Beleggen in wijn (4): De grote blinde proeverij

De Franse wijnoogst van 2003 is veelbelovend, maar hoe kunnen
wijnliefhebbers hierop inspelen? Hoe ga je om met wijn, als belegging? Hoe
en wanneer kunnen we Franse wijnen het best kopen?

Op deze vragen en vele andere geeft Michael Kraland, wijnliefhebber en
woonachtig in Frankrijk, zijn mening. In een eerder leven was Kraland onder
andere actief in de wijn-, cognac-, armagnac-, champagne- en
whiskyindustrie. Tegenwoordig koopt hij alleen nog wijn voor een Parijse
wijnclub en voor zichzelf.

Het is nu ongeveer een kwart eeuw geleden dat een Engelse wijnhandelaar, Steven “this is a blo-blo-blo-bloody good viognier” Spurrier een blinde proeverij organiseerde in Parijs. Spurrier’s Académie du Vin zette de topdomeinen van Californië naast de beste crus van Bordeaux.

De Amerikanen wonnen, of, laten we iedere polemiek hier bij voorbaat de kop indrukken, scoorden zo verrassend goed, dat we deze proeverij als het Stalingrad van de Franse wijnhegemonie kunnen beschouwen.

Denk eens aan de rijke zakenjongens in Amerika. Die hebben alles. Een paar huizen, een jacht, een Falcon, een hangar vol nieuwe auto’s en een dito jonge vrouw, die jaarlijks teruggaat naar de carrossier.

Opus One
Dan is het verleidelijk om conversatiemateriaal aan te schaffen en in een wijngoed te investeren. Dat sommige vanity wijndomeinen nauwelijks wat opbrengen, doet er verder niet toe. De marges op baseball teams lopen ook alleen maar terug. Omdat het in Amerika nog steeds erg goed gaat, slokt de binnenlandse markt al die dure wijn op.

Na een goede dag op Wall Street ziet u bij Smith & Wolensky, een restaurant voor vleesverslindende handelaren, de klanten dienbladen vol Opus One aanrukken. Opus One, een joint venture tussen Robert Mondavi, de pionier van de Napa Valley en het wijnhuis van Baron Philippe de Rothschild uit Bordeaux, is de toonaangevende wijn in dit segment.

Aan de westkust van Amerika wordt steeds minder Franse wijn gedronken: Amerikanen zijn nu trots op hun eigen product en kijken naar Australische wijn. Aan de Oostkust, zo zag ik deze zomer, ligt het wat subtieler. De meeste Franse wijnhuizen geven, na het eerst ontkend te hebben, toe dat ze toch een vijfde of een kwart van hun omzet kwijt zijn in de VS.

Top en flop
Dat komt vooral door de vernieuwende werking die president Jacques Chirac en Dominique de Villepin, zijn minister van Buitenlandse Zaken, op de emotionele toegevoegde waarde van de Franse wijnproductie hadden. Alleen, hoe kan het dan dat we geregeld horen van recordprijzen voor topwijnen uit Frankrijk?

Dat komt doordat de markt niet homogeen is. In het uitstekende jaar 2000 haalden de top-châteaux van Bordeaux de hoogste prijzen ooit en dat na een spectaculaire stijging sinds 1995. Sindsdien zijn de prijzen flink gezakt, soms wel een procent of vijftig, maar goedkoop zijn die wijnen nog steeds niet.

De kleinere châteaux in Bordeaux zagen dit tandenknarsend aan: hun prijzen bleven al jaren op een laag niveau en een goede oogst zorgt alleen maar voor meer aanbod. In Bourgondië zijn de prijzen zo hoog, dat de gemiddelde liefhebber deze wijnen de rug toe heeft gekeerd, temeer omdat nergens de versnippering groter is dan daar.

Nieuwe Wereld
Het is moeilijk om zeker te weten waar uw Clos Vougeot nou precies vandaan komt, tenzij u die wijn eerst hebt geproefd. Niet alleen de exportmarkten keerden zich van de Franse wijn af, de meest dynamische Franse spelers gingen zelf naar het buitenland en begonnen wijnondernemingen in de VS en in Chili.

In dat laatste land hebben de Rothschilds – die van Mouton vooral – flink uitgebreid, zie het verhaal over Opus One hierboven. Zelfs Pernod Ricard, het grootste pastis- en whiskyhuis in Frankrijk, is nu één van de marktleiders in Australië. Ooit shiraz (een wijnsoort die in Frankrijk syrah heet en vooral in de Rhône streek groeit) uit de Barossa Valley geproefd?

Ik haalde vorige week een restant van wat flessen boven, die ik in 1993 in de kelder had gelegd. Die wijnen zijn nu prachtig. Franse wijnboeren zeggen vaak dat wijnen uit de Nieuwe Wereld niet goed aan tafel passen. Dat lijkt me een kwestie van smaak, maar ook van naijver. Die wijnen zijn anders, maar of dat een bezwaar is hangt van persoonlijke voorkeur af.

Terroir
We zien nu dat de onderkant van de markt wordt weggeconcurreerd door bier, breezers en Bulgaarse wijn. De tophuizen prijzen zich uit de markt en het middensegment krijgt te maken met de keiharde marketing met duidelijke kwaliteitsaanduidingen en prijspunten van de spelers uit de Nieuwe Wereld.
Waarom zouden we ons nog interesseren voor Franse wijn?

Daar zijn een aantal redenen voor. Ten eerste is Frankrijk nog steeds een leidende producent en doet de concurrentie haar werk. Nieuwe trends gaan alweer de andere kant op, juist op het moment waarop de markt zich goed rekenschap geeft van haar eigen zwakheden. Enthousiaste vernieuwers zijn nieuwsgierig stage gaan lopen in Californië en Australië.

In deze Amerikaanse staat en dat werelddeel worden, zuiver technisch gezien, de beste wijnen van de wereld gemaakt. De Fransen beginnen zich intussen bewust te worden van hun terroir, die onvertaalbare term die aangeeft hoe een combinatie van grond en klimaat een wijn uniek kan maken.

Plonk
In 1988 begon ik, als voorzitter van een Franse wijnclub, met een proeverij van een stuk of vijftien wijnen uit het zuid-westen onder de titel: Grand Crus in de Languedoc? Iedereen vond het maar een raar idee, want tot voor kort stond de Languedoc slecht bekend. Wat dacht u van de charmante Engelse term plonk?

Die geeft zoveel beter dan ons gruwelijke woord slobberwijn aan, waar het hier om gaat. De term was vooral van toepassing op wijn uit dit gebied. Ongeveer de helft van de wijnen op die proeverij was toen redelijk tot zeer goed. Als ik deze proeverij nu organiseer, kan ik een stuk of honderd wijnmakers uitnodigen.

Daaronder zitten een groot aantal fantastisch goede nieuwkomers, met etiketten die voor het grootste deel in de laatste tien jaar het licht hebben gezien. Sterker nog, de prijzen voor succesvolle wijnen lopen in de Languedoc alweer hard omhoog. Buiten Bordeaux en Bourgogne zijn er gelukkig nog andere wijngebieden in Frankrijk.

Topkwaliteit
Goed, Bordeaux is het grootste wijngebied ter wereld en Bourgondië is het archetype van wat wij – en niet alleen wij – ons bij wijn voorstellen. Of voorstelden, misschien is dat dichter bij de waarheid. Binnen die streken zijn er een aantal kleine spelers, die in niches opereren en toch nog voor leuke verrassingen zorgen.

Wie goed wijn weet in te kopen, kan daar zijn voordeel mee doen. In de andere streken zijn er steeds meer wijnmakers, die de nieuwe spelregels toepassen: minder wijn, minder opbrengst per hectare, wijnbouw die vriendelijk is voor het milieu en prijzen die, hoewel meestal niet laag, zeker redelijk te noemen zijn.

Anjou en de Loire zijn niet duur en leveren topkwaliteit voor wie er naar zoekt. Fransen laten wijnen uit de Elzas veelal links liggen: daar kunt u uw voordeel mee doen. Als u niet van fruitige witte wijn houdt, gaat u iets verder naar het zuiden. Beaujolaismakers beginnen in te zien dat er iets anders is dan Beaujolais Nouveau.

Beaujolais Ancien est Arrivé
In 1998 dacht ik dat ik een leuk idee had. Ik benaderde een aantal topproducenten uit de Beaujolais met het plan om een proeverij genaamd Le Beaujolais Ancien est Arrivé te organiseren. Oh la la, ik kon de lippen zich horen tuiten door de telefoon. Wat dit niet erg onvoorzichtig? Wist ik wel wat ik deed?

Dank zij een paar commercieel marginale spelers kwam die avond er toch, maar het kostte mij veel moeite om de organisatie rond te krijgen. Het was de moeite waard. Kort geleden schreef de bekende Engelse publiciste Jancis Robinson een artikel in de Financial Times met als kop: Le Beaujolais Ancien est Arrivé.

Ik sprak kort geleden een paar van de beste wijnmakers in die streek: kwaliteitsbeaujolais promoten? Wat een leuk idee! Hoeveel flessen wilt u hebben? De Languedoc is interessant en het is vooral een erg groot wijngebied. Dat werkt in uw voordeel, want er komt steeds meer aanbod waarvoor nieuwe klanten gevonden moeten worden.

Heerlijk gebied
Het Rhônedal is een andere bron van constant plezier. De prijzen van de trofee-wijnen zijn al flink gestegen. De absolute top, de Hermitages en de Côtes Rôties zijn duur, inderdaad. Zo duur dat ze soms als primeurs worden aangeboden. Er komen steeds nieuwe spelers bij, die tot nu toe hun wijn aan een négociant verkochten en het nu zelf willen doen.

De kwaliteit van de Chateauneufs stijgt geregeld. Beginnende wijndrinkers houden meestal niet van de kruidige syrahs uit de Rhône, maar voor wie iets meer belangstelling heeft, is dit een heerlijk gebied. In appelations als St. Joseph, Crozes Hermitage, Cornas, Gigondas kunt u uw hart ook ophalen.

De dorpen die hun naam gaven aan de Côtes du Rhône Villages produceren nog steeds tegen zeer redelijke prijzen. In de Lubéron, waar uw dienaar op moment van schrijven verblijft, kon u vroeger de goede wijnmakers op de vingers van één door een te lang vastgehouden handgranaat verminkte stomp tellen.

Nouvelle Vague
Nu neem ik mijn naar wijntips smachtende bezoekers mee naar een paar adressen in de buurt, waar ze hun hart kunnen ophalen. Neem nou een eenvoudige doch voedzame maaltijdwijn, als die van Domaine des Bastides in Le Puy St. Réparade, bij Aix, waar Jean Salen, de hardwerkende eigenaar alles zelf heeft geplant en gemaakt.

De winkelprijs van zijn topwijn is tien euro. Helaas is de 1986 op en heb ik nog maar een paar flessen 1989 liggen. Zijn wijnen gaan een jaar of vijftien à twintig mee en staan op de kaart van Alain Ducasse, de bekende chef die twee driesterrenrestaurants bestiert. Kortom, ik denk dat we in Frankrijk aan de vooravond staan van een Nouvelle Vague op wijngebied.

Er wordt steeds meer goede wijn gemaakt, in iedere streek zijn wel een aantal mensen bezig met wijn, die een bijzonder persoonlijke signatuur heeft. Er wordt geëxperimenteerd zoals nooit tevoren. Wat wel opvallend is, is dat er weinig grote goed gestructureerde en rendabele wijnondernemingen zijn.

Vlakbij
We nemen weer Pernod Ricard als voorbeeld: in Australië slaagde de onderneming erin een grote speler te worden met grote volumes aan kwalitatief goede wijn. In Frankrijk gooiden ze na een paar jaar vruchteloos investeren de handdoek in de ring op wijngebied. Nergens wordt zo hard gesleuteld aan kwaliteit als aan de Californische wijnuniversiteiten en in Australië.

De vraag is alleen of dit voor ons relevant is, gezien de prijzen en het aanbod dat we hier kunnen verwachten. De topwijnen uit Californië kunnen we hier pas op grotere schaal proeven, als er daar een overschot ontstaat. Nu is het zo dat al het geval voor de druivenprijzen die al een tijdje zakken, maar dat treft voorlopig alleen de goedkopere wijnen.

Wat Franse wijnen interessant maakt is, dat ze vlak bij ons gemaakt worden. Daarom is het gemakkelijk om die wijn aan te kopen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: