In deze tijden van eenduidige voorspellingen (al één gezien die een
stijgende dollar en hogere rente voorspelt ?) kan het nuttig zijn ook even
stil te staan bij de gedachtewereld van de Machtigste Man ter Wereld (de MMW),
de met veel moeite verkozen heer Joris W. Bos.
Joris Bos is van beroep politicus. Hij behoort niet tot de intellectuele
elite van de Amerikaanse Oostkust. Ook aan de Westkust van de VS is hij in dit
soort kringen vooral bekend als iemand die reeds op zijn veertigste wist op te
houden met alcoholmisbruik.
Reden genoeg voor de heer Bos om zich vast te klampen aan het ene
duidelijke idee van zijn verkiezingscampagne, de grote belastingverlaging. Laten
wij eens kijken hoe dat helemaal verkeerd kan lopen, althans, voor ons
beleggers.
Voor de heer Bos is het uiteraard de bedoeling dat dit goed afloopt. Wat
verstaan wij onder goede afloop voor de MMW ? Kijkt u even naar zijn
visitekaartje, we schreven het al hierboven: Joris W.Bos, Politicus.
Wat willen politici?
Zij willen herkozen worden. Wij geven graag toe dat er, op bepaalde
momenten ook andere drijfveren kunnen bestaan, waarbij wij niet denken aan de
flauwe verhaaltjes over president Clinton maar aan politici die, om welke reden
ook, besloten hebben geen kandidaat voor herverkiezing te zijn. Dat zijn
interessante politici. Die doen dingen die de geschiedenisboekjes halen, in
gunstige zin dan.
Wie weet hoort Joris Bos daar op een dag ook bij want je weet nooit,
misschien wel sneller dan algemeen verwacht. Misschien gaat ook hij dan
verstandige dingen doen. Wanneer dat gebeurt zullen we u dat melden.
Samenvattend is onze stelling dus dat je moet uitkijken met politici,
vooral wanneer ze werken aan hun herverkiezing en meestal is dat wat ze aan het
doen zijn. Wie daar nog aan twijfelt moet gewoon even CNN aanzetten en naar
Joris Bos kijken. Is dit een man die gekwalificeerd is om te regeren of om
herkozen te worden ? De vraag is retorisch bedoeld.
Wanneer begint Gouverneur Bos te werken aan zijn herverkiezing?
Ons inziens is hij daar al mee bezig.
De heer Bos komt graag over als iemand die de Grote Lijn in de gaten houdt.
Boze tongen beweren dat dat komt omdat hij de subtiliteit van de kleine lijnen
minder goed door heeft. Dat is flauw. De heer Bos is vanaf dit jaar bezig met
“Once more in 2004” of hoe dat straks ook moge klinken.
Vandaar dus die belastingverlaging.
Waarom zouden we daar moeilijk over doen? Er zijn verschillende redenen om
ongerust te zijn.
Ten eerste had vader Joris “Golfoorlog” Bos, de man van “Read my lips: no
more taxes” ook al moeite met dit onderwerp. Ten tweede, en dit is belangrijker,
verloopt het eerste jaar van een ambtstermijn van een president, vooral een
Republikein, toch al slecht voor de beurs.
Ten derde lijkt het veel eenvoudiger om de Amerikaanse overschotten gewoon
te gebruiken voor het afbetalen van de nationale schuld. Dat is niet speciaal
populair, het zorgt niet voor televisiecoverage maar geeft wel vertrouwen in
financiële kringen en het is ook leuk voor toekomstige generaties. Het is
ook geruststellend wanneer het wat minder goed gaat met de economie. Toevallig
is dat net aan de orde, ook vandaag weer.
In een interessant artikel in de Wall Street Journal van 19 december
schetst Norbert Walter, een econoom bij Deutsche Bank, hoe dat helemaal verkeerd
kan uitpakken.
Walter is bang dat een subtielere oplossing, zoals het afbetalen van de
schuld, het bevriezen van overheidsbudgetten en pas daarna wat teruggave van
belastinggelden, weinig steun zal krijgen van de adviseurs van president Bos.
Immers, over twee jaar worden er weer verkiezingen gehouden. De balans is nu al
50/50 tussen Republikeinen en Democraten. Na twee jaar Bosbeleid is er, ook
zonder verdere ongelukken, alle kans op een verdere verslechtering van dat
evenwicht ten gunste van de oppositie. Dan krijgen de Republikeinen helemaal
niets meer gedaan.
De reactie van de markt op belastingverlaging kan in de eerste instantie
gunstig zijn, maar wij vragen ons af of de Fed ook zo zal reageren. De Fed, die
er, laten we dat niet vergeten, niet zit om voor de herverkiezing van de heer
Bos te zorgen, zou dan wel eens kunnen suggereren dat, gezien de nieuwe
mogelijkheden tot inflatie dankzij de fiscale stimulus, het niet meer nodig is
om harde hints over renteverlaging te geven.
Wij raden liever niet hoe de obligatie- en aandelenmarkt hierop zouden
reageren.
Walter voorziet overigens problemen van een heel andere aard. Hij is niet
bang voor het effect van een opnieuw sterke dollar en hogere korte rente in de
VS. Walter vreest echter dat landen die zich nog veel minder kunnen permitteren
om hun rente te verhogen, landen zoals Argentinië, Thailand, de Philippijnen en
Indonesië, in een nieuwe crisis kunnen geraken.
Dat kan weer leiden tot onprettige repercussies voor de Westerse
economieën. Walter verwacht niet dat de Amerikaanse regering de problemen van
een aantal opkomende markten centraal zal stellen. Dat lijkt ons een
realistische inschatting. Hij ziet de komst van de nieuwe Republikeinse regering
dan ook als slecht nieuws.
Wij zien dat ook zo, met dien verstande dat wij er liever niet aan denken
wat de reactie van de aandelenmarkten zal zijn wanneer de Fed ophoudt met het
orakelen over renteverlaging.
Die reactie zal alleen positief zijn voor de dollar.
Zoals we al eerder aangaven is het eerste jaar van een Republikeinse
president meestal slecht voor de beurs. Als de adviseurs van de heer Bos hem zo
gek krijgen om het risico van ruzie met de Fed te lopen kan alles verkeerd gaan.
Een nieuwe crisis in een half dozijn Opkomende Markten (zoals geregelde lezers
weten noemen wij die al heel lang Wegzakkende Markten omdat ze meestal wegzakken
en pas daarna weer Opkomen, maar wij dwalen af, we komen hier in een ander stuk
op terug).
Dit is ons nachtmerrie scenario.
De plannen tot belastingverlaging kunnen, mits snel en hard uitgevoerd,
bijdragen tot een vermindering van vertrouwen in de aandelenbeurzen omdat de
Amerikaanse rente dan niet zal zakken.
Laten we hopen dat het niet zover komt.
Inveztor.net 2001: Wie had dat gedacht
Het afgelopen jaar toont weer eens aan hoe de beurs niet alleen een
verdisconteringsmechanisme is, maar ook een bescheidenheidsmachine. Wij geven
graag toe dat wij, aan het begin van het jaar dachten dat we het goed hadden
gezien. Internet zou de wereld veranderen – dat denken we nog steeds, maar nu
iets rustiger – en de Nasdaq kon niet kapot. De Oude Economie heette voortaan
Oude Economie. Wat lijkt dat allemaal al weer lang geleden.
Eind 1999 had Inveztor.net nog geen kantoor. Het bedrijf werd gerund op een
netwerkje van laptops en GSM’s. Er werd hard gewerkt, maar tijdens de
jaarwisseling gebeurde dat vanaf een skilift. Vorig jaar werd Inveztor.net een echt
bedrijf met een volledig team redacteuren, regelaars en programmeurs. De
leeftijd van de directie werd met ruim 50% verhoogd en evenaarde bijna de score
van de Modelportefeuille, met dien verstande dat die een jaar geleden 100%
noteerde en dit jaar zakte. Het was, ook voor ons, een slecht beursjaar. Voor
wie niet ?
Deze vraag is gemakkelijk te beantwoorden. Wie zich verre hield van
technologie deed het dit jaar uitstekend. Wie voor Europese Midcaps koos
-maar geen tech- had volop kansen. Wie zich concentreerde op farma,
energie en de juiste financials scoorde uitstekend. Onze score sinds de start is
nog steeds goed, laten we het jaar 2000 maar vergeten.
Stop! Dat doen we natuurlijk niet. Het afgelopen jaar is erg waardevol
geweest, voor wie er de lessen uit weet te trekken. Wie daarvoor interesse heeft
moet deze site blijven volgen. Komt technologie terug? Ongetwijfeld, maar hoe en
wanneer, dat is een andere vraag. Ook dat thema zal dit jaar centraal
staan.
Er zijn nog andere dingen in het leven dan tech. Dat geldt ook voor de
beurs. Toch durven wij te voorspellen dat we, naar alle waarschijnlijkheid, niet
terugkeren naar … ja, naar wat eigenlijk? Een samenleving zonder
technologische vooruitgang is niet meer voor te stellen. We moeten proberen daar
zo goed mogelijk op in te spelen.
Dat wordt de opgave voor 2001. De vloedgolf aan vooruitgang van de
afgelopen twee jaar moet verteerd worden, ook op de beurzen. Na de adempauze
kunnen we weer verder.
Zoals u ziet laten we hierbij in het midden of dat naar boven of naar
beneden zal zijn.
Het antwoord op die vraag vindt u, het hele jaar door, op Inveztor.net.
Deze site bestaat bij de gratie van de belangstelling en het talent van
haar lezers. Aan al degenen met wie we het afgelopen jaar zoveel hoop en
teleurstellingen gedeeld hebben wensen wij voor het komende jaar voorspoed en
geluk.
Michael Kraland
Schoon schip III
Kijk eens aan, op de valreep van ons vertrek naar Provence zien we
Network Associates bewegen. Het gaat daar ook wat minder: -67%
op één dag. Toch nog indrukwekkend, ook voor ons. Dat is nu precies de reden
waarom we wat voorzichtiger worden.
We kijken naar goedkope tech, Amerikaanse drugs, financials en uitgebodemde
dienstverleners.
En kijk uit, ondanks wat we laatst over Xerox zeiden, zijn
we er niet ingestapt. Xerox en Lucent zijn gevaarlijk. Maar
goed, dat zeiden iedereen ook over Philip Morris, een jaar
geleden en kijk, die zijn dit jaar 98% naar boven.
Dit is de lange termijn
Er waren wat lezers op de Forums (zie ook: Polderportefeuille: Villa
Onbegrip) die zich zorgen maken over onze geestelijke gezondheid. Zolang dit
gepaard gaat met mails vol uitroeptekens, spellingsfouten en taalgebruik dat
tegelijk grofkorrelig is en zo origineel dat je graag tien keer (sic) wilt
toevoegen, valt dat nog mee.
Maar vandaag kregen we ook een mailtje van een serieuze figuur, Geert-Jan
Nikken, de bekende analist, die het meestal goed ziet. Nikken begreep niet dat
we enerzijds ASML ingingen, in de Polderportefeuille, maar
anderszins blijk gaven van angst voor meer schade in de markt.
Het verschil is een kwestie van heel korte termijn en iets langer. Het is
ook een kwestie van de ene portefeuille runnen die 2/3 cash is, terwijl de
andere portefeuille te veel tech-aandelen heeft.
Als contrarians kochten we dus wat aandelen voor de Polderportefeuille, die
nauwelijks belegd is en mooi kan profiteren van een korte ruk naar boven tussen
kerst en Nieuwjaar. We kochten vooral een flinke stoot ASML en die is inmiddels
gestegen. We schreven ook wat calls, die vrijdagavond nog niet gingen (de jannen
22.50 voor 3.75, de markt stopte op 3.70, dat is goed, woensdag kunnen we meer
krijgen als de Nazz niet zakt).
In de gehavende Modelportefeuille kozen we eieren voor ons geld. De Nasdaq
zit in een downtrend. De index kan mooi naar boven, zie bijvoorbeeld de hausse
van vandaag, maar zoals we uitlegden (zie ook: Modelportefeuille: Nieuwe tijden,
schoon schip) is er een gap ontstaan die nog gevuld moet worden.
Er is natuurlijk nog veel meer. Je moet niet meer in dure aandelen zitten
wanneer het slecht nieuws regent. OK, er kan zo wat leuks gebeuren, maar dat
leuke is dat de Fed besluit snel de rente te verlagen. Willen we daar geheel
afhankelijk van zijn terwijl we ook zien dat het best nog erger verkeerd kan
gaan dat al het geval is?
Dit is een retorische vraag en het antwoord is “Nee.”
Hoe erg kan het worden? Eenvoudig: alle techaandelen, al die dure
momentum-stocks met neerwaarts momentum, kunnen naar zeg één of anderhalf keer
hun werkelijke groei.
Laten we aannemen dat Cisco, om de voornaamste exponent
van de buy-the-dips bullmarkt te nemen, 35% gaat groeien. We nemen de
winstverwachting van Cisco voor 2001: die is $0.79. Laten we die 35 keer nemen.
Dan komen we op $27.65. Nu doet Cisco nog $42. Het 200-daags weekgemiddelde ligt
op $29. Op $42 betalen we 53 keer de winst. Dit is maar een voorbeeld. Onze
portefeuille zat vol met dit soort aandelen, wat zeggen we, met nog veel duurder
spul.
Veel beleggers praten verliezen zoals we die nu lijden goed door te
verwijzen naar de lange termijn. Ze kopen de dips, voor de lange termijn. Wie de
geschiedenis van de beurzen een beetje bestudeert weet dat dit, op een dag,
verkeerd gaat. Daarom deden de particulieren het in deze markt soms beter dan de
professionals, die gehinderd worden door dit soort kennis. Niet allemaal
natuurlijk, maar wij in ieder geval wel. Op een dag gaat het verkeerd en is de
dip het begin van een glijbaan. Wie weet is dit de lange termijn ?
Sinds 1982, toen de huidige bullmarkt begon, is er geen echte bearmarkt
geweest. Wij zijn geen pessimisten, anders hadden we dit jaar veel beter
gescored. Wij zijn wel wat voorzichtiger. We zien nog steeds veel mensen die
graag zouden willen dat de vorige film nogmaals vertoond wordt.
Hopelijk krijgen ze gelijk, we zullen er dan van profiteren. Het is echter
waarschijnlijker dat we een nieuwe film te zien krijgen.
Een value-film?
Een traders-film?
Een troosteloze berenfilm?
We weten het niet, maar we hebben geen zin om hier achter te komen zonder
geld om verder te spelen. Daarom zijn we zo voorzichtig en nemen we wel risico
in een portefeuille waar we veel cash hebben.
Schoon schip II
Kijk eens aan, vandaag krijgt Business Objects, de
software makers, een klap van Chase. Wij stappen uit en nemen
ons verlies op 62,33 euro. Wij stappen ook uit AOL: alles
zit tegen bij Time Warner, het aandeel is duur, dit geen markt
voor dit soort papier. Exit op $39, nu al.
Brocade (BRCD) is inmiddels gesplitst, op 29/11, maar
staat nog steeds op de oude koers: wij leggen een verkooporder in voor onze 100
(post split) aandelen op $80 7/8, voor de dag (of de nacht).
We leggen verkooporders in voor Checkpoint (CHKP, 50 stuks
à $135.50), Ciena (CIEN, 100 stuks op $71,
Cisco (ja, zelfs Cisco, er zit ook een grote “gap” in , die
gaat ook gevuld worden, we doen er 283 weg op $41, Corning
(GLW, 200 à $ 55 ), Emulex ( 100 à $75),
EMC (172 à $ 67), Extreme Networks (extreem
laag, 200 à $45, geldig tot 31/12/00), i2 (ITWO, 200 stuks à
$50.50, JDS Uniphase (JDSU, 100 à $ 42),
Juniper (JNPR, 200 à $116.50), Mercury
Interactive (MERQ, 100 à $ 92), Network Appliance
(NTAP, 100 à $66) , Siebel (SEBL, 105 à $ 69, Verisign (VRSN, 100 à $78.50), Veritas,
(VRTS, 188 à $100).
We voelen ons nu al een stuk lichter. Morgen zullen we zien of we te vroeg
waren, maar dat geeft niet. We zijn immers veel te laat.
ASML: komt straks wel…
Wij hebben een grote positie ASML in de portefeuille.
Vrijdag hadden wij, voorzichtig als altijd, het idee die positie af te dekken
met een call, de januari 22.50, die we inlegden voor 3.75. Die koers werd niet
gehaald, de hoogste prijs werd uiteindelijk 3.70, dus is onze call niet
gegaan.
We krijgen soms commentaar omdat de posities niet zijn bijgewerkt of omdat
er nog prijzen in de portefeuille staan die van jaren geleden dateren. Die
posities die soms nog open staan (vooral in de Modelportefeuille, minder in de
Polderportefeuille omdat die vroeger sluit) betreuren we. Dat er nog aandelen in
de portefeuille staan, zoals CMG, die van lang geleden dateren
is normaal. Deze portefeuille werd, tot voor kort, door mijzelf bestierd voor
het maandblad Quote. Dat gebeurde vanaf Januari 1996 en er werd maar één keer
per maand in gehandeld.
We gebruiken echte beurskoersen met echte omzet. Dat zien we vandaag weer
eens. Onze ASML order is verlopen. Vanmiddag zijn we actief op de Amerikaanse
markt en kijken we weer naar ASML: we verwachten een goede beursdag en een
redelijke week. De call order leggen we in de loop van de week wel weer in,
waarschijnlijk op een hogere strike, de 25 serie of hoger.
ASML sloot in Amerika op 24.87, tegen een slot van 24.80 in Amsterdam. Onze
kans komt nog wel.
Zap! De Gap
Nog nauwelijks was ons stuk over de Nasdaq gap geplaatst (zie ook: Modelportefeuille:
nieuwe tijden, schoon schip) of de rally zwelde aan en daar zijn we nu, nog
een punt of 6 van de gap af. Neem er eens een Nasdaq-grafiek bij, kijk naar de
gaps van de afgelopen dagen.
Wij weten weinig van TA, behalve dat Van Dongen het wél weet en de Pasha
ook, maar gaps, ja, dat werkt gewoon. Gaps worden gesloten en deze is heel spectaculair. Op 2505 is de gap gesloten. Er mag ook een fractie mankeren, we
zijn niet van de Inquisitie.
Modelportefeuille: nieuwe tijden, schoon schip
De volgende halte is nog één maand weg. Wij bedoelen de komende Pow Wow met
Greenspan. Dat wil niet zeggen dat er tussendoor niet wat geregeld zal worden in
geval van nood, maar dat is juist wat ons dwarszit.
Wij denken al een tijd, om precies te zijn vanaf het moment dat we de hoop
opgaven op een voortgang van de bullmarkt en ons neerlegden bij een ordelijke
aftochtscenario, dat het erger gaat worden voor het beter wordt. Sinds die tijd
zoeken we naar een goede uitstaprally. We hebben die al zeker twee keer
gemist.
De neiging is dan ook groot, op zo’n moment, om harde maatregelen te nemen
en de portefeuille aan te passen aan wat we eigenlijk zouden willen hebben. Dat
is een trading-portefeuille, met veel cash, wat korte termijnposities en wat
gestage groeiers, wat energieaandelen, wat financials, wat
value-situaties.
Hoe groter de neiging tot opruimen, zo weten wij, hoe dichterbij de
volgende intermediaire rally. De Nasdaq is geknakt, de steun ligt rond de 2200,
de weerstand rond de 2850. Deze week zagen we een begin van capitulatie, maar
het was nog niet genoeg om echt van radeloze ellende te kunnen spreken.
Deze markt lijkt steeds minder op 1997 – ingreep van de Fed aan het eind
van het jaar na een jaar van renteverhoging – en steeds meer op ’73/’74: een
treiterende, zenuwslopende bearmarkt.
De duurste aandelen gaan er straks het eerst uit. De enige goede positie is
onze volledig afgedekte dollar.
Wiggins zakt 19% op FT-artikel
Wiggins zakte gisteren 19% nadat de Financial Times een
artikel publiceerde dat vermeldde dat bij een controle door het Financial Panel
onregelmatigheden in de boekhouding aan het licht gekomen waren en dat het
Financial Panel eventueel een rechtszaak aan zou spannen tegen het
bedrijf.
Inmiddels is Wiggins met een persbericht naar buiten gekomen en hadden wij
een kort gesprek met de directie, in de persoon van Christopher Foster. Wiggins
bevestigde ons wat ook in het persbericht stond: de winstboekingen van de firma
worden bestreden, maar er is geen sprake van terugschroeven van winsten, alleen
van veranderingen in het moment van boeking.
Per saldo zal er niets veranderen, maar er wordt het eerste halfjaar van
dit boekjaar, dat op 31 maart 2001 afloopt, verlies gemaakt. Eerder geboekte
winsten worden ook verhoogd of verlaagd. Foster gaf ons wat voorbeelden: een
project was af en opgeleverd, het was betaald en het geld was geïncasseerd. De
winst werd dus geboekt. Dat wordt nu bestreden, want er was een clausule waarin
de aanleg van een weg beloofd was voor dit project. Die weg was er nog niet, dus
mocht de winst, hoewel betaald, niet geboekt worden.
Een ander, belangrijker project was verkocht. Omdat de onderhandelingen tot
laat in de nacht waren doorgegaan moest de winst op het project in het volgende
boekjaar genomen worden, want er was tot drie uur ’s ochtends doorgewerkt op 1
April en het vorige boekjaar liep af op 31 Maart.
Inmiddels begint de prijs weer te herstellen: Wiggins noteert nu 33.5 p, na
een laagtepunt gisteren van 29 p. Voor het rumoer ontstond noteerde het aandeel
37 p. Wiggins is actief in de ontwikkeling van secundaire vliegvelden in Europa
en sinds kort ook in de VS. Het aandeel is in London genoteerd en maakt deel uit
van onze Modelportefeuille.
Wij kopen 20 000 Wiggins bij op 33.50 met als bedoeling snel 15% winst te
boeken. We hebben al een grote post in de portefeuille.
Wij zitten op erg veel cash
Wij zitten op erg veel cash, we hebben nog wat puts en we gaan nu wat
Litho’s kopen. Voor een onderbouwing hiervan gelieve het stuk van Van Dongen van
vanochtend te lezen.
Waarom nu Litho’s? Ten eerste zijn we het eens dat we beter iets te vroeg
kunnen zijn, gezien onze riante cashpositie. Vanochtend zien we dat de Foundries
luid piepen. Niet alleen het aandeel Foundry, dat keurig onderuit ging, maar de
Foundries van Taiwan, de staalfabrieken van de technologiesector.
Wij kopen dus op slecht nieuws. Wat piepen de Foundries nu precies? Ze
verklaren dat er kans is dat ze volgend jaar niet 100% bezet zullen zijn. We
denken dat dat al in de prijs zit, of bijna. We denken dat als we wachten tot we
denken dat we het juiste moment te pakken hebben, we te laat komen: vandaar een
eerste stap vandaag. We kopen 5000 ASML op
22,98.