Het enige dat we durven voorspellen is dat de vrijdag het niveau van 13
niet vast zal weten te houden. Het ledental van Inveztor.net zal waarschijnlijk stijgen
in de komende dagen.Resten ons de Nasdaq, Dow of S & P, AEX en Europa.
 
Azië laten we graag aan anderen over, het enige dat we kunnen melden is dat
de Nikkei niet nog eens 23 000 punten kan zakken.
 
Waarom verkochten we gisteren nog wat aandelen? Omdat we verwachten dat
deze week zou culmineren in een moeilijke dag, vandaag.
 
Het is ook waarschijnlijk dat het begin van paniek dat we vandaag zien,
zich zal uitbreiden naarmate de dag vordert.
 
Wij verwachten niets van de VS, integendeel, om 14.30 komt de PPI uit. Die
zal hoog zijn. Niet dat dat nou vandaag van speciaal belang is, maar iedere
mogelijkheid van slecht nieuws zal door de Beren worden uitgebuit om de indices
nog meer te drukken.
 
Vervolgens krijgen we het weekend, met de weekendpers. Wat denkt u dat er
op de voorpagina van Barron’s staat? Wij weten het niet want het nieuwe nummer
is op het moment van schrijven nog niet uit. Iets met beren? Bloederige bek?
Iets met het C woord?
 
Gedurende het weekend gaan veel mensen naar hun portefeuilles kijken.

 
Zijn dat stocksplits?
 
Nee, gewoon gezakt. Maandag verkopen dan maar, voor het te laat is.
 
Wij gaan er van uit dat het nog even kan duren. Liever niet te lang. Dan
krijgen we namelijk te maken met de wasmachineproblemen van Mevrouw van
Dongen.
 
Daarover berichten we u na de lunch.
 
Gordels vast laten, er komt turbulentie.
 

Het is vrijdag de dertiende. De bullmarkt in de VS is tien jaar oud.
Gisteren vond een echt bloedbad van het ergste soortplaats en we staan aan de
vooravond van een oorlog in het Midden-Oosten.
 
De olieprijzen, reeds gespannen door een tijdelijk gebrek aan evenwicht
tussen vraag en aanbod, rijzen de pan uit.
 
Wat is hier aan de hand ? Wat moeten we doen?
 
De voorpagina’s van de kranten staan vol met slecht nieuws.
 
Is dit het moment om te kopen? Moeten we dat in Nederland doen of in het
buitenland?
 
Laten we eerst een stap terug doen. Het is onze roeping niet om aan te
geven wat het juiste punt is wanneer u in en uit moet stappen.
 
Wij kunnen onze lezers slechts deelgenoot maken van onze aanpak en eigen
ervaring. Iedereen is zelf verantwoordelijk, wij wijzen guru-etiketten met
afschuw af.
 
Wie niet zelf kan nadenken moet ook niet op de beurs handelen, zeker niet
in crisistijd. Wij zeggen dit met des te meer nadruk omdat het scenario zich,
voorlopig, geheel ontvouwt zoals we vreesden.
 
Gisteren verkochten we nog wat gruis uit de modelportefeuille. In ons echte
beleggingsfonds hebben we 45% cash, in de fictieve Polderportefeuille nog
meer.
 
Vanochtend keken wij, net zoals gisteren, naar de VIX-index. De VIX geeft
de volatiliteit in de VS weer. Het is nuttig daar naar te kijken want stijgende
volatiliteit is niet goed. Wat ons dwars zat in september was dat de VIX rond de
20 bleef hangen. Dat was een van de redenen waarom wij de heersende
zorgeloosheid laakten.
 
De andere was dat je die zorgeloosheid in allerlei indicatoren (put/call
ratio, percentage beheerders die bullish zijn) ook kon zien. Je kon het ook
horen, aan de telefoon, en zien in de forums.
 
Die zorgeloosheid begint af te nemen, maar naar ons gevoel nog niet genoeg.
De VIX staat nu op 35. Dat is een heel stuk hoger dan vorige maand en de grafiek
spuit sinds twee dagen omhoog.
 
Maar pas op, de reden waarom we liever ons kruit nog even droog houden is
dat we op 14 April 41 noteerden. Dat was zonder oorlogsdreiging, zonder
olieprijsstijging en zonder valutaproblemen. Alleen de tech-sector stortte toen
in.
 
Je ziet het ook aan de contacten met andere institutionele beleggers.
Iedereen is kalm. Hier is duidelijk nog geen bloedbad.
 
Elders op de beurzen is dat bloedbad wel begonnen. Bedrijven met grote of
kleine teleurstellingen in hun verslaggeving worden één of twee koppen kleiner
gemaakt. De internetdroom is voor de derde keer voorbij, de dotcoms gaan dood,
handelaren op margin gaan kapot.
 
Wij kregen gisteren een telefoontje van een vriend die het had over een
relatie, 62 jaar oud, lange carrière in de financiële wereld met een eigen
portefeuille van $ 4.2 miljoen. Deze man ging van de week failliet. Zijn op
margin gekochte portefeuille small caps werd opgeruimd door de bank.
 
Hij had het kunnen weten?
 
Dat klopt, maar hij deed het toch.
 

De markten zakken maar Inveztor.net stijgt. De Goden zijn ons gunstig gezind. Niet
alleen komt ons 50 000ste lid binnen maar dit gebeurt op de vooravond van
vrijdag 13 oktober tijdens een beurscrisis. Geweldig, maar dat is nog niet
alles.
 
Esther S., zo kunnen wij uit het e-mailadres opmaken, is
hoogstwaarschijnlijk een dame, althans, dat is de consensus bij Inveztor.net. Dat brengt
geluk. De overgrote meerderheid van onze leden, ruim 96% zijn, tot onze spijt,
mannen. Wij hopen dat dit het begin is van een trend.
 
Wij nodigen Esther uit voor de volgende Inveztor.net-medewerkersborrel op 23
oktober, waar wij haar een drietal van onze favotiete beleggingsboeken zullen
overhandigen.
 
Nu op naar de 60 000.

Hoewel het eigenlijk te laat is om te verkopen zijn we toch niet blij met
een paar aandelen die ten onrechte zijn blijven slingeren in de
portefeuille.
 
Wij ruimen Sycamore, Satcon,
IMCO, Qualcomm en Ciena op tijdens de sucker’s rally
(zie ook: Tijd voor
een sucker’s rally). We doen hetzelfde met het laatste plukje
Nokia.
 
De markt gaat eerst nog wat lager. Het heeft geen zin om moedig te
zijn.
 
De charts van deze aandelen zijn slecht. Nu geldt dat voor bijna alles
behalve de olieaandelen en een paar andere defensieve sectoren.
 
In de tech-sector blijven data opslag en optische leveranciers zoals
Network Appliance het goed doen.
 
Voor de polderportefeuille hebben we even gebeld met Van Dongen om te
kijken of hij een verliesje in zijn Reverse Convertible ASML wil nemen,
profiterend van de korte rally in chip-aandelen.
 
Wij houden onze helm op en onze hoofden beneden de rand van de
loopgraaf.
 

De junkschade bij Morgan Stanley (MWD, $78, Modelportefeuille) viel enorm mee en zorgde voor een
opluchtingsrally (zie ook: Goede Morgan!). Hoewel wij het aandeel in portefeuille hebben
vinden wij dit bijna jammer.
 
Een heftige systeemschok is juist goed, dan krijg je paniek en verkoop
tegen elke prijs. Dat opent de weg voor een hausse sneller dan wanneer er
getreuzeld en gezeurd wordt.
 
Over elke prijs gesproken: Morgan Stanley verloor in vier dagen $25 miljard
markt waarde door die $90 miljoen.
 
De koopjes komen in zicht.
 

Voordat we verder gaan even een snelle wenk: sommige lezers zijn wellicht
onbekend met het fenomeen sucker’s rally.
 
Zoals P.T. Barnum zei, “There is a sucker born every minute”.
 
Op een diepe val en na vijf dagen zakken, heeft men recht op een rally. Dat
is vaak een sucker’s rally.
 
Vandaag riskeren we dat tijdens het zogenaamde Amateur Hour. U ziet het al:
de sucker’s rennen de fuik in en de Beren slaan toe. Eet smakelijk!
 
Wij houden ons kruit droog.
 
Wanneer er genoeg sucker’s rallies zijn geweest gelooft niemand meer in een
echte hausse. Dan is het tijd voor de Stieren.
 
Geduld is een schone zaak.
 

(Voor de vorige delen van dit artikel, klik Bedenkingen bij het bloedbad – I en Bedenkingen bij het bloedbad – II)
 
Wat we nu eigelijk moeten krijgen is nog wat extra ellende. Laten we niet
gaan speculeren over waar die vandaan zou moeten komen. In een periode zoals nu
telt slecht nieuws zwaar mee en goed nieuws helemaal niet. Het kan het Midden
Oosten zijn, of de olie, of de euro, of Belgrado, of, nog beter, een nieuwe
haard van ellende.
 
Over een paar weken wordt de heer Gore/Bush ( die met die rode das, u weet
wel, van de televisie) tot president gekozen. Dan moet er niet al teveel
gedonder zijn in die markten.
 
Clinton heeft geen zin in een crisis nadat hij net geprofiteerd heeft van
de voorspoed en die deken zelfs naar zich toe heeft getrokken, ook al had hij er
alles aan gedaan om de zaken anders te laten verlopen. Het nummer van de heer
Groenspaan staat nog in zijn telefonino geprogrammeerd, dus dat kan snel
geregeld zijn.
 
Vrijdag komen de belangrijke PPI cijfers uit in de VS. Die zullen vrij hoog
uitvallen, hopelijk niet hoger dan de consensus. Anders moet Groenspaan gebeld
worden alleen om erger te voorkomen, terwijl Clinton Groenspaan liever zal
bellen om te zorgen dat Gore gekozen wordt.
 
Om Gore in het zadel te helpen moet de beurs het goed doen, QED.
 
Eerst dus wat meer ellende – dat is goed- en dan een omkeer (ook goed), dat
is het meest waarschijnlijke scenario.
 
Een snelle wending dus. Een Nasdaq die ruim 5% op een dag omhoog vliegt. Op
die dag moet u klaar staan, geen puts meer hebben en kapitaal bij de hand hebben
om snel long te gaan.
 
Welke aandelen zijn dan interessant ?
 
Laten we het daar een volgende keer over hebben.
 
PS Vrijdag is het de dertiende. Crashes komen altijd in oktober. Wil iemand
even zorgen dat dit op de voorpagina van De Telegraaf komt? Dat is namelijk
goed.

 
(Voor de vorige delen van dit artikel, klik Bedenkingen bij het bloedbad – I en Bedenkingen bij het bloedbad – II)
 

(Voor de vorige en volgende delen van dit artikel,
klik Bedenkingen bij
het bloedbad – I en Bedenkingen bij het
bloedbad – III)
 
Wat wel hoopgevend is is de slachting in de dotcoms en de etailers. Daar
vloeit echt bloed. We zien hier in Europa de ene dotcom na de andere omvallen.
De business models werken niet, het management is onervaren en het lijkt ons dat
we in deze herfst de eerste fase van het internettijdperk afsluiten.
 
Wij kunnen ons niet meer voorstellen dat iemand nog een internetproject
financiert dat zuiver op het nieuwe medium is gebaseerd. Dat is voorlopig
voorbij, misschien voor altijd. Het was een interessante periode.
 
We kunnen dus gaan afvinken.
 
Er zijn praktisch geen sectoren meer die nog bescherming bieden. Dat is
goed.
 
De stumpers die op margin effecten hebben gekocht, leren wederom een dure
les. Als er één de voorpagina’s haalt omdat hij zijn mede day-traders op een
rondje Uzi trakteert is dat ook goed. Als hij live doet is het natuurlijk
beter.
 
Mensen die uit oncomfortabel hoge verdiepingen springen, liefst op Wall
Street, brengen ook punten op. Dubbel als ze bekend zijn.
 
Er moet angst zijn dat het financiële bestel om kan gaan. Wat dat betreft
zijn de junk bond problemen van Morgan Stanley (zie ook: Goede
Morgan!) en de verborgen problemen van de andere brokers ook welkom.
 
Morgan zit in elf van de twintig allerslechtste telco deals. Dan krijg je
al snel dat je toch iets van dat papier moet terugnemen anders doen je klanten
nooit meer zaken met je, althans niet tot de volgende leuke deal. Daardoor kan
een zakenbank al snel met wat zogenaamde voorraad komen te zitten.
 
Iedereen klaagt dat er geen liquiditeit meer in deze markten is omdat geen
enkele professionele partij meer posities inneemt sinds de Azië-crisis. Het
management had gelijk met dat verbod, maar de handelaren hebben het toch gedaan
omdat ze anders geen zaken meer konden doen en geen bonussen zouden krijgen. Nu
worden ze direct ontslagen, de cv’s zijn al de deur uit en Morgan
Stanley-handelaren hebben hun aandelen, zeggen de geruchten, al verkocht.
 
We gaan heel even afdwalen voor de mensen die onze modelportefeuille
volgen: waarom zijn wij in godsnaam long Morgan Stanley (MWD, $72) ? Omdat we
denken dat deze junk bond ellende klein zeer is voor MWD: we hopen op minder dan
$500 miljoen schade voor een winst van $6 miljard. MWD is één van de twee
tophuizen ter wereld. Ook deze crisis gaat voorbij en we gaan niet verkopen op
dit lage niveau. We kijken eerder naar Lehman Brothers om daar misschien van wat
aan te schaffen, einde afdwaling.

 
(Voor de vorige en volgende delen van dit artikel,
klik Bedenkingen bij
het bloedbad – I en Bedenkingen bij het
bloedbad – III)
 

(Voor het vervolg van dit artikel, klik Bedenkingen bij het
bloedbad – II en Bedenkingen bij het
bloedbad – III)
 
We kregen vandaag en gisteren veel reacties – allemaal positief behalve van
één heer die wij de Quirulant noemen – over onze Bloedbad-serie.
 
Veel lezers vinden dat wij de zaak aardig voorspeld hebben.
 
Wij doen in zulke gevallen ons best om direct duidelijk te maken dat we
niet in de voorspellingsbusiness zitten. Voorspellen is aanzienlijk moeilijker
dan beleggen en met het laatste hebben we onze handen al vol. Wat wel helpt is
het toepassen van wat discipline. Dan kan je eventueel het lot een handje helpen
en beter voorbereid zijn wanneer het verkeerd gaat.
 
Wij zijn altijd bang voor mensen die dat voorspellen zo leuk vinden. Die
mensen zijn namelijk stuurloos en kunnen zo in de handen van de eerste de beste
charlatan vallen.
 
Tot zover de inleiding van vanavond, nu even terug naar ons Heerlijke
Bloedbad.
 
Het Bloedbad is goed, om de vorige afleveringen even samen te vatten, omdat
een bloedbad de weg opent voor een nieuw herstel.
 
Niets is erger dan kwakkelen.
 
Een van de vragen die we steeds krijgen is waar het met de Nasdaq heengaat.
Wij zijn geen chartisten maar we hebben in onze omgeving wel wat van die mensen
en een kind kan op de chart zien dat het testen van de dieptepunten van de
vorige paniek ons richting 3000 en wat kleingeld brengt.
 
Ook de huidige weerstand, 3250 (echte chartisten lachen zich nu rot, die
hebben hier een heel precies cijfertje voor, beledig ze niet en kijk er heel
serieus naar, ze rommelen wat met Gulden Snedes en wij vrezen dat hier veel
waars in zit), zou kunnen functioneren, maar dat lijkt ons minder waarschijnlijk
want eerst moet er flink gepiept worden. Daarvoor moeten we wat lager, met
intraday zo’n klap dat je die dag beter niet achter je scherm kunt zitten.
 
Wat we ook nodig hebben is een kleine herinnering aan Martha & The
Vandellas. U weet wel, de Motown groep. “Nowhere to hide” was hun hit. Elke keer
als er weer een zogenaamde Bellwhether omvalt is het feest bij ons op kantoor en
begint er iemand “Nowhere to hide” te neuriën.
 
Het is ook logisch. Er moet immers eerst wanhoop zijn. Wanhoop – voor niet
ingewijden: een vorm van acute stress – ontstaat door een gevoel van gebrek aan
controle. Zolang je je nog kan verschuilen achter Cisco,
Oracle, Sun en EMC, om maar
wat te noemen, is er niets aan de hand. Die jongens, plus hun kleinere trawanten
zoals Network Appliance en Ciena, gaan als
laatsten om.
 
Overigens, Cisco heeft al een grote dreun gehad. We hebben het even
nagerekend. Op 23/5, de vorige nachtmerrie dus, was CSCO 38% gezakt versus de
top. Gisteren was dat 35%. Oracle was 33% gezakt en doet dat  nu weer. Sun
en EMC, de andere twee Ruiters, staan echter nog maar 15% en 17% onder hun top.

 
Het bovenstaande dient alleen om aan te geven dat er best nog wat af
kan.
 
(Voor het vervolg van dit artikel, klik Bedenkingen bij het
bloedbad – II en Bedenkingen bij het
bloedbad – III)
 

Eerder beantwoordden we een vraag van een lezer (zie ook: Heerlijk, zo’n bloedbad hè?) en die vraag was erg actueel.
Sinds gisteren begint het bloedbad gestalte te krijgen.
 
Laten we even de bloedspetters op een rijtje zetten.

Yahoo! komt met goede cijfers maar waarschuwt voor
minder omzet in reclame.
Lucent komt met de derde winstwaarschuwing dit
jaar.
Motorola vergroot de marges maar de omzet valt tegen.
Goed nieuws daarentegen in de breedband activiteiten.
Morgan Stanley (zie ook “Goede Morgan”) heeft junk-bondproblemen. Wij vermoeden dat
die problemen wel mee zullen vallen, althans, minder dan $500 miljoen schade,
maar toch geen goed nieuws, integendeel. De aandelen van bedrijven die de junk
bonds uitgeven storten verder in.
Dat is nogal wat.
 
De vragen die we van onze lezers krijgen en de vragen die op de forums
gesteld worden komen, samenvattend, op het volgende neer: hoe laag gaat deze
markt en wat gaat er nu gebeuren? Moeten we eruit met wat we nog hebben?
 
We gaan proberen – na de lunch – aan te geven wat de aanknopingspunten zijn
om deze crisis in een rationeel perspectief te helpen plaatsen.
 
We gaan een paar fundamentele punten bekijken en vooral letten op timing en
psychologie die in een periode als deze enorm meetellen.
 
Het zal eerst slechter gaan, we moeten nog wat omlaag, maar de paniek
begint toe te slaan. Dat is goed.
 
Iedereen is pessimistisch. Dat is nog beter.
 
Er staan nog een paar sectoren in de technologie overeind. Dat is slecht,
maar daar hebben we het straks over.
 
Houdt moed, geen paniek, tot later.