Wij kunnen niet voorspellen maar wij vragen er wel om. Wij betalen er veel geld voor. Direct en indirect, door de kosten en door de tijd om het tot ons te nemen.

U wordt aan het begin van het jaar doodgegooid met allerlei voorspellingen over beurs en economie. Alles wijst erop dat er van die voorspellingen niets klopt. Achteraf dus. Toevallig komen sommige echter uit. Dat heeft dan weer allerlei gevolgen voor de geloofwaardigheid van die voorspeller. Het volgende jaar begint het feest opnieuw, met ieder jaar weer hier en daar een toevalstreffer.

Het is niet zo dat dit al jaren duurt. Nee, het duurt al eeuwen en het beroep van voorspeller is veel ouder dan dat van de tweedehands autoverkoper. Het is gewoon een business. De Grieken gingen naar Delphi, de Romeinen hadden de Sybille en andere technieken op basis van vogelvlucht en ingewanden. Een priesterkaste voer hier wel bij. Het gaat nog steeds zo.

Ons beste advies is er maar liever niet naar te kijken en de aldus gespaarde tijd te investeren in wat u nu niet genoeg doet. Wat dat ook verder moge zijn en in een liberaal land als Nederland zijn de mogelijkheden legio. Als het ons milieu maar niet vervuilt.

Niemand controleert die voorspellers. Het werkt als volgt. De pers heeft content nodig aan het eind van het jaar. Lezers willen voorspellingen. Die worden dus gedaan. Wij kennen mensen die een bon kregen voor iets te hard rijden of voor het niet kunnen presenteren van een identiteitsbewijs. Maar wij kennen niemand die een bekeuring heeft gekregen voor slechte voorspellingen. Hoogstens zet Nova, in een slimme zet, nu dolfijnen in. Dat juichen we oprecht toe want op die manier maak je veel duidelijk.

Niet alleen zijn de meeste voorspellingen slecht en alleen bij toeval juist, maar de belangrijkste zaken die u graag voorspeld had willen zien worden nooit voorspeld. Hoogstens lukt het een ijverige journalist om na veel googelen iemand te vinden die het gemeld had.

Wat onze samenleving karakteriseert is immers een opeenvolging van gebeurtenissen die vaak pas naderhand te verklaren zijn. Denk eens aan alle belangrijke gebeurtenissen. Duik in het verleden en lees de kranten uit die tijd. Kijk naar wat er voorspeld werd. De meeste goede voorspellingen werden achteraf gedaan en dan nog. Wie voorspelde het verloop van de Tweede Wereldoorlog goed? Duinkerken? Pearl Harbour? Noord-Afrika? Stalingrad? Churchill was een zeldzaam goede voorspeller maar ook hij zat vaak verkeerd.

Niet alle beursvorsers die door de media naar voren gehaald worden, hebben het niveau van Churchill. Dat kunnen we u verzekeren.

Ieder jaar krijgen we de vraag wat voorspellingen te doen. Daar gaan we dus.

Over de beurs: die zal fluctueren.

Over valuta: de dollar zal groen blijven.

Al vijftien jaar dezelfde voorspelling en elke keer raak. Vorig jaar hadden we bij grote uitzondering nog een derde voorspelling erbij, namelijk dat de volatiliteit toe zou nemen. Dat gebeurde ook en niet zo’n beetje. Verder gaan we niet en daarmee besparen we onze lezers erg veel tijd en fouten.
Van de tijd en het geld die al die voorspellingen kosten om te maken, te lezen, plus de enorme kosten van de foute voorspellingen, kunnen we ook een investering doen in waterputten in Afrika, geïnstalleerd en wel. Bijvoorbeeld één op de twee jaar. Als vervolgens bewezen wordt dat onze economie het hierdoor minder goed gaat doen, dan stoppen we ermee. Maar als het zonder al die voorspellingen toch beter met ons gaat, dan stoppen we helemaal.

Dit is natuurlijk ook flauwekul, maar niet meer dan die voorspellingen. Het doel, en dat is belangrijk, is echter politiek correct en het is in onze ogen dan ook onbegrijpelijk dat deze eenvoudige ingreep nog niet tot Kamervragen heeft geleid.

Michael Kraland

De hierna volgende column verscheen eerder in FD Geld, het nieuwe wekelijkse Personal Finance Magazine van Het Financieele Dagblad.

Over weinig zaken in de financiële wereld wordt zoveel onzin gespuid als over hedge funds. In sommige landen is het erger dan in andere. Je ziet meer nonsens opduiken in landen die wat verder van het hart van de actie af liggen. Zoals Nederland bijvoorbeeld.

In Nederland maken wij ons vooral zorgen over het sprinkhanenverhaal. Wouter Bos heeft beter dan anderen door wat hier aan de hand is. En dat is nota bene een socialist, horen wij dan wel eens zeggen. Dat pleit alleen maar voor de heer Bos. De heer Bos komt overigens wel vaker heel helder uit de hoek en oogst daar dan ook veel negatieve kritiek mee. Zo doen wij dat.

Persoonlijk koesteren wij een grote bewondering voor een briljante, tragische Duitse filosoof, Karl Marx, vooral bekend door zijn ongelezen boeken, een manifest en zijn bekende -isme. Marx zou de discussie over hedgefondsen, afdeling sprinkhanen, zien als een intern klassenstrijdje tussen conservatieve en jongere, agressievere kapitalisten.

Hij zou ook de antiglobaliseringsbeweging iets anders verwoorden dan de marxiserende meelopers dat doen. Helaas is hij er niet meer om ons te vergasten op zijn prachtige analyses. Jammer.

Wij zetten in op een herwaardering van Marx als denker, ergens in de komende tien jaar.

Tijdens het Kamerdebat was het parlement zo wijs ook iemand te horen die er echt iets van af wist, namelijk Tjeerd de Vries van Theta, een in hedge funds gespecialiseerde vermogensbeheerder. De Vries ontzenuwde snel de redenering achter de roep des volks om meer regelgeving door er beleefd op te wijzen dat wij in Nederland niet veel meer dan een half dozijn hedgefondsen hebben die in aandelen doen en dat die niet actief zijn in het intimideren van arme bankjes zoals ABN Amro. Waar maken we ons druk om?

Het is net zoiets als met de overname van Nederlandse bedrijven door buitenlanders. Als president Sarkozy de Franse yoghurtmakers van Danone beschermt tegen Pepsi zien wij een nationalist of, gemodelleerd op een Franse soldaat, een chauvinist. Wanneer wij in Nederland merken dat een buitenlands bedrijf de activa van een Nederlands bedrijf hoger inschat dan andere lokale ondernemers, worden wij leeggeroofd.

Dat is raar, want wij hebben ervaring met inbrekers die ons huis gedeeltelijk leeghaalden. Wat hen karakteriseert, is dat ze geen enkele vorm van betaling achterlaten. De term leegroven zegt dus meer over de gebruiker dan over de situatie.

Hedge funds laten zich goed betalen en dat trekt dus profiteurs aan. Jongens die bekwaam zijn in het runnen van een gewoon beleggingsfonds maar het prettig vinden tot tien keer meer betaald te krijgen voor ongeveer hetzelfde werk plus wat extra inspanning aan de shortkant. Dat laatste betekent dat ze ook nog goed moeten zijn in het afdekken van hun aandelenrisico door, zoals dat heet, aandelen die je niet hebt toch te verkopen. Dan kun je ze goedkoper terugkopen, is het idee. Ook daarover is trouwens heisa ontstaan in Nederland. Het uitlenen van die aandelen door pensioenfondsen zou ook crimineel zijn. Toe maar.

Je kunt natuurlijk ook denken dat de hedgies die extra goed hun huiswerk doen. juist wat meer respect verdienen. Short gaan is immers heel riskant omdat je oneindig kunt verliezen.

Wij zijn eens gaan kijken naar de omvang en natuur van het huiswerk dat gedaan werd door een hedge fund dat enorm profiteerde van de kredietcrisis. De manager in kwestie, Bass een relatieve nieuwkomer, vond een nieuwe manier uit om het tegenovergestelde risico van een subprime trade aan te gaan. Wij besparen u de details, maar nog nooit hebben we zoveel flair gecombineerd met zeldzaam diepgaande research gezien. Bass vond zelfs een subprime-hypotheekverstrekker die een film van een soapsterretje financierde waarin Porsches stuk werden gemaakt. Wat de goede hedge funds kenmerkt, is dit soort huiswerk. Kennis is macht. En geld.

Hedge funds die hun huiswerk doen, verdienen meer respect.

Michael Kraland

Olie en goud zetten een nieuw record neer op 2 januari, niet zomaar een dag maar een heel symbolische, de eerste werkdag van het nieuwe jaar in het Westen.

Vervolgens krijgen we veel gekakel in de pers.

Allerlei misvattingen doen de ronde. Ten eerste dat dit slecht is. Ten tweede dat dit komt door …(u kunt hier uw favoriete fysieke of immateriële zondebok invullen).

 

Het begon zo rond de eeuwwisseling en na de voorlaatste of laatste recessie in de VS, al naar gelang u een aanhanger bent van Bill Gross, de obligatievisionair.

 

Olie wordt steeds duurder omdat er een omslagpunt is bereikt. Dat omslagpunt werd al jaren aangekondigd. We hebben er nu geen onderzoek naar gedaan maar in onze eigen verhaaltjes uit het begin van de jaren ‘90 waren we al verbaasd over het niet vervangen van boorplatforms. We waren verbaasd over de lage waardering van exploratiebedrijven. Tot en met de internetbubbel was olie spotgoedkoop. Nu kost olie spot $ 100.

 

Goud is grofweg hetzelfde verhaal, maar goud hebben we niet nodig en goud is dan ook niet echt belangrijk. Behalve om in te beleggen en daarom halen we het er even bij want we denken dat je er iets aan kan verdienen. Net zoals aan die olie.

 

Die dollar is precies hetzelfde verhaal maar dan het spiegelbeeld.

De VS zijn verslaafd aan consumptie. Om die hoog te houden en toch de transfers van kapitaal naar de olieproducerende partijen te kunnen betalen gaat de dollar naar beneden, tenzij de rente hoog is. Maar de rente is verlaagd omdat iedereen niet alleen recht heeft op onbeperkte consumptie en een benzineverslindende stal auto’s maar ook een stijgende huizenprijs en een dito beurs.

 

Wat we vandaag zien betekent dat er weer meer geld naar olieproducerende partijen vloeit. Olie en de dollar dragen hun eigen correctie in zich. Wie niet minder gaat rondrijden in een SUV als een volle tank $ 50 kost doet dat misschien wel als een tank $ 100 kost. Toeristen kopen nu al New York leeg, na een tijdverslindende vlucht en vervelende douane procedures.

De olieproducerende landen en China, dat via Amerika dollars produceert, wisselen hun dollars in voor Amerikaanse bedrijven. Ze winkelen net zo, maar in het groot.

Ze kopen alleen grote bedrijven, want de kopers zijn zelf ook groot. Daar gaan Citigroup, Merrill en de volgenden.

 

Olie blijft stijgen tot vraag en aanbod in evenwicht zijn. De dollar wordt gerecycleerd via de bijzonder tot de verbeelding sprekende aankopen van Amerikaanse bedrijven.

 

Beleg daar waar het geld heen gaat. Koop wat goedkoop is. Dat is niet altijd hetzelfde, maar daarom worden goede beleggers goed betaald.

Die krijgen een deel van de winst die ze behalen.

 

Let ook dit jaar weer vooral op de hoofdzaken en haal niet oorzaak en gevolg door elkaar. Dat is geen rendabele strategie.

Michael Kraland

De hierna volgende column verscheen eerder in FD Geld, het nieuwe wekelijkse Personal Finance Magazine van Het Financieele Dagblad.

Windhoek is doodkalm en ons gezelschap was op zoek naar een bar die daarin wat afwisseling kon brengen. Geen probleem, zei de voorbijganger die ons aan richting hielp. U gaat verder langs Fidel Castro en dan rechtsaf op Robert Mugabe.

Mugabe is nu 83 en laat zijn medeburgers steeds harder neerslaan. Je hoeft hem maar tegen te spreken. Toch zit deze man er nog steeds. Zimbabwe was ooit een parel in Afrika, nu is het een puinhoop. De inflatie raast door met 8000% per jaar.

Take a right at Mugabe, zei de man. Sure.

Wij hebben een speciale relatie met de ZSE, de Zimbabwe Stock Exchange. Dit is de beurs die zo veel duidelijk maakt. Denkt u nu eens aan wat de kranten u allemaal voorschotelen over de beurskoersen van uw dierbare aandeeltjes. Gaat het goed met de economie, dan gaan de koersen omhoog, zo leren wij. Gaat het echter slecht, dan kijkt men somber naar de vooruitzichten van de index.

Wij probeerden even te checken hoe het ervoor staat met de beurs in Zimbabwe. Dat is moeilijk, want de beurs meldt dat ze net door de 1 miljoen-barrière heen zijn gegaan maar zet daar een cijfer bij van 1,3 miljard. Dat lijkt ons veel, maar wie zal het zeggen? De beurspagina s op www.zse.com geven namelijk een foutmelding. Via een omweg komen we erachter dat er onderhoud wordt verricht. Op klaarlichte dag natuurlijk.

Nu hebt u natuurlijk de smaak een beetje te pakken en popelt u van verlangen te weten hoe het kan dat die beurs die week opeens zo steeg. We hebben het nu over de periode vlak voor 10 december van dit jaar. Dat kwam natuurlijk doordat de inflatie naar de 2000% zou gaan. Het lijkt veel, maar het is minder dan het was. Hoop doet leven.

De slimmere economen onder u denken nu dat ze het doorhebben. Inflatie, stijgende beurs, het kan allemaal best. Maar, zo krijg je dan te horen, meestal stijgt die beurs minder dan de inflatie, dus schiet je er niet veel mee op. Het is wel beter dan het snel inflaterende geld onder uw matras te leggen.

Op de stelling dat de beurs minder snel stijgt dan de inflatie, valt in Zimbabwe wel wat af te dingen. De voornaamste index steeg het afgelopen jaar met 230.000%, dertig keer zo veel als de inflatie. De mijnbouwindex steeg 340.000%. De AEX steeg dit jaar 1,5% maar in Nederland wordt dan ook veel geklaagd, en niet alleen over de stand van de AEX.

Voordat u nu uw prachtige aandelen Corporate Express, Océ of Sopheon van de hand doet om in Zimbabwe een nieuw financieel leven te beginnen, raden wij u aan om toch voorzichtig te zijn. Mocht u er iets aan overhouden, daar in Harare, dan is de kans groot dat de regering zich voor uw winsten zal interesseren. Maar het kan natuurlijk ook dat de stroom gewoon uitvalt. Dat gebeurt een paar keer per week. Niet iets om van in paniek te raken, maar toch.

Paniek uit zich in Zimbabwe anders, althans aan de beurs. Begin van deze maand zakte de beurs op één dag 25%. Dat was omdat er een brief circuleerde dat de regering vond dat beursbeleggers wat te veel profiteerden. Kijk maar, zei de regering beschuldigend, de marktkapitalisatie is nu meer dan $ 10 quadriljoen. Hoewel wij vrij lang doorgeleerd hebben, ontgaat ons hoeveel dit nou precies is. Gelukkig zei de minister van handel dat die brief niet echt was. Inmiddels is de nieuwe zorg het gebrek aan cash. Het geld verliest zo snel zijn waarde dat er niet meer genoeg is. Een US-dollar is nu ergens tussen de $ 1,6 mln en de $ 3 mln Zimbabwedollars waard.

De inflatie is inmiddels 15.000%, u ziet hoe snel het gaat, en de speculanten hebben nog maar vertrouwen in één munt: de US-dollar.

Michael Kraland