De Nasdaq-slachting gaat gewoon door, gisteren even pauze voor een drankje en wat popcorn maar nu is het weer menens, vanwege de Oracle-aankondiging.Europa ralliet wel mooi, maar dat neemt niet weg dat de laatste winstwaarschuwing er één van jewelste is. Ten eerste door de omvang van hetverschil met de verwachtingen en ten tweede doordat het geheel onverwacht kwam.Stom geluk dat we net onze laatste Oracles uit de Modelportefeuille gegooid hadden. Pech voor de mensen die ons schreven dat ze dat stom enonverantwoord vonden. Dit is het namelijk, nu: “tech is dreck”.

De actie gisteren in de VS kan op tweeërlei manieren uitgelegd worden. IBM hield stand, Oracle ging helemaal kapot, de vierde Ruiter viel uit bed omdat de resultaten van 9% onder de verwachting van 20% lagen, met als uitleg de zwakke vraag. Dat bevestigde wat we al wisten maar waar de heer Groenspaan blijkbaar nog moeite mee heeft. Zwakke vraag: goede vraag.IBM, geen hoge waardering met een k/w van 23, kan juist daardoor langer standhouden dan de ex-glamours, de Vier Ruiters, Cisco, EMC, Oracle en Sun. EMC is overigens, als we er één moeten noemen, onze favoriet in deze sector. De W houdt namelijk beter stand dan de K, maar het resultaat is toch een lagere prijs.Op een dag kopen we deze aandelen weer. De verleiding op een dag alsvandaag, waar we tech weer zien stijgen, om ongeduldig te worden en het meteen te doen. We houden onze handen thuis en versterken liever Vendex. Dat aandeel steeg gisteren aan het eind van de dag al mooi, terwijl het toch dankzij de herweging in de AEX hard had moeten zakken. Vandaag zet die trend door. Vendex is de grootste post in onze Modelportefeuille. Lof der dufheid.

Ter verduidelijking van ons andere artikel op deze pagina (zie ook: Optimistisch gevoel, wij denken dat het later beter zal gaan, maar dat wil niet zeggen dat we denken dat het nu goed gaat. Dat zou net zoiets zijn als zeggen dat het droog is terwijl het buiten giet.Waar het om gaat is enerzijds een langere termijn visie aan te houden en anderzijds ook op de korte termijn nog het nodige te kunnen doen.Er zijn van die dagen, zoals vandaag, waarop de neiging bestaat jaloers te worden op taxichauffeurs. Gemakkelijk, overzichtelijk werk. Je rijdt erheen, de klant betaalt, klaar. Soms kotst de klant op de achterbank of verschijnt er een concurrerend taxibedrijf, maar ellendige markten zoals dit, nee, die kennen taxichauffeurs niet. Bovendien mag je net zoveel kettingen om je nek hangen als je wilt en de meest grove dingen tegen klanten zeggen, vooral over vrouwen en minderheden. Klant stapt op een gegeven ogenblik toch uit.Op zo’n dag als vandaag zouden wij dat ook wel willen. Lekker gemakkelijk, verder gewoon grof zijn als je daar zin in hebt. Op zo’n moment knijpen wij onszelf in de arm. Niet klagen! Nieuwe ideeën bedenken! Wij boffen ongelofelijk. We hebben genoeg geld om heel veel te kunnen verliezen, zie vorig jaar. Onze cliënten stappen niet uit en ze zijn beschaafd. De achterbank is schoon.Denk aan het volgende: ook dit gaat voorbij. Straks gaat het beter. Onprettige ervaringen worden meestal slecht herinnerd. Wat die nieuwe ideeën betreft gaan we meteen aan het werk. Busted convertibles, here we come.

Een voorzichtig optimistisch gevoel bekruipt ons. Wij denken namelijk dat we in de komende achttien maanden weer gaan verdienen en weer plezier gaan hebben in ons werk. Nu is dat nog niet zo en de afgelopen twaalf maanden was het alleen maar geld verliezen, maar als we vooruit kijken denken we daar anders over.Laten we eens kijken waarom.Beetje bij beetje vallen de stukken van de puzzel op hun plaats. De techmarkt gaat inderdaad helemaal kapot (wij verkochten gisteravond onze laatste techaandelen in de Modelportefeuille) en de krachten die voor een herstel zullen zorgen komen los. We gaan richting capitulatie (wij hadden al eerder gecapituleerd, die verkoop van gisteren was nog wat achtergebleven voorraad die al eerder verkocht had moeten worden).De markt gaat straks overdrijven naar de andere kant: techaandelen worden spotgoedkoop. Het zal waarschijnlijk 2002 worden voordat we daarvan kunnen profiteren. Laten we hierbij wel onderscheid maken tussen de nog steeds dure ex-momentum aandelen, de bekende namen, en de al langer goedkoop gewaardeerde infanterie-aandelen. In Nederland is ASM zo’n bedrijf. In de VS volgen wij er een paar dozijn, vooral in de chipsector. We denken dat we daar sneller herstel zullen zien dan elders.Maar terug naar de markt in haar geheel. In tijden van angst gaat de voorkeur uit naar absolute veiligheid. Nutsbedrijven bijvoorbeeld. Wij denken niet dat het veel zin heeft om nu hoge prijzen te gaan betalen voor overgewaardeerde Europese nutsbedrijven, daar blijven we af. Wel gaan we werk maken van de energie-opwekkers, de nieuwe generatie elektriciteitsbedrijven en andere energiespelers, die de brandstof voor de halfgeleiders waar onze wereld op draait, gaan leveren. Daarover zullen we binnenkort meer schrijven. Onze favoriete aandelen in diesector zijn oude bekenden, AES Corp, Enron, Duke maar ook bedrijven zoals Calpine, Reliant en de fuel cell spelers.In de VS zal, ondanks de teleurstelling van Greenspans speech van gisteren, uiteindelijk agressief rente verlaagd worden en banken zullen daarvan profiteren. In die sector blijven we dus actief. Het prettige van banken is dat, ook al doen ze niets speciaals, hun resultaten verbeteren wanneer de rente terugkomt.De detailhandel in de VS zal één van de eerste herstellers zijn. Die markt herstelt van een jarenlange bearmarkt, terwijl de meest getroffen bedrijven, de Sears’ de K-Marts, zich net aan het aanpassen zijn. In Nederland proberen we van hetzelfde fenomeen te profiteren via Vendex, in Engeland kijken we naar Marks & Spencer. Het is essentieel in de goede aandelen te zitten. Winnaars van gisteren, zoals Carrefour, bieden minder perspectief dan de verliezers van gisteren.In Nederland hebben we weinig moeite value-aandelen te vinden. Dat komt doordat de meeste groeiaandelen, de trots van de Nederlandse beurs, value-aandelen geworden zijn. Hopelijk ontgaat de ironie achter deze constatering u niet. Het is overigens geen specifiek Nederlands verschijnsel.Denk eens aan Bethlehem Steel, ooit een Dow-aandeel met een roemrucht verleden. De marktkapitalisatie is vandaag $ 195 miljoen. Een beetje onroerend goedboer in Amsterdam kan de meerderheid in dit bedrijf zo kopen.Tenslotte een paar woorden over de reden voor ons optimisme.We zitten aan het begin van de capitulatiefase. De Amerikaanse markt blijft een sleutelpositie innemen, naar onze mening althans. Daar zien we de volgende gunstige ontwikkelingen:1. Monetaire politiek versoepelt. Of dit nu na 20 maart gebeurt of daarvoor, -daarvoor is beter denken we- de Fed gaat niet tegenwerken.2. We hebben al een bearmarkt in de Oude Economie gehad en zitten al 50 weken in een tech-bearmarkt.3. De obligatiemarkt gaat de juiste kant op.Wanneer dit soort gebeurtenissen plaatsvindt, worden tegelijkertijd de voorwaarden voor herstel gecreëerd. Het consumentenvertrouwen is nu snel aan het zakken, niet geleidelijk maar met stoten. Binnenkort komt er officiële erkenning dat we in een recessie zitten.Die laatste twee factoren zijn psychologisch. Wanneer die beginnen door te werken is het plaatje compleet. Beleggers verkopen dan zonder verder omkijken de aandelen die het gisteren zo goed deden. Tech is dan drek en de sector gaat dan terug van 20% van de S&P naar een lager percentage, zeg 15%. Vorig jaar steeg de weging van de techsector naar 30%.Uiteindelijk komt ook technologie terug. De internetrevolutie gaat gewoon door, onvoorspelbaar, telkens veranderend en kapitaalvernietigend.Onze conclusie is dat we, wanneer we naar de factoren kijken die historisch een prelude voor een bullmarkt aangaven, de goede kant opgaan. We zitten in de verkoopclimax. De timing blijft onzeker. Gaan we in de huidige markt direct ons geld herbeleggen? Dat lijkt niet voorzichtig.We gaan dus stapsgewijs te werk. We blijven kijken of de ontwikkeling zich inderdaad volgens ons scenario voltrekt. We gaan huiswerk doen op de convertiblesector omdat we daar een “paid to wait” strategie kunnen ontwikkelen.Kortom, er is werk aan de winkel.De komende dagen komen we met suggesties over Amerikaanse value aandelen, busted convertibles en een paar Europese ideeën. We gaan ook opnieuw naar de energiesector kijken. Dit wordt een moeilijk maar interessant jaar.

Terwijl ik hoog in de bergen geniet van de wintersportvakantie, heb ik mijn scouts instructies gegeven om te blijven speuren. Temidden van het technologisch geweld uit de Verenigde Staten, krijgen we een nieuwe aankoop door voor de Model Portefeuille. Hiervoor gaan we naar Noorwegen (mooi wintersportland, overigens) waar de Union Bank of Norway volgens kenners een buitenkansje is. De bank (Reuters: SNOG.OL Bloomberg: SNOG NO) is op dit moment zeer goedkoop: het aandeel wordt verhandeld voor 1,2 keer de boekwaarde. SNOG is een bank van een uitstervend ras, namelijk een coöperatie. Deze Noorse bank zal worden gedemutualiseerd. De verwachting is dat dit in de loop van dit jaar zal gebeuren. Net als een paar jaar geleden in de Verenigde Staten, zal de koers van het aandeel daar naar verwachting sterk op reageren. Nu is nog 30% in handen van klanten en 70% in de vorm van certificaten vrij verhandelbaar. SNOG kochten we voor 258 Noorse kronen. Wij mikken, ingefluisterd door onze kundige scouts, die de Scandinavische markt in hun broekzak hebben, op een niveau van 309 kronen. Dat wordt bereikt als het aandeel 1,5 keer de boekwaarde noteert. Tot slot: de bank betaalt een enorm dividend. In maart wordt per aandeel 16 kronen uitgekeerd en dat komt neer op een dividendrendement van 6,5%.Wij kopen er 300.

Vrijdag crashte Cisco, de Château Margaux van de tech-wereld. Het aandeel ging in korte tijd van 43 dollar (op 24/1) naar 28 dollar op vrijdagavond. De reden van de daling is dat de markt zich bewust wordt dat Cisco ook gevoelig is geworden voor de economische teruggang. Het management heeft dat heel duidelijk gemaakt in de laatste conference call.We zijn nu klaar met de “Trash is back” fase van begin januari en zullen nu de Vier Ruiters, Cisco, EMC, Oracle en Sun zien verzwakken. Die aandelen zijn immer nog steeds duur en, erger nog, iedereen heeft ze. Technisch staan we ook op een tweesprong.De Nasdaq is door de steun van 2500 gezakt. Er is kans dat we maandag weer een climax krijgen, heel laag gaan en dan na de paniek weer stijgen. Er is nog meer kans dat we nu bezig zijn met de derde en laatste grote daling van de index. Dat kan dan ook de hevigste worden. Als het niet veel erger wordt kan dan een beoordelingsproces beginnen, dat een aantal maanden kan duren. Dit gebeurde al eens eerder met Cisco, zeven jaar geleden, in 1994. Toen zakte Cisco van 220 dollar in april naar 107 dollar in juli.Wat nog zorgelijker is, is het gedrag van de Dow. Als de Dow nog wat verder wegzakt, verkruimelen we daar ook en kan het nog vervelender worden. Maandag wordt een belangrijke dag, helmen op, gordels vast en geen onnodig risico nemen.Wij vertrekken met vakantie richting de Alpen, net op zo’n moment: we gaan liquide in de Modelportefeuille en worden ook voorzichtig in de Polderportefeuille, waar we al veel cash hebben. Tot 26 februari, veel succes in de markt.

Het is maar niks, die Nederlandse markt. Schiet niet op, geen trends, geen leuke verhalen, behalve de Flight to Trash, aan het begin van het jaar en Van der Moolen, die we gemist hebben.Beter om niets te doen in zo’n markt. Gelukkig draaien wij iedere steen om om te zien of we niet toch een worm vinden die we op kunnen eten. We hebben het ook over Corus gehad (zie ook het uitstekende artikel van Jacques Potuijt: Corus aan de leiband van de banken). Er vond een korte maar duidelijke discussie plaats met Van Dongen. Frank ziet niets in dit aandeel.Wij wel, omdat we net zoals Potuijt redeneren: een deel van de kans is al voorbij maar er kan nog meer inzittten. In de Polderportefeuille worden beslissingen echter unaniem genomen anders doen we niets. We zitten op een hoop cash en we wachten verder rustig af.

In een boek van Dickens offert één man zich op zodat de ander met een vrouw
die hij liefheeft kan blijven leven, één en ander tijdens La Terreur. Dat was
een periode in de Franse geschiedenis waarin het gepeupel om redenen van
vrijheid, gelijkheid en broederschap een paar duizend aristocraten en kleine
luyden een kopje kleiner maakte. De gangbare uitdrukking in de betere kringen in
Parijs is dan ook ‘raccourcir’. Rancuneuzere uitdrukkingen zijn uit den boze,
maar wij dwalen af.
 
Wij hingen net op met Van Dongen (zie ook: “Morgen gaan we keihard toeslaan”) met wie wij de merites van
het Franse handelssysteem bespraken. Vandaag ligt Parijs plat dankzij een
ambtenarenstaking en komt iedereen overal te laat. Dat komt door de heer
Kerstboom, de Franse minister van Ambtenarenzaken (net zoiets als bij ons de
Minister van Waterstaat; als je ergens veel te veel van hebt, heb je er ook een
minister voor, zo werkt dat in een democratie).
 
De heer Kerstboom wil de ambtenarensalarissen maar met 0,5% verhogen en de
ambtenaren willen meer. Bovendien willen ze minder werken want de Fransen hebben
de 35-urige werkweek ingevoerd. Nu blijkt uit een rapport dat andere ambtenaren
tijdens de voorganger van Michel Kerstboom hebben gezorgd dat ambtenaren toch al
tussen de 28 en de 32 uur werkten, althans aanwezig zijn, dus wij zagen het
probleem niet zo.
 
Maar de ambtenaren zien dat anders; elders de werkweek verkort, dan wij ook
minder werken. Dus moeten er ook meer ambtenaren bij. Het probleem is dat
Frankrijk al veel te veel ambtenaren heeft en te kort werkt, dus minder werken
en meer ambtenaren is leuk, maar niet de beste oplossing.
 
Je kunt natuurlijk niet te veel ambtenaren hebben, ze minder laten werken
en ze meer betalen, zonder dat er ergens anders iets verkeerd gaat, maar leg dat
die ambtenaren maar eens uit. Minister Kerstboom heeft dat geprobeerd, maar
tevergeefs. Nu werken de ambtenaren helemaal niet meer en lopen ze door Parijs
het verkeer te ontregelen. Wie Parijs kent en weet hoe gedisciplineerd de
Fransen op normale dagen zijn in het verkeer, kan zich hierbij misschien iets
voorstellen.
 
Hé, wij dwalen weer af. Of misschien ook niet, dit was eigenlijk een
inleiding. We wilden het even hebben over al die stukken die wij in het FD lezen
over Nederlandse bestuurders van kleine beursgenoteerde bedrijven, die zich
tussen de wal en het schip voelen vallen. Die mensen gaan naar
voorlichtingsmiddagjes van Euronext, horen een Franse smallcap uitleggen hoe
daar een animateur hun markt regelt en krijgen netelroos.
 
Wij zouden zeggen, heren, windt u zich niet zo op. Het is helemaal niet zo
erg als u denkt.
 
Integendeel! Het is veel erger. Wij handelen wel eens met dat
fixingsysteem. Dat is niet lastig. Het is een ramp, of een lachertje, wat u
wilt. Je kunt maar op één moment handelen, of het kan twee keer, afhankelijk van
de drukte in het betreffende aandeel. Je weet nooit op welke prijs. Stijgt de
markt, dan wordt je naar boven gepakt. Zakt de markt, dan raak je je aandelen
nooit kwijt. Stagneert de markt, dan is er te weinig omzet. Hoe dan ook, je bent
er veel tijd en aandacht mee kwijt en het enige voordeel dat wij in het systeem
zien is dat wij, nu wij door Inveztor.net per woord betaald krijgen, er voor het eerst
iets aan hebben kunnen verdienen.
 
Toch willen wij niet uitsluitend negatief zijn. Er zit ook een positieve
kant aan het systeem. Ondanks de situatie die wij hierboven beschrijven, is dat
namelijk nog kinderspel vergeleken met de moeite de we ons moeten getroosten om
de afloop aan een cliënt uit te leggen. Of die cliënt nou in Parijs zit of in
Amsterdam maakt dan niets uit.
 

We spraken Van Dongen even in het kader van het interdepartementale
Portefeuille-overleg. Er zijn steeds meer werknemers bij Inveztor.net, dus Van Dongen en
wij leggen er ook een schepje bovenop, wij hebben nu een Overlegstructuur,
compleet met koffiebekertje en individueel verpakte porties koffiemelk.
 
Verschillende punten kwamen aan de orde. Het eerste punt ziet u
morgenochtend in de Polderportefeuille, waar we, ijs, weder en de stakende
Franse ambtenaren dienende, keihard gaan toeslaan. Morgenochtend iedereen in
onderhemd en met haarnetjes nog op achter het scherm: Fellini ontmoet de
Daytraders.
 
Het tweede punt betrof de euro/dollar-warrant. De telefooncentrale van
SocGen in Parijs staat namelijk roodgloeiend omdat niemand de warrant die we
aanbevalen (zie ook: “Modelportefeuille:
Euro/dollar warrant”) kon vinden. Het was een Franse warrant.
 
Waarom doe je niet gewoon opties, vroeg Van Dongen?
 
Nou zijn daar verschillende redenen voor, waarvan één in ieder geval
verkeerd volgens Van Dongen. Wij dachten dat er niet genoeg liquiditeit was. Wij
zagen dat er de laatste tijd maar twee contracten verhandeld waren maar
misschien gaat de rest elders. Maar Van Dongen zegt dat er natuurlijk genoeg
banken zijn die in de valutahandel zitten en dus prijzen kunnen afgeven. “Kijk
maar eens naar de spreads”, zei hij. “Daar kunnen ze genoeg aan verdienen. Met
die warrants ben je maar afhankelijk van de hoekman”, voegde hij toe.
 
Dat is zo. Wij houden niet van hoeklieden, althans, niet van
afhankelijkheid van hoeklieden en ook als wij anders geaard waren zouden wij dat
niet doen want als wij willen handelen gooien die jongens het boek dicht en als
het boek weer open is staat daar altijd een prijs waarop wij niet meer willen
handelen. “Zal wel aan ons liggen”, dachten wij in onszelf.
 
Maar uiteindelijk was het nog niet eens zo’n slecht idee om in die Franse
SocGen warrant te stappen. Geen hoekman in dat papier, SocGen onderhoudt die
markt vrij goed, leek ons vandaag. We kunnen dat beamen omdat we zelf het ding
voor ons fonds gekocht hebben.
 
Er kleven allerlei nadelen aan de AEX/Euronext-deal, zo lezen wij in de
krant. Wij handelen elke dag in Parijs en kennen de praktijken dus een beetje.
De handel in de warrants is zo slecht nog niet, op het elektronische systeem of
via de uitgevende bank, als die maar goed een markt onderhoudt.
 
Het voordeel van genoteerde optieseries is dat je daar vaak goedkoper
terechtkunt, maar er moet wel liquiditeit zijn. Anders blijven we weg en
verkopen we gewoon een sloot dollars op termijn, dat kan ook.
 

De Fed verlaagde de rente met 0.5% en Wall Street gaapte. Blijkbaar had de
vermoeidheid van het verwachtingsproces toegeslagen.
 
Wij kopen nog wat banken bij, morgen waarschijnlijk en gaan vanavond vroeg
naar bed. Zelfs geen zin in Moneyline. Al dat geklets. Wij wensen u een goede
nachtrust. De Fed waakt immers?