We hebben het al eerder over de chip cyclus gehad. Het probleem is dat
iedereen nu doodsbang is. Het is niet een kwestie van informatie, die is er
genoeg. Het is een kwestie van emotie.

De chip business zit boordevol met hoog
opgeleide goed betaalde en zeer kundige ingenieurs, zowel aan de kant van de
bedrijven als de analisten. Toen vorige maand Salomon Smith Barney analist
Jonathan Joseph zich gehaat maakte door aan te kondigen dat hij het eind van de
cyclus aan de horizon zag, stortte de SOX index (de halfgeleidersindex) in.

 
Zo kreeg Joseph direct gelijk.
 
Vervolgens herstelde die weer en nu hebben we de sof van Kulicke
& Soffa (KLIC).
 
Joseph krijgt nu weer gelijk.
 
We hebben het commentaar van meneer Kulicke tot ons genomen en hij heeft
het over één klant die een order uitstelt omdat er niet genoeg productie
capaciteit zou zijn.
 
Je kan dit commentaar dus ook opvatten als een positieve zaak. Iemand heeft
niet genoeg fabrieksruimte door de drukte om de geplande orders aan KLIC te
geven. Chipverpakkers zoals KLIC hebben een deeltaak in het fabricageproces, ze
snijden wafers van silicoon in plakken en doen daar een frame om heen en
verpakken het in plastic.
 
Het probleem is angst. Wij hebben ook wel eens een chipcyclus meegemaakt.
De vorige cyclus, die zwaar verergerd werd door de Aziëcrisis, was de ergste
ooit.
 
Daarom, en ook omdat we overal steeds meer chips zien, denken we dat deze
hausse ook langer zal duren.
 
Daar staat tegenover dat wij uit pijnlijke ervaring weten dat de
chipsbusiness voor beleggers een soort chicken race is. U weet wel, zoals met
James Dean. Wie het langst in zijn auto blijft zitten terwijl die op de afgrond
afrijdt wint. Wie te lang blijft rijdt de afgrond in. Het is moeilijk uitstappen
tijdens de val, daarom houden wij van deze vergelijking.
 
Wie denkt dat het allemaal wel mee zal vallen wordt gepakt.
 
Wie denkt dat hij het allemaal beter weet dan die handige ingenieurs – en
de meeste chip analisten zijn dat – overschat zichzelf.
 
Alle informatie is er. Er was net een groot semiconductor congres. Waar
denkt u dat ze het over hadden?
 
Toch blijft het een twijfelachtige zaak en we krijgen de indruk dat vandaag
de angsthazen winnen. De bears ook.
 
Vandaar dus die harde tik voor KLIC.

De dijkbreuk beperkt zich vandaag niet tot Van Dijk (zie: Dijkbreuk: -30%). Er is ook een
slachting aan de gang bij de toeleveranciers aan de halfgeleidersindustrie.

De chips stonden al onder druk: de consensus die we uit de koersen
aflezen is dat het binnen een jaar afgelopen is met de groei.
Het scenario is dan als volgt: er is nu een tekort, er worden nieuwe
productiefaciliteiten neergezet en dus hebben we straks een
overschot, prijsbederf, zakkende marges en minder winst.
Vandaag kwam chipverpakker Kulicke & Soffa (KLIC) met het bericht
dat orders waren uitgesteld. Het aandeel werd gewoon een klas teruggezet, van
$21 naar $14. Bij de andere toeleveranciers moest KLA-Tencor (KLAC) 19%
inleveren.Het wordt nu wel erg zwart allemaal. Dit zijn bedrijven die,
op een ander gebied, actief zijn in dezelfde tak als ASML en ASMI. Als de bears
ongelijk krijgen kunnen de koersen weer bijzonder snel naar boven gaan.
Bij ASMI lijken de zaken nog steeds goed te lopen, bij ASML ook. De
beurs probeert dus over de heg heen te kijken en de toestand van eind 2001
correct te prijzen.
Misschien is daar, voor die tijd, nog even een periode beschikbaar voor
de bulls. Vandaag zijn die dus even op vakantie.
 

Een van de leuke dingen bij Inveztor.net is de informatie flow. Het probleem is
alleen wat je ermee moet doen.Ruim een maand geleden nam Henk-Steven
Renzenbrink, Inveztor.net lid en privé belegger, de moeite om ons vanaf zijn
vakantieadres te bellen. Henk-Steven heeft, uit zijn vorige leven als
ondernemer, nogal wat contacten overgehouden in de IT branche. Zijn contacten
zijn goed, in die zin dat hem geen onzin wordt verkocht en geen management
guidance wordt gegeven. Henk-Steven zit gewoon goed in de branche, qua
contacten. Beter dan veelanalisten, zagen we.De reden van
Henk-Steven’s telefoontje was dat hij eens links en rechts had gebeld en dat hem
duidelijk was geworden dat het eerste half jaar echt helemaal niet goed zat bij
de meeste IT bedrijven.Wij gingen op onderzoek uit en concludeerden dat
dit waarschijnlijk al in de prijs zat. We concludeerden ook dat de golf Y2K
investeringen eind vorig jaar hadden gezorgd voor een lage bezettingsgraad wij
de IT consultants en vooral bij de legacy types. U weet wel, de jongens bij
BMC, Computer Associates, Unisys
en andere firma’s die helpen oudere systemen aan te passen.Het
was natuurlijk niet alleen een probleem in Nederland, de globalisatie schrijdt
voort.Dat zag je dan ook in de recente cijfers van die bedrijven. Die
waren slecht.Bureau Van Dijk is vandaag voorlopig de laatste in het
rijtje. Pas op, er kunnen er meer komen.
 
Wat nu interessant wordt is goed te kijken hoe de stand van zaken in het
tweede half jaar eruit gaat zien.De beurs overdrijft immers altijd en
het kan goed zijn dat er bij de huidige uitglijders een mooie herstel situatie
voor het eind van het jaar zit.

Bureau Van Dijk, de jongens die je direct moet bellen als je in België snel
SAP wil installeren, raakte vanochtend een derde van haar
waarde kwijt.
 
Het bedrijf waarschuwde dat de resultaten wat tegen zouden vallen. De omzet
van het eerste half jaar blijft gelijk aan die van vorig jaar.
 
De koers is nu 21.
 
Vlak voor sluiting gisteren, zo bericht Bloomberg, ging er nog snel een
blok van 25000 aandelen om op 32,05. De resultaten kwamen na beurs.
 
Even spieken kan dus erg rendabel zijn.
 

Zeer discreet stortte de markt vrijdagavond in.
 
De Nasdaq verloor in een week 10% van haar waarde. Dit is het einde van de
poging tot een zomerrally die niet echt een rally werd: de markt sloot op 17
juli op 4274, ver onder het hoogtepunt van 5048 dat op 10 maart werd
neergezet.
 
In het vak heet -10% een correctie dus laten we die dan maar zo noemen.

 
De oorzaken zijn bekend, zwakke vooruitzichten bij Nokia,
iets te sterke groeicijfers op vrijdag en er waren opeens geen kopers meer. Wij
gaven dit risico eerder aan in “1998,
1999, …”, waarin wij wezen op de zorgeloosheidsfactor in de markt.
 
Dit kon je zien aan de lage optiepremies en de call/put ratio. Nu is het
dus gebeurd.De markt is onderuit en ligt er slecht bij. Hetzelfde kan gezegd
worden van veel individuele aandelen.
 
Veel spelers zijn met vakantie en we hebben dit weekend dan ook niet veel
reacties gezien.
 
Laten we eerst de positieve kant belichten: er hoeft dit jaar minder gebeld
te worden vanuit de camping. Een interessante optie is om alles op te doeken
voordat u de huisdeur achter u dicht trekt.
 
Een andere optie is om eens naar de seizoensinvloeden te kijken. Dan zien
we dat dit soort bewegingen gemeengoed geworden is. Dit wordt misschien het
derde jaar met een zenuwenmarkt in augustus, ellende in september en herstel in
oktober.
 
De zenuwenmarkt duurt al een kwartaal. Wie nu niet is uitgestapt – en dat
zijn er erg veel want het ging weer heel snel – is misschien te laat.
 
Wie rood staat in deze markt wordt gepakt en moet er toch een aan gaan
denken nu toch maar met een rijke vrouw te trouwen.
 
Er is namelijk geen enkele reden waarom het tij nu opeens zou keren. Wij
zien geen angst in de markt, wij zien geen liquidatie, geen capitulatie, geen
paniek. Zolang dat zo is kun je een korte reactie naar boven krijgen, maar geen
herstel.
 
Dan moeten er eerst blue chips omvallen, portefeuilles geliquideerd worden,
er moet rijvorming, gepaard gaande met verbale en fysieke agressie optreden bij
de campingtelefoons. Zolang dat nog niet het geval is blijft het tobben.
 
Mochten wij voor dit jaar voor een derde keer gelijk krijgen met onze
voorspellingen over seizoensinvloeden dan moeten we rustig blijven zitten, wat
overtollige troep opruimen en tegen 15 oktober klaar staan met onze
liquiditeiten om dan van een nieuwe trend te profiteren.
 
Zorg intussen dat u niet te veel belegd bent. Wij wensen niemand graag een
zenuwenvakantie toe.
 

Nokia is het grootste aandeel in Europa en ook in onze
modelportefeuille. Daarom kwam de tik van gisteren, die gebaseerd was op een
winstwaarschuwing vanwege zwakkere verwachte verkopen over het derde kwartaal,
extra hard aan.
 
Mijn partner Jan “Verkoop nou voor de resultaten” Ris had dit uiteraard aan
zien komen. Daarom zijn wij een stuk voorzichtiger geworden. De trend van de
markt is namelijk aanzienlijk verzwakt. Dat zie je niet aan de
bedrijfsresultaten want die waren, over het algemeen goed tot zeer goed, een
paar uitzonderingen daargelaten. Ook Nokia behaalde in het tweede kwartaal
uitstekende resultaten, meer dan de consensus had verwacht.
 
Wat ons bang maakt is de reactie van de beurs op de echt goede resultaten:
die reactie was zwak. We zijn eens gaan kijken in de modelportefeuille en in ons
eigen beleggingsfonds, dat voor een aardig deel in dezelfde aandelen zit.
Verkoop voor de publicatie van de Q2 cijfers was het beste geweest.
 
Dat geldt niet alleen voor Nokia, maar ook voor bedrijven die met ronduit
uitstekende resulaten kwamen, zoals Alcatel, ARM
Holdings, ASML (nieuws,
forum, research)
, Checkpoint, Nortel en Philips
(nieuws,
forum, research)
.
 
Terug naar Nokia, dat inmiddels een klein deel van de daling van gisteren
aan het inlopen is: de tik was vanmiddag in totaal  -14%, maar pas op, de
schrik zit er nog in. Er kan nog een trein komen. Wat is er bij Nokia aan de
hand ? De gang van zaken is uitstekend, het volgende kwartaal wordt een verloren
periode omdat consumenten hun aankopen uitstellen.
 
De netwerkbusiness liep uitstekend en zal dat naar verwachting blijven
doen. Wij zagen hetzelfde bij de verslagen van Ericsson – waar
de handsetbusiness structureel al een tijd verliesgevend is maar de
netwerkbusiness fantastisch loopt – maar ook bij Alcatel en Nortel. Naar ons
gevoel hebben we nu te maken met een WAP-kater. De WAP hype stelt teleur, het
gaat allemaal veel langer duren dan verwacht, de cijfers van WAP gebruik bij
consumenten met een WAP telefoon vallen bitter tegen en daar is een goede reden
voor want het werkt nog niet.
 
Nokia is een duur aandeel en wat ook vervelend is: iedereen die het hebben
moet heeft het al. Wat te doen in zo’n geval ?
 
Wij denken aan de laatste keer dat wij koppen als “Nokia:disconnecting
people” boven onze analyse van de gebeurtenissen rond Nokia plaatsten. Dat was
ruim vijf jaar geleden. De winnaars waren uiteindelijk degenen die hun aandelen
vasthielden.
 
Gaat dit weer gebeuren ? Waarschijnlijk niet op dezelfde manier: Nokia had
toen duidelijk problemen met de bedrijfsvoering. Die problemen spelen nu niet,
of ze komen nu in ieder geval niet naar buiten, het lijkt dus, zoals het bedrijf
ook aangeeft, dat de markt pauzeert. De hoog gespannen verwachtingen deden de
rest.
 
Hoe hadden we dit beter kunnen spelen ? Door goed naar Jan te luisteren,
lijkt mij. Niet omdat Jan Ris een orakel is – wij geloven niet in guru’s,
orakels en andere uitingen van hulpeloosheid – maar omdat Jan’s aanpak
gedisciplineerd is.
 
Wij hebben een steek laten vallen, wat ons portefeuille beleid betreft. We
zetten even op een rijtje wat al bekend was. Nokia is het grootste aandeel in
Europa qua market cap, de waardering is hoog, er was tot nu toe alleen maar goed
nieuws, andere aandelen in de VS liepen terug na goede resultaten. De conclusie
die we hadden moeten trekken voor onze modelportefeuille was dus: verkopen voor
de cijfers, eventueel terugpakken daarna.
 
Hebben wij een excuus ? Ja. Tot op het moment van de bekendmaking van de
winstwaarschuwing was het aandeel opgelopen. Iedereen was dus verrast. Wij waren
dus niet de enige sukkels. Maar, kunnen we ons afvragen, wat kopen wij daarvoor
? 

Uiteindelijk eindigde Bear Stearns op 55 3/8, een stijging
van 11% voor de dag en het aandeel staat nu gesteld op 54/56.
 
Er zijn ook opties op BSC. Er gingen 1431 call contracten om in de october
55 serie en 1152 in de october 50 puts. Dat is niet verbazend want als u een
Bear werknemer bent en optimistische gedachten hebt over dit gebeuren koopt u
een 55 call en schrijft u een 50 put om die te financieren.
 
Gisteren kostten die twee instrumenten ongeveer hetzelfde, wat dus een
gratis exposure naar boven gaf. Nu kost de 55 call 5 7/8 en brengt de 50 put 2
5/8 op, dus er zijn mensen die al een aardige winst hebben behaald.
 
Wie nu hetzelfde spelletje wil spelen moet wat meer risico nemen. De
oktober 60 call kostte bij sluiting gisteren 4 en de 55 put bracht 4 7/8 op.

 
Er moet nu een onsje meer risico genomen worden om hetzelfde prettige
resultaat te bereiken.
 
Wie het spelletje gisteren speelde kan nu zijn puts sluiten, hetzij door
terugkoop, hetzij door financiering van die terugkoop door bijvoorbeeld verkoop
van de helft van de calls, die inmiddels in waarde verdubbeld zijn, hetzij door
een andere combinatie.
 
Voor de liefhebbers, vanmiddag gaan wij er nog eens naar kijken en
misschien doen we dan zo’n optie combinatie voor de modelportefeuille.
 
Misschien interessanter dan die van Ahold, die we dan
kunnen sluiten.  

Geheel onverwacht kwam onze Bear zegsman bij ons terug.
Wij gaven aan dat we net een positie in zijn bedrijf hadden genomen (zie Bear: marktwaarde $75) en
vroegen of het uitgelekte bericht expres was gelekt.
 
Meteen werden wij ons bewust van de cultuurverschillen waarmee bijvoorbeeld
een bedrijf als ABN-Amro (nieuws,
forum, research) 
te maken zou krijgen, indien ze Bear overnemen. “Je doet toch geen condoom aan
als je niet gaat …” enzovoorts, aldus onze bron.
 
Het bedrijf is dus gewoon te koop gezet, waarvan acte. En ze geloven bij
Bear echt dat ze een bedrag in de drie cijfers gaan opbrengen.
 
Dat kan nog interessant worden.
Binnenkort meer.
 

Er zijn in de VS veel callopties gekocht. Te veel misschien.
 
Mijn partner Jan Ris, die in ons team het begrip “Voorzichtig”
vertegenwoordigd, kwam met een commentaar van Lawrence McMillan, de man die het
boek over opties schreef.
 
McMillan ziet een parallel tussen de put-call ratio’s op alle belangrijke
Amerikaanse indices.
 
De put-call ratio is een indicator waaraan we hechten omdat hierdoor goed
wordt aangegeven waar de belangen liggen. De ratio wordt gemaakt door putvolume
door callvolume te delen.
 
We gaan er van uit dat het niet goed is als er veel calls zijn gekocht. Als
de markt hapert moeten die weer worden verkocht, waardoor de market makers zich
gaan indekken via verkoop van aandelen wat de baisse weer versnelt.
 
Een andere negatieve hint wordt gegeven door dalende optievolatiliteit. Dat
kan aangeven dat handelaren gemakzuchtig worden.
 
Op zo’n moment kan de markt opeens of naar boven of naar beneden draaien.
Omdat bovenstaande indicatoren een nogal negatieve kleur hebben kan het goed
zijn voorzichtig te blijven en geen onnodig risico te lopen.
 
In 1998 en in 1999 viel de top van de markt ook in juli.
 
Lezers van Inveztor.net kunnen echter hun kans op verlies halveren, gratis
uiteraard. Dat doet u als volgt.
 
U leest dit stuk en denkt er even over na. Klaar.
 
Een gewaarschuwd mens telt immers voor twee. 

Na ARM Holdings, Philips (nieuws,
forum, research)
en ST Micro (zie: Drie keer twee keer) is
ASML (nieuws,
forum, research)
vandaag het vierde aandeel in de modelportefeuille met – in dit geval op
een haar na – een winstverdubbeling.
 
ASML zag de winst 97% stijgen, de omzet en winst waren hoger dan
verwacht.
 
De cijfers van Microsoft (MSFT, modelportfeuille) en Intel
(INTC) waren ook goed, voor MSFT minder zwak dan verwacht en voor Intel
sterker dan gehoopt.
 
Broadcom (BRCM) steeg $5 op beter dan verwacht resultaat.
Veritas (VRTS) stelde iets teleur en kreeg dus een heftige
dreun, zoals normaal is in dat soort gevallen (zie: Soms kraakt het
ijs).
 
Dit is de eerste tegenvaller in de modelportfeuille.
 
Zoals verwacht lieten de zwakkere handen de markt gisteren vallen, met
matig volume, vanwege het CPI nieuws.
 
Wij zijn niet ongerust over de CPI cijfers omdat ons inziens de headline
cijfers in de VS goed zijn, alleen de energie stijgt en dat is een externe
factor, geen structurele.
 
Bears zullen zeggen dat dit een drogreden is, dat mogen ze dan. Wij denken
van niet.
 
De euro gaat, voor onze portefeuille althans, de verkeerde kant op
tegenover de dollar. Er wordt weer geklungel verweten aan de ECB.
 
De AEX heeft ons geen koopsignaal gegeven en we denken dat de markt even
terug gaat. Er is goede kans dat bij verder goed nieuws, buiten de
inflatiecijfers die voor tweeërlei interpretatie vatbaar zijn, de markt tegen
het einde van de week weer aantrekt. Zoniet, dan was dit dus de
zomerrally.