Onkundig en moraliserend

De hierna volgende column verscheen eerder in FD Geld, het nieuwe wekelijkse Personal Finance Magazine van Het Financieele Dagblad.

Taleb, de man van de Black Swan, was in Davos met Nouriel Roubini. Taleb en Roubini riepen op tot nationalisatie van het bankwezen. Geen geldelijke steun, gewoon overnemen. Op Facebook publiceren beide heren een J’accuse. Die $ 100 miljoen bonus die Robert Rubin van Citigroup kreeg zou hij terug moeten geven vinden ze. Houd bankiers verantwoordelijk, is de strekking van hun betoog.

Zo komen we aan bij twee belangrijke begrippen, risico en verantwoordelijkheid. Taleb weet veel van risico, vooral van risico’s die we niet zien. Hij is er wereldberoemd mee geworden en het leuke is dat hij nog een tijdje door kan gaan want mensen krijgen het maar heel, heel langzaam door.
Goed, ze leren even uit hun hoofd wat nou het verschil is tussen een Black Swan en een Predictable Surprise en gaan dan door met hun dagelijkse beslommeringen. Black Swans en Predictable Surprises worden veel door elkaar gehaald, vandaar, We bespraken dit al eerder op deze pagina.
Theo van Gogh was een Black Swan, 9/11 was een Black Swan maar de crisis was door een aantal mensen wel voorzien en is een Predictable Surprise. Alleen een stuk rommeliger en vervelender dan gedacht. Toch een beetje Zwartzwanig dus.

Het vervelende van risico is dat je vaak pas door hebt dat er een risico is als het heeft toegeslagen.
Onze hele maatschappij had niet door wat voor risico’s we liepen met ons financiële systeem tot het verkeerd ging.

Als we nu even doordenken dan komen we bij het volgende punt, de vingerwijzing. Mensen hebben niet alleen sterk de neiging oorzaken toe te kennen aan fenomenen die ze niet begrijpen en risico’s sterk te overschatten of te onderschatten, ze geven ook graag iemand de schuld.
Risico, schuld, boete: de overwinnaar schrijft de geschiedenis en spreekt de vonnissen uit, zo gaat het altijd

Moralisering vergezelt wat we de kredietcrisis noemen. Het is natuurlijk niet echt een kredietcrisis, maar het is een gigantische solvabiliteitscrisis. De Amerikaanse consument moet zijn kredieten afbetalen en weer sparen en via die deur is het hele, wereldwijde systeem nu krediet aan het afbouwen en kapitaal aan het opbouwen. Dat leidt tot een recessie en naar alle waarschijnlijkheid ook tot een depressie waar we nu al in zitten.
Na een tijdje, wanneer de schulden zijn afbetaald en de failliete spelers failliet zijn, herstelt de economie zich wel. Hoop je dan. Omdat het moeilijk is dit te verkopen houden de politici zich bezig met het opnieuw aanjagen van de consumptie, wat juist verkeerd is.

Terug naar de moralisering. Waar komt die drang om met de vingers te wijzen vandaan? Wat is de zin hiervan?
Hoogstens merken we dat er bij de banken ook feilbare mensen zaten. Ook eerlijke en nette, maar die vallen niet op.
Die feilbare mensen, en vooral de inhaligen onder hen, staan nu in de schijnwerpers. Lang niet allemaal, alleen degenen waar de media naar kijken. Anderen ontsnappen en hebben geboft. Rechtvaardig is het allemaal niet.
Natuurlijk worden zakenbanken geleid door keiharde jongens. Om dezelfde reden als waarom kleuterklassen door kleuterjuffen gerund worden.
Natuurlijk begrijpen de meeste bankiers niets van derivaten. Daar hebben ze specialisten voor. Natuurlijk wordt het dan op een dag een zootje, dat roepen allerlei mensen allang.

Wij zijn gewoon collectief erg onkundig, erg moraliserend en we maken er met zijn allen een potje van.
Dat is pas moeilijk te slikken en een vangnet is er niet echt. Wiens schuld het is, is dan misschien niet echt belangrijk meer.

Michael Kraland

Michael Kraland is financier en oprichter van Inveztor. Disclaimer Kraland: niet van toepassing.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: