Wat we op het ogenblik zien is touwtrekken tussen bulls en bears. Wij zijn
bulls. Wij gaan het winnen. Maar we blijven voorzichtig, zeker met OPM.
OPM is Other People’s Money, maar voor sommige mensen in ons vak is het
Opium. ze zijn eraan verslaafd en willen steeds meer. Als ze al niet zelf
verslaafd zijn geworden spuit hun werkgever ze net zolang vol tot ze het zijn.
Wie voorzichtig is wacht met schieten tot hij het wit van de ogen van zijn doel
ziet.
Het risico is dan dat de markt alweer 10% naar boven is. De eerste loodjes
wegen het hardst. Dit is de periode waarin je het verschil ziet tussen de
amateurs en de harde jongens.
Even iets anders:
Vandaag spoot Nokia in Finland van 35,81, slot van
gisteren, naar 46 voordat het stabiliseerde op 42. Sta hier even bij stil: daar
ging even een market cap van 50 mrd euro door de bocht. Vijftig miljard !
Een uitzondering? Laten we eens kijken naar AOL: toevallig
ook de 37 geraakt met een slot op $47, zelfde orde van grootte dus: daar ging
$23 miljard door de markt.
Microsoft was gisteren $48.50 en gaat nu openen op $56.
Floep! 27 miljard. Microsoft heeft nu een market cap van $277 miljard, nog niet
zo lang geleden gleed het aandeel moeiteloos door de $500 miljard grens.
Weet u wat wij denken? Volgens ons is er wat verwarring in de markt.
Paniek in de Dow
Hoewel de meeste bedrijven in de tech-sector waar we naar kijken, betere
resultaten hebben dan verwacht – zie Veritas,
Sun, PMC Sierra, Checkpoint
en nog veel meer – blijft het toch tobben wanneer IBM
aankondigt dat het wat minder gaat, onder andere door de euro.
Maar voor een markt die bloed wil zien is zoiets voldoende aanleiding om
inderdaad ook bloed te doen vloeien en dat zagen we in de Dow bij de opening.
Vandaag was er echt paniek, de Dow testte het dieptepunt van 9700, zoals de
Nasdaq graag de 3000 wil kietelen om daar, als het even kan, intraday doorheen
te breken.
Voor wie overbelegd is, zijn dit vervelende dagen. Wij hebben in onze eigen
beleggingspraktijk een paar doldrieste cliënten er van moeten weerhouden in
September voor 100% de aandelenmarkt in te duiken. Wat zullen die nu blij
zijn.
Er zijn nu drie mogelijkheden: De markt treitert ons nog even rond deze
niveaus, er komt nog wat extra paniek, nog wat zenuwen en dan is er een bodem
neergezet waarna we rond de presidentverkiezing of daarna een harde en snelle
stijging zullen zien.
De markt kan ook onze zenuwen nog iets meer op de proef stellen en zoekt
een lager steunpunt. Het meest extreme laagtepunt dat we kunnen bedenken, is
2200 op de Nasdaq. Dan hebben de beren gewonnen en worden de tweedehands
Porsches weer erg goedkoop.
Daar staat tegenover dat het niets kost om het hoofd koel te houden. Dat is
gratis, u hoeft er zich niet eens voor in te schrijven, zoals bij Inveztor.net en er
wordt geen btw over geheven. Dat is dus de beste oplossing en dat raden we u dan
ook aan.
De afgelopen vijftien jaar was de beste periode om tech-aandelen te kopen
juist die periode van het jaar die nu aanbreekt. Veertien keer is het raak
geweest, de enige keer dat het niet gebeurde was in ’97 toen de aanzwellende
Azië crisis het feest verstoorde. Dit jaar kan het het Midden-Oosten zijn, of
iets anders, maar het is ook mogelijk dat we nu vlakbij een goed instapmoment
zitten.
Pas op voor een grote uitbraak naar beneden. Als dat gebeurt, wacht dan af.
Dan mag u zelfs ongerust worden. Dan hebben de beren namelijk de dag gewonnen en
zijn we in een echte bearmarkt.
De kans is niet erg groot, want gruwelijke bearmarkets zijn zeldzamer dan
herstellende dips. A posteriori kunnen we dan genoeg redenen vinden om uit te
leggen waarom het logisch was dat dit wilde beest er aan zou komen.
Te hoge verwachtingen, te hoge waarderingen gedurende een te lange tijd. Op
een dag zal dat gebeuren. Dat dat nu het geval is, is minder waarschijnlijk dan
het bovenstaande scenario, maar niets is uitgesloten.
Dit zijn avonden om vroeg naar huis te gaan en van de kinderen te
genieten.
Internet, minder pret
Wij brengen het begin van deze week door op de tweede Pan-European Internet
Conference van Morgan Stanley. Zoals verwacht is de sfeer nogal
mat.
Een jaar geleden was het een drukte van jewelste. De bedrijven die
presenteren doen hun verkooppresentatie, er zijn wat paneldiscussies en wij
worden iet veel wijzer. De presentatie van Interxion, een Nederlands
netwerkservicebedrijf, dat gefinancierd wordt door de creme de la creme op dit
gebied – Goldman, Morgan Stanley, CSFB,
DLJ (nu deel van CSFB), Bear Stearns en
energiebedrijf Enron, was interessant. Het is geen genoteerd bedrijf, het
bestaat sinds 1998 en het heeft net 200 miljoen euro opgehaald.
Mary Meeker, de ongekroonde koningin van het internet – vergeef ons het
cliché – hield haar presentatie met internetsoftwareanalist Chuck Phillips.
Uiteraard concentreert Meeker zich op de overlevers met goede businessmodellen.
De vraag aan het eind was: wat zijn jullie twee favoriete aandelen voor de
komende twaalf maanden, zonder verder commentaar.
Meekers favorieten zijn AOL en Ebay. Dat
zijn dan ook de bedrijven die zowel in de VS als in Europa een leidende positie
innemen. Chuck Phillips’ favorieten voor de komende 12 maanden zijn
Oracle en Vignette.
Bloed alweer gedroogd: onzekerheid – II
Om de bovenstaande redenen – misschien is dit een staakt het vuren,
misschien komt er nog een trein – zijn we voorzichtig wat aan het traden
geslagen. Een paar van die trades kunnen we ook in de Modelportefeuille
doen.
Gisteren kocht de Pasha wat ARM Holding in London en in de
VS wat Veritas, Sun, EMC,
Network Appliance (data-opslag is onze favoriet) en
Ciena.
Vandaag kopen we wat Ballard Power en wij kijken naar de
aankoop van een nieuwe lijn AES. Dit aandeel staat nog niet in
onze portefeuille en AES in een van onze favoriete bedrijven in de
energiesector, al vaker besproken in het verleden. Vandaag wordt het bedrijf
opgenomen in de Amerikaanse utility-index, goed voor de koers. De grafiek is nog
niet optimaal, voor onze discipline kopen we liever wanneer we fundamenteel en
ook technisch denken dat we goed zitten.
Ook Enron, onze andere energiefavoriet, komt met
uitstekende resultaten. Zoals we al eerder zeiden, tijdens deze pauze tussen de
hausse van vrijdag en de stilte voor eventueel een volgende daling hebben we een
voorkeur voor bedrijven die nu met goede cijfers komen.
Goede winstcijfers zijn nu extra belangrijk, door de afzwakkende economie
zijn er wat minder bedrijven die goed rapporteren. Dan zijn er hele sectoren
waar wel goede cijfers komen maar waar we liever erg voorzichtig zijn, zoals de
chips. We kopen straks, op een prijs de we de Pasha laten bepalen, 100 Ballard,
250 AES en nog een paar aandelen die later doorgegeven worden door Jan Ris en de
Pasha.
Ons recept is simpel: ze moeten op onze kooplijst staan en de chart moet
naar boven draaien. We leggen systematisch een meelopende stop loss neer 5%
onder de aankoop. Als het aandeel dus 10% stijgt ligt de stop loss 5% boven de
aankoopprijs.
Wij nemen geen risico en onze cash houden we aan in dollars. We hebben geen
flauw idee wat Duisenberg bezielt met zijn laatste uitlatingen. Of hij is een
man die zijn roeping als trader gemist heeft, of het kan hem niets meer schelen.
Op deze manier rijmt euro steeds meer met inelkaarpleuro.
Bloed alweer gedroogd: onzekerheid
Het is niet erg duidelijk waar deze markt heengaat. Donderdag was dat wel
zo: oorlogdreiging, letterlijk kanonschoten (meestal een koopgelegenheid) en
grote uitverkoop zonder onderscheid op de beurs.
Wij hadden, dat gaven we al eerder aan, liever nog zo’n dag gezien, nog
eens een paar procent eraf en dan een rotweekend. Vervolgens maandagochtend
ellende in Europa, een gruwelijke opening in New York en na een uur een keiharde
stijging, de grootste ooit. Helaas, het heeft niet zo mogen zijn, er kwam al een
rally op vrijdag. Nu is het vlees noch vis, de markt hangt er tussen in: er kan
nog een trein komen, er is veel dat daarop wijst. Wie denkt dat het ergste
voorbij is moet dat vooral doen, maar we zouden ons hoofd er niet voor op het
blok durven leggen.
Laten we eens kijken waarom dit zo lijkt.
De markt heeft het niveau van de lente getest en is opgeveerd. Er is een
slachting geweest, vooral onder de aandelen die de afgelopen anderhalf jaar naar
de beurs zijn gekomen. Fundmanagers zijn druk bezig hun tech-exposure terug te
brengen. Wie aan het begin van het jaar niet ruim voorzien was, stond voor aap.
Wie nu geen tech heeft maar alleen energie, financials en nutsbedrijven doet het
uitstekend.
Praktisch de hele tech-sector is naar beneden, inclusief de Vier Ruiters
(Cisco, EMC, Oracle en
Sun: wanneer die kampioenen ook omgaan, is dat een teken dat we
een verkoopclimax naderen. Dit waren dan ook de aandelen die vrijdag meer dan
10% stegen.
Wat we minder positief vinden is dat de markt, hoewel oversold, er
technisch nog erg zwak bijligt. John Murphy, een chartist, ziet nog 48% van de
aandelen boven hun 200-daags gemiddelde zweven. Een verkoopsclimax komt overeen
met een niveau van 25%. Hetzelfde geldt voor een veelheid aan andere
oscillatoren en fibonacci’s, waar wij zelf minder naar kijken maar waar we
getroffen worden door de eenduidigheid van de aanwijzingen dat we nog steeds in
een gevarenzone zitten.
Wij zien nog geen Porsches en Ferrari’s tegen afbraakprijzen te koop staan.
Wij krijgen nog geen haat- en dreigbrieven over technologiebeleggingen. De sfeer
is nog beschaafd. Wie de proef op de som wil nemen moet eens over het Damrak
lopen (of langs Wall Street, of hier in London, in de City). De sfeer is
professioneel. Mensen vrezen niet voor hun banen. Niemand springt uit het
raam.
Er kan dus nog een trein komen.
Onzekerheid: kleine inkopen
Een oude bekende van Inveztor.net vroeg ons vanochtend wat je nou moet doen, op dit
moment. Dat is moeilijker te zeggen dan gewoon uit te leggen wat we zelf doen,
met het risico voor schut te staan, maar dit is elke dag het geval.
Omdat we op reis zijn hebben we zondagavond even overleg op kantoor gehad.
De Pasha, het jongste lid van ons team, was gespannen. Dat is maar zelden het
geval want de Pasha heet zo omdat hij een Levantijnse achtergrond heeft en het
leven en vooral zijn werk erg gemakkelijk neemt.
De Pasha is bang en voorzichtig. Hij ziet nog een klap komen. Jan Ris, het
gezonde verstand van ons team, met bijna 30 jaar ervaring, doet liever niets tot
hij een trend ziet. Onze visie is dat we deze luxe niet echt hebben. Wanneer de
duidelijke trend er een keer is, heb je kans dat het feest bijna voorbij
is.
We besloten een aantal kleine trades te doen. Ons inziens liggen de
aandelen die kort geleden goede resultaten hebben getoond, er ijzersterk bij.
Dit in tegenstelling tot de lente, toen ieder goed resultaat gevolgd werd door
een verkoopgolf. Juniper, Veritas en in
mindere mate PMC Sierra zijn zulke bedrijven.
We verwachten ook uitstekende cijfers van andere data-opslagbedrijven zoals
Network Appliance en van de Siebels en
Checkpoints. Die gaan we voorzichtig long, met trailing stops
5% onder de aankoopkoers. De Pasha krijgt carte blanche om in onze afwezigheid
te verkopen wat hij wil: kapitaalbehoud is de absolute prioriteit.
Vanochtend blijkt dat het gisteren aardig gelopen is. De Nasdaq zakte 0.8%
maar onze aandelen stegen. In Europa blijven we erg voorzichtig. Ook daar is de
markt oversold, maar je moet oversold niet verwarren met koopwaardig.We denken
dat het nog te vroeg is voor de telco’s, al kan het moment niet ver weg zijn. We
denken dat er eerst nog wat faillissementen moeten komen bij de alternative
carriers. Bedrijven die nu een market cap hebben van een paar honderd miljoen
dollar en schuld van meer dan een miljard zullen het moeilijk krijgen.
Voor een deel zit dit al in de markt, via de geruchten rond de telco-bonds
(zie: “Goede Morgan”). Veel teveel van de toppers in Euro-tech zijn
chipgerelateerd: dat is het geval met Philips,
Siemens, STMicro, ondanks de uitstekende
resultaten. Er kan nog een opvering in de chips komen, maar dat is niet iets
waar we op durven wedden.
Web-agencies en verwante IT-bedrijven staan op de beurs nog steeds onder
druk: ook daar hebben we er veel van in Europa. Het gaat daar niet slecht, maar
de markt wil minder betalen in de huidige beurs.
Tech is geen uniforme markt, dat zou ook verbazend zijn, gezien de omvang.
De sterkste sectoren, superrouters, data-opslag en optical zijn nog steeds
razend duur. Dat is de paradox van deze markt. Daarom blijven we voorzichtig,
want op de lange duur zijn het natuurlijk de fundamentele factoren die het beeld
gaan bepalen.
Helderziendheid
Gedurende het weekeinde waren wij niet alleen afwezig maar ook ver van een
computer. Daarom zagen wij gisteren een lange discussie in de Koffiekamer, een Inveztor.net forum, onder de titel “Kraland helderziende”.
Het bericht dat deze discussie ontketende – de vraag of wij helderziende
zijn vanwege onze uitlatingen, die we nu al een jaar of wat doen of
seizoensgevoeligheid in de techmarkt – deed ons glimlachen.
Bij een enkele reactie, die onze uitlatingen in verband bracht met een
populaire term voor het mannelijk geslachtsdeel, glimlachten wij zelfs meewarig.
Daarentegen deed de verdediging van ons standpunt door enkele van de meer
fijnbesnaarde Inveztor.net-leden ons genoegen. Bedankt, Tjeu W, en ook dank voor het
gedicht.
Deze discussie toont aan dat er nogal wat misverstanden over onze aanpak
bestaan en ook over het doel dat we daarbij nastreven.
Wij dachten dat we onze ideeën over de seizoensgevoeligheid van de
tech-sector en de redenen daarvoor ad nauseam uiteen hadden gezet, maar
blijkbaar niet duidelijk genoeg.
Daarom is het misschien een goed idee om daar later op terug te komen. Wij
zitten nu op een internetcongres in London en daar hebben we noch de
faciliteiten noch de relatieve rust van onze werkplek op kantoor. Er komt dus
nog een stuk, hopelijk later deze week, want het blijft actueel.
Vervelender lijkt ons het misverstand dat wij helderziend zouden kunnen
zijn. Het zou inderdaad wel kunnen, maar dan zouden wij het weten. Het is niet
zo en wij doen nooit, bewust of onbewust, pogingen om dat zo te doen lijken,
integendeel.
Het enige dat we proberen is wat kennis en methode bij te dragen, hoe
bescheiden ook. Onder dat hoofdstuk valt onze constatering dat het de afgelopen
15 jaar goed ging met tech tussen 15/10 en 15/3, ieder jaar, behalve in 1997,
toen de Azië-crisis eraan kwam. Daarom lijkt het ons voorzichtiger dit soort
consideraties mee te nemen in onze beslissingen.
Om die reden hadden we de afgelopen weken ook flink verkocht en op een
ongelukkige uitzondering met Europstat na hebben onze recente
aankopen, Siebel, Veritas, Ciena en
Qualcomm zich bijzonder goed gehouden. De reden daarvoor zetten we een
andere keer in een apart stuk uiteen, maar het heeft te maken met een voorkeur
van de markt voor bedrijven met ijzersterke en bewezen winstperspectieven.
De enige voorspelling – we doen namelijk niet in voorspellingen – die ons
wel leuk leek was dat we vorige week aangaven wat, ons inziens, de voorpagina
van Barron’s zou worden. Gisterochtend belden we even naar kantoor en inderdaad,
er staat een beer op.
Geen Helderziende dus. Een begenadigde lezer gaf het al aan: wij proberen –
met veel moeite, vallen en opstaan – helder te zien. Dat is al moeilijk genoeg.
Wij aanvaarden graag opmerkingen over een eventuele bewust of onbewust gekleurde
visie.
Opmerkingen over helderzienden – zeker die met grof taalgebruik – verwijzen
wij liever naar http://www.madame-irma.com.
Blijf voorzichtig, kijk naar het nieuws!
Vijftien oktober, een historische datum voor ons want wij voorspelden dat
het jachtseizoen op kapotte tech vanaf die datum zou beginnen. Vrijdag kreeg de
Nasdaq een mooie wip naar boven: +6.5%. Gaat het nu gebeuren?
Wij moeten kort zijn, want na de beloning die wij onszelf toekenden vanwege
een week vol stress en hard werk, komen we terug uit Provence en gaan we naar
London, om – oh ironie! – Mary Meeker te zien.
Wij vragen ons af hoe het bezoekersaantal op die bijeenkomst zal
zijn.
Wat nu te doen?
Blijf voorzichtig, kijk naar het nieuws. We hebben net een klassieke dag
gehad waar gekocht moest worden bij de eerste schoten van het kanon. Dat was
donderdag. Er werd verkocht zonder onderscheid.
Op vrijdagochtend kochten we voor privécliënten met cash wat aandelen, maar
voor niet meer dan 50% van hun beschikbare liquiditeiten. We zullen zien hoe dat
verder gaat.
Er is nog geen duidelijk teken. Mijn partner Jan Ris wacht liever tot de
charts weer goed liggen, dat zijn ze nu in ieder geval nog niet. Een paar van de
topaandelen, de Siebels, Veritassen en
Ciena’s liggen er mooi bij.
De aandelen die met goede cijfers kwamen maar toch in elkaar werden
gestampt moeten we nu hebben. Wie met slechte cijfers komt, kan het wel
vergeten.
Fundamenten tellen sinds vrijdag weer: donderdag telden ze niet. Let op de
winstcijfers: in een bearmarkt moet je aandelen, ook bij goede cijfers, van
tevoren wegdoen. Die zakken namelijk, omdat iedereen eruit wil.
Tijdens herstel gebeurt vaak het omgekeerde: een excuus tot kopen, maar
alleen de beste aandelen. De Vier Ruiters stegen allemaal ruim 10% op vrijdag:
dat zette de toon van de markt.
Omdat we nu twee dagen uit de lucht zijn zou ik zeggen: speel het dag na
dag. Neem geen risico’s. Blijf voorzichtig. Laten we geen gevangene worden van
onze eigen, koele, afstandelijke voorspelling. Zeker omdat die nu lijkt uit te
komen.
Dit wordt nog interessant.
Tot woensdag.
Twee belangrijke suggesties
Wie naar een grafiek van de Nasdaq kijkt, ziet dat we na de daling van
maart/april een mooie dubbele top hebben neergezet, lager dan de vorige, maar
toch dubbel.
Wij zijn geen chartisten maar we weten wel dat dit er een is, een dubbele.
Dat betekent ook dat het huidige been van de M-figuur waar we nu naar kijken nog
lager kan, richting 2600.
De huidige rally is dus prachtig getimed om ons te verleiden in te stappen
en om dan afgeslacht te worden.
Als dat niet zo is, verliezen we nu een paar punten en dat is dan
jammer.
Tot zover de eerste suggestie.
De tweede is, dat we na een week als deze een beloning verdiend
hebben.
Doe uzelf plezier. Doe wat leuks, rust uit. Wij gaan onze ouders opzoeken
in Provence. Twee dagen weg van de markt: dat kan soms heerlijk zijn.
Prettig weekend.
Doe mij nog een tabletje
De markt lijkt vandaag tenminste een tijdelijke bodem gevonden te hebben,
wat resulteert in een snelle stijging van de Nasdaq met 5%. Dat wil nog niet
zeggen dat dit ook werkelijk de bodem is, dit soort bewegingen is er vaak alleen
om ons ziek te maken.
Er is een goede kans op een beweging in W-vorm, waarmee een bodem één of
meerdere keren wordt getest voordat de echte bodem gevormd is.
Er is waarschijnlijk teveel schade aangericht om er zo één twee drie vanaf
te zijn: nog even geduld, tot na 15 oktober.
Niets is frustrerender dan meelopen met een valse beweging en dan weer een
tik krijgen. Wie dat doet krijgt psychisch zo’n dreun dat hij de volgende keer
niet meedoet. Dat is dan de bounce.
Mensen die graag long Lockheed gaan bij kanonschoten in
Gaza kunnen nu long Roche gaan. Dat zijn de makers van het veel
voorgeschreven kalmeringsmiddel Lexomil.