor explosieven. We hadden het helemaal verkeerd toen we besloten in die euforie afscheid te nemen, want inmiddels in INVN het nieuwe lievelingsaandeel van de momentumspelers geworden en staat het 34 dollar. Op die prijs gaat de markt er van uit dat iedereen die systemen gaat kopen en dat het bedrijf een fortuin waard wordt.

Nu zijn we sceptisch geworden en vragen we ons af of de huidige prijs nog verantwoord is. Daarom zou INVN best een flinke daler kunnen worden in 2002, want op een gegeven moment houdt het enthousiasme op en wordt de waardering weer gebaseerd op realiteit.

Het afgelopen jaar was ontmoedigend en slopend. We deden het niet goed en als we onze fouten op een rijtje zetten blijven we uren bezig. Onze grootste missers kwamen door gebrek aan scepsis, gebrek aan discipline, onvoorzichtigheid en onvoldoende fundamentele analyse.
Daarom zijn we blij dat de Polderportefeuille het nog goed gedaan heeft, met een klein verlies van één procent, veel beter dan de index.
Eerder verschenen in deze Inveztor.net Oud & Nieuw serie:
Willem Middelkoop 2002: “OpenTV en IE Japanse warrants”
Marcel Tak 2002: “Floppositie VNU”
Jacques Potuijt 2002: “Een sportieve portefeuille”
Van Dongen 2002: “Kwaliteit, geen pulp”
Daalder 2002: “Hernieuwde daling op komst?”
Onno 2002: “Twee scenario’s”
Techboys 2002: “Twee kansen op herstel”Van Zeijl 2002: “Slecht management, goede kansen”

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie is zijn fonds long SCR, IDT en Trenwick. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

We willen u graag een advertentie laten lezen. En dan vertellen we u waarom. Klik eerst op deze link naar de advertentie van Enron. (Als de advertentie niet groot genoeg verschijnt, kunt u klikken in de rechterbenedenhoek van de advertentie)

Frank van Dongen en ik waren het snel met elkaar eens: de Financiële Advertentie van het jaar is van Enron. Vindt u dat ook, of weet u een betere? Wie een betere vindt, kan ons mailen en wint een Inveztor.net-scheurkalender. De onafhankelijke jury wordt gevormd door de redactie van Inveztor.net.
van: FvD
aan: MK

Michael,

Ik kom nog even terug op ons artikel over de Financiële Advertentie van het Jaar. Ik maak net een mail open en lees deze advertentie van Enron. Stond in FOW, Futures & Options World, op de achterpagina van deze glossy.

van: MK
aan: FvD

Frank,

We hadden afgesproken dat Enron te gemakkelijk is. Ook geen strong buys van de afgelopen twee maanden publiceren, dat is niet sportief.

van: FvD
aan: MK

Michael,

Mee eens, maar ga niet af op het plaatje, lees de tekst. Endless Possibilities is een trade mark.

van: MK
aan: FvD

Frank,

Je hebt gelijk. Dit wordt onze keus voor 2001. We maken er een leuke prijsvraag van voor de lezers. Wie een betere vindt dan deze, krijgt een Inveztor.net Beleggersscheurkalender.

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie had Kraland noch voor zijn fonds, noch prive, een positie in de genoemde aandelen. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Vraag
Geachte heer Kraland,

Ik lees en hoor regelmatig berichten over de groeiende samenwerking tussen Amerikaanse en Russische oliemaatschappijen. Ogenschijnlijk heeft er de laatste tijd een versnelling plaats gevonden. Dat wil zeggen, er zijn grote investeringen gedaan om de olie-output van Rusland drastisch te verhogen. Het kan zijn dat de VS en Rusland zo een drieledig doel dienen.

Ten eerste, een lagere olieprijs. Goed voor het herstel van beide economieën op de korte termijn, waarbij Rusland olie levert tegen lagere prijzen dan de OPEC. Met de nieuwste technieken is het mogelijk om met een lagere olieprijs toch hetzelfde rendement te halen. De Amerikanen hunkeren er naar om voor hun oliesupply niet meer in het Midden-Oosten te hoeven shoppen en zodoende niet meer hun eigen agressoren financieren.

Tot slot is het duidelijk dat deze samenwerking een grote kruisbestuiving teweegbrengt die zijn weerga niet kent voor beide economieën. Wellicht ook om zo het groeiende geweld van de oprukkende Chinese economie te weerstaan.

Tot zover het goede nieuws…

Het gevaar voor de markt op de korte termijn ligt erin dat de OPEC-landen en Indonesië dit niet over hun kant zullen laten gaan. Ziedaar, instabiliteit en wellicht het loslaten van de olieprijs. Als de olieproducerende landen niet genoeg meer verdienen, liquideren ze hun investeringen in het westen of ze maken die ten gelde, waardoor de beurzen dalen op korte termijn.

Zoals altijd staan we aan de vooravond van een geweldig interessante beursontwikkeling…

Mijn vragen:
Deelt u mijn visie en mag ik concluderen dat olie nu een gevaarlijke investering is (putjes Koninklijke Olie)?
Komt er druk vanuit het Midden-Oosten op de markt op korte termijn, deels door het terugtrekken van oliegeld door de OPEC, deels door het afschrijven van investeringen door grote banken op olie-installaties et cetera (putjes financiële waarden en andere blue chips)?
Staat de weg open voor de VS en Rusland het terrorisme breder aan te pakken in het Midden-Oosten, anders dan alleen in Afghanistan? Bijvoorbeeld ook in Saoedi-Arabië, omdat de Amerikanen en Russen zich zekerder en minder chantabel voelen. Zal dit niet leiden tot oorlog in het Midden-Oosten, met gevaar voor Europa en een val van onze beurzen?

Al met al vragen die mij als belegger de hele dag bezighouden. Ik hoop dat u ze kunt beantwoorden, dan wel van nuttig commentaar kunt voorzien. Ik wens u een prettig kerstfeest en een gezond 2002.

Inmiddels verblijft hoogachtend,
Daan van Leeuwen Boomkamp

Antwoord
Geachte heer Daan,

Ik deel uw mening dat de VS en Rusland samen graag China in toom willen houden en het terrorisme de kop willen indrukken. Ook lijkt het me logisch dat het oliewapen daarvoor zeer geëigend is. Het is inderdaad goed voor de Westerse economie dat die olieprijs wat lager gaat.

Saoedi-Arabië is de grootste leverancier met de laagste kosten en kan daarom de regulator binnen OPEC zijn.
De Saoedi’s vormen een verzwakt regime dat zo om kan vallen, waardoor de prijzen direct zullen stijgen, wat een bedreiging is voor onze economie. Rusland is juist bezig te proberen respect te winnen door een verantwoordelijke rol in de olie-economie te spelen.

Ik lig niet wakker van het terugtrekken van Indonesische gelden uit het westen, integendeel. Dat land doet er nauwelijks toe en die olie blijft toch wel komen, want ze hebben elke cent aan valuta hard nodig.

Ik denk niet dat olie nu speciaal gevaarlijk is, er is altijd een risico mee gemoeid, dus in een gespreide portefeuille zou ik niet bang zijn om in de komende tijd naar de bodem te gaan vissen. Olieservice bedrijven zoals Fugro zijn dan ook interessant. Die staan laag en Fugro groeit verder netjes door.

Waar u van mij wel wakker van mag liggen, zijn de asbestrisico’s bij bedrijven zoals Halliburton, een oil service bedrijf waar vice-president Dick Cheney de baas was. Zo’n aandeel kan naar nul, net zoals Owens Corning, of WR Grace, of straks misschien Georgia Pacific.

Die oorlog in het Midden-Oosten kan er inderdaad komen, niet speciaal om de olie, maar doordat de mensen gemanipuleerd worden, de regimes zwak, gewelddadig en corrupt zijn en het Palestijnse probleem steeds meer uit de hand loopt.

Als u daar bang voor bent, moet u long Thales, Raytheon en Lockheed zitten. Die maken de wapens voor zo’n conflict.

Groeten,
Michael Kraland

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie had Kraland noch voor zijn fonds, noch prive, een positie in de genoemde aandelen. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Wij houden nogal van waarschijnlijkheden, zoals het Sell in May-effect, dat op deze site dankzij de Mei van Tak, zo noemen wij de discussie die Marcel Tak met Ben Jacobsen voert op Inveztor.net en in HP/De Tijd, zo in opspraak is geraakt. Voor de hele discussie, zie Marcel Taks: Sell in May: geen vruchteloze discussie en Beurswijsheden: de leugen regeert, Ben Jacobsens: Catch 22 en Sell in May: goed idee! en tenslotte Sell in May, Tak of the town! van mijn hand.

Wij zijn het niet eens met Tak en nog nauwelijks is de discussie over Mei voorbij, of wij stellen het December Effect aan de orde. Verwar dit niet met de Nieuwjaarsrally. Een effect is een effect, dat is nobeler dan een rally. Een rally is een stijging, bij een effect krijg je statistici over de vloer en professoren zoals Ben en Belangrijke Columnisten zoals Marcel.

Laten we eens kijken of we de heren tot een tweede discussie kunnen verleiden, dan kunnen we, wanneer we op 16 januari weer in Nederland zijn, een borrelafspraak maken om grafiekjes te vergelijken en andere leuke dingen te doen.

Wie wil in december zakkende aandelen kopen?
Wij schreven op 1 november dat het de tijd was om aandelen te kopen (zie: Vandaag absoluut kopen: 1 november). Toegegeven, 11 september was een betere dag geweest, maar statistisch is 1 november goed. Dat kwam dit jaar weer eens uit, wat op zichzelf overigens niet statistisch significant is, dat is het pas als het veel vaker gebeurt en wij denken dat dat zo is.

Het December Effect maakt eigenlijk deel uit van de Mei van Tak, zoals we het vandaag maar weer eens zullen noemen. Er is namelijk, zo denken wij heel bescheiden, niet één factor waardoor dat effect ontstaat, maar een aantal en ze werken, ook al is Tak het niet met ons eens, nog steeds.

Het December Effect in de VS is fiscaal. Particuliere beleggers nemen fiscale verliezen. Dat doen ze het liefst met aandelen die flink naar beneden zijn. Klinkt stom, maar let op. Het effect dat optreedt, is dat wat toch al in elkaar geramd is, nog een trap nakrijgt.

Wie wil er in december een zakkend, impopulair aandeel kopen? De momentumspelers in ieder geval niet, de Takkisten of Takkanen (klinkt wat te Afghaans, Taksies klinkt wat te Amsterdams, Tak-aanhangers klinkt gewoon verkeerd, we houden het bij Takkisten) ontkennen dit soort verschijnselen. Waarom zouden beleggers dat doen, wanneer het al bekend is, vraagt Tak zich af.

Omdat de markt niet perfect is, denken wij stilletjes en gaan aan het werk. De particulieren zijn namelijk niet de enigen, de instituten willen op 31 december geen brandhout in de portefeuille hebben. Ze gooien alle controversiële troep dus in de ramsj. Ze kopen de winnaars. Daar kunt u, met uw kleine ordertjes, lekker voor gaan liggen.

Het Januari Effect
Vervolgens krijg je een ander effect. Het treedt op na december en wordt, mede door de maand waarin het plaats vindt, het Januari Effect genoemd.
U kunt hier als volgt van profiteren:
U koopt een mandje normale aandelen (dus u filtert prefs, closed ends en andere ruis eruit) die tussen nu en eind van de maand nieuwe dieptepunten bereiken.
Om op de onvermijdelijke zeurpieten vooruit te lopen, geven wij u toestemming Enron en Halliburton te laten zitten. HAL gaat kapot, Enron is dat al, laat maar.

U koopt dus alle normale aandelen, of u pikt er tien uit. Die koopt u. Omdat die dingen in december in de ramsj gegooid zijn, zijn ze in januari kandidaten voor sterk herstel. Dat is het Januari Effect.

Voordat wij gepakt worden door Tak (hij zal er niet in slagen ons van gedachten te doen veranderen, met Jacobsen lukte dat ook niet, wij zijn het gewoon niet met Tak eens, maar vinden zijn discussie heel sportief en beschaafd), nog even het volgende: beleggen is een dynamisch proces. Het is ook een imperfecte rotzooi, althans, zo lijkt het vaak. Door die dynamiek zie je steeds meer decemberverliezen verschuiven naar het eind van de maand. Soit, geen probleem. Dit is juist koren op onze molen.

Omdat Nederlanders de koopjesjagers van Europa zijn (Belgen drukken dit veel grappiger uit, ik hoor jullie graag heren!), moet deze strategie in Nederland enorm populair zijn. Dat is niet het geval. En dat in het land van de Vrekkenbond.
Vreemd.

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie had Kraland noch voor zijn fonds, noch prive, een positie in de genoemde aandelen. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Gisteren vermeldden wij in Frankrijk, leuk land het bestaan van Sagem en onze verwachting dat de resultaten van dit bedrijf erg goed zouden zijn. Wij doen dit omdat wij besloten hebben dat wij over tien jaar, misschien wel vijf, het Legion d’Honneur willen hebben. Bob Dylan heeft ook zo’n ding gekregen en keek heel chagrijnig. Wij gaan dat lintje krijgen omdat wij ons geheel belangeloos ongelooflijk inspannen voor Frankrijk, zie de titel van onze column van gisteren en ook weer vandaag.Wat wij eigenlijk doen, is onze lezers een beetje wegwijs maken op het Franse Euronext deel, want als we wachten tot de snel slinkende schare misbare en onmisbare kantoorbedienden van de grote Nederlandse banken dat voor elkaar krijgen, zijn we allang met pensioen, of erger. Wij gaan er echter telkens leuke titels bovenzetten. Als onze lezers die nou naar de Franse ambassadeur sturen, liefst met commentaar in de trant van “Ce Kraland est formidable” of “Il fait beaucoup pour la grandeur de la France” krijgen we straks zo’n rood dingetje voor op ons pak. Nederlanders denken dan meteen dat je een Levi’s pak aanhebt maar dat is niet zo, het is juist een grote eer.Met uw hulp gaat dit dus lukken.
Gisteren begonnen we over Sagem. Het is natuurlijk een heel gewoon bedrijf, met z’n ups en downs. Die titel is er alleen voor het Légion d’Honneur. De reden waarom we het over Sagem hebben is dat de meeste brokers heel negatief zijn, een Nederlandse bank volgt ze met een verkoopsaanbeveling.
Dat opent perspectieven, want wij zijn juist positief, zoals we gisteren al schreven.Vandaag verscheen een artikel in Les Echos, waarin de heer Grégoire Olivier (niet andersom, hoewel dat wel had gekund, ik heb een medewerker die altijd met omgekeerde naam de telefoon aanneemt, net zoals vroeger in het Franse leger) wat over Sagem vertelt. Hij is daar de baas, sinds het overlijden van president Pierre Faurre.Sagem, even ter introductie, is een beetje een raar bedrijf. Het stikt er van de ingenieurs maar wie Delfts spreekt begrijpt die mensen direct, hun hele cultuur is een ingenieurscultuur, constant bezig met piefjes waar ze meestal een markt voor weten te vinden. Het is een soort kruising tussen Nedap en Nokia.Enerzijds vinden ze allemaal piefjes uit, wat Nedap ook doet, en anderszijds is hun grootste divisie die van de draagbare telefoons, net zoals bij Nokia. Maar in plaats van Nokidap, wat logisch zou zijn geweest en ook vrolijk klinkt, heet het bedrijf Sagem, typisch eigenwijs Frans en een beetje duf.Nu is het zo dat vandaag ook Nokia zelf met wat positieve geluiden naar buiten kwam. Toevallig viel dat samen met het verhaal van Grégoire Olivier, die ook heel positief is. Sagem gaat weer ongeveer quitte spelen met de telefonino’s, wat voor beleggers een geruststelling is, want wie de verhalen van die oenen van analisten had gelezen zou denken dat dat nooit meer goed kwam. Je kunt je inderdaad afvragen of een bedrijf dat telefoontjes, faxen, DECT telefoons en decoders verkoopt niet wat meer schaal nodig heeft.Sagem zet dit jaar 6 miljoen telefoons af op een totaal van 400 miljoen. Dat is niet veel, maar Sagem is gespecialiseerd in Europa en dan nog in de eenvoudigere telefoontjes met één of twee speciale kwaliteitsopties, zoals kleurenschermpjes volgend jaar.De defensie en security business loopt heel goed. Sagem denkt dat de ene business van de andere profiteert. Ze maken nachtkijkers voor tanks, en profiteren van het 11 september effect via hun security business, die bijvoorbeeld op grote schaal elektronische identiteitsbewijzen maakt, met een grote markt in Afrika. Afrika is een continent waar de Franse grandeur nog harder heeft toegeslagen dan elders, vooral in Franstalig Afrika, dat wil zeggen de Westkust.Sagem gaat dit jaar 2,65 miljard euro omzetten met een resultaat dat ongeveer op nul uit zal komen. Olivier geeft aan dat hij het jaar zal eindigen met 300 miljoen euro cash, dus er is zelfs geld voor overnames, nu de automobieldivisie verkocht is. Voordat we naar de winst kijken, kijken we naar de omzet. Sagem gaat weg voor minder dan één keer die omzet, 0,6 keer om precies te zijn. Nokia draait meer dan vier keer de omzet, maar dat is een wereldleider. Wij zijn al tevreden met één keer de omzet, over twee jaar. Met de nodige kostenbesparingen moet Sagem weer winstgevend worden en we zullen dan eens gaan proberen te berekenen hoeveel dit bedrijf kan opbrengen. Rond de 70 euro kopen we wat voor onze Modelportefeuille, zodra de koers iets terugkomt van het huidige niveau van 73 euro. We verwachten een upgrade van een paar brokers, dat zal de koers goed doen. Wedden dat ze vandaag hun klanten bellen?

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie is zijn fonds long Sagem. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.

Wie wordt de nieuwe bin Laden? Dat weten we nog niet, eerst de oude te pakken krijgen, dan zien we verder. De nieuwe Enron hebben we wel. Dat is Calpine CPN, 17.79 dollar, een aandeel dat gisteren opnieuw hard zakte: -17%.

Calpine is een onafhankelijke stroomfabrikant. Pak het woordenboek, vertaal het en u weet wat een IPP is.
Calpine is een geliefd aandeel, op Bear Stearns na zijn alle analisten op Wall Street erg positief. De New York Times kwam dit weekend met een verontrustend artikel, waarin onder andere grote gas- en stroomtransacties tussen Enron en Calpine onder de loep werden genomen. Die transacties werden ver boven marktprijzen uitgevoerd.

Hoewel de vraag naar stroom sinds de crisis in Californië sterk is teruggelopen, wist Calpine toch met betere resultaten voor de dag te komen, onder andere vanwege derivatentransacties op energie. De vraag is echter of Calpine bij het scheiden van hedge transacties om eigen posities af te dekken en het boeken van gewone handelstransacties met derivaten, niet de winnende transacties over de winst en verliesrekening heeft laten lopen en ze als winst heeft geboekt, terwijl de hedge transacties naar de balans zijn verdwenen en dus niet geboekt hoeven te worden.
Calpine ontkent dit.

Calpine heeft grote financieringsbehoeften voor het bouwen van nieuwe energiecentrales. Dat brengt financiering met zich mee, waarvoor Wall Street in de rij staat, wat de grote belangstelling van de analisten mede verklaart. Calpine financierde dit jaar al voor 5.7 miljard dollar.
“Trust me”, zegt Calpine.
Dat is een slecht teken, zeggen de sceptici.

Onafhankelijk van Calpine viel energieproducent AES Corp vandaag eveneens ruim 10%, maar om geheel andere redenen. AES heeft problemen met een elektriciteitsfabriek in India en heeft de regering om hulp gevraagd, omdat ze er niet uitkomen met een deelstaat.

AES (full disclosure: wij zijn long, daarom kijken wij ernaar) heeft weinig te maken met Enron, maar Calpine des te meer. Calpine/Enron transacties waren goed voor 26% van de omzet van Calpine in Q3 van dit jaar.
Een verschil met Enron is de waardering van Calpine. Door alle ellende is het aandeel na een top van 58 dollar eind maart, nog maar een fractie waard op de huidige 18 dollar met een k/w van 8. Ook dat kan echter bedrieglijk blijken, wanneer er inderdaad iets mis zou zijn met Calpine. Dan gaan de schattingen meteen naar beneden en zien we ook de twee andere punten die Calpine gemeen zou kunnen hebben met Enron, namelijk ondoorzichtige rapportage en een schare analisten die het bedrijf erg hoog waardeerden.

We gaan de komende dagen eens goed naar de sector kijken om te zien of we het kaf van het koren kunnen scheiden, wellicht levert dat iets op voor de Modelportefeuille, die wel een opkikker kan gebruiken.

Michael Kraland is vermogensbeheerder, beheert een beleggingsfonds en is directeur van een Amerikaans hedge fund. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Op moment van publicatie is zijn fonds long AES Corp. Kraland handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft, en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
kraland@Inveztor.net.