Geachte heer Kraland,
Met interesse heb ik weer uw column in de Quote gelezen.
Pas vanmorgen ben ik toegekomen aan wat leeswerk rondom het door u getipte Stern. Een beetje aan de late kant, gezien het berichtje in Het Financieele Dagblad van zaterdag dat de koers van Stern vrijdag ruim 14% is gestegen, en dat Rene Verhoef van Fortis Bank er geen directe aanleiding toeziet. Hij zal zijn Quote waarschijnlijk pas wat later lezen.
Toch heb ik wel een vraag bij uw calculatie over de waardering van het aandeel Stern.
Vanuit een marktkapitalisatie van € 135 miljoen, komt u met een superklein rekensommetje tot een koers/winstverhouding van 1,5. Ik kan me zo voorstellen dat kopers daarvoor over elkaar heenvallen, en tot aankoop overgaan. Is hierbij uw wens niet een beetje de moeder van de gedachte?
U stelt dat er onroerend goed van € 85 miljoen aanwezig is, en ook nog € 20 miljoen aan pompstations. Voor het gemak trekt u deze af van de marktkapitalisatie.
Is dat niet een rare rekensom ? Moeten we niet uitgaan van het Eigen Vermogen van € 85 miljoen, zoals dat op de balans vermeldt staat? Want tegenover de bezittingen staan natuurlijk ook nog wel een paar (hypothecaire) schulden. Of bent u van mening dat het onroerend goed voor € 20 miljoen te laag op de balans staat opgenomen ?
Verder rekent u alvast met een toekomstige winst na belastingen van € 20 miljoen, hetgeen 2x zo hoog ligt als het succesvolle jaar 2004.
Als ik uw sommetje ook maak, en dan iets behoudender, dan kom ik tot de volgende opstelling, en die lijkt mij eerlijker naar de lezers van Quote toe.
Je betaalt voor de winst van Stern de marktkapitalisatie van € 135 miljoen minus het Eigen Vermogen van € 85 miljoen, is dus € 50 miljoen.
Ik heb de genormaliseerde winst (over 2005 was die € 6,4 miljoen, maar exceptioneel laag) voor de jaren 2006/2007 gesteld op € 10 miljoen. Het bedrijf is dan dus gewaardeerd op 5 x de toekomstige jaarwinst en wellicht daarmee nog steeds de moeite van het investeren waard.
Met vriendelijke groet,
Pieter Jan Korpershoek
Geachte heer Korpershoek,
Natuurlijk hebt u gelijk en ik ben ook wat verbaasd over de koerssprong. Maar goed, je levert zo’n stuk een maand of anderhalf van tevoren in en ik ben dan meestal juist blij dat het bedrijf nog bestaat, als u begrijpt wat ik bedoel.
Er kan zoveel gebeuren.
In m’n stuk over Stern heb ik geprobeerd aan te geven hoe ik zelf naar zo’n bedrijf kijk en ik vrees dat ik, toen ik mijn blok kocht een jaar geleden, ik er ook al zo naar keek. Dat was rond de € 26 à € 27. In mijn modelportefeuille, op mijn site, hebben we op €29 gekocht dacht ik. Iedereen zei toen dat dit een misser was en dat zowel bedrijf als sector niets zouden opleveren.
Nu kijk ik er nog iets meer op die manier naar,al waren de recente resultaten eigenlijk zwak en liep de koers een paar weken geleden op vanwege Athlon en niet vanwege Stern.
Ik denk dat ze hun onroerend goed zullen proberen kwijt te raken op een creatieve manier. Ik heb er met Inveztor-redacteur Martin Crum meer over geschreven op onze site (klik hier, hier) en ook Inveztor-columnist Jan Dwarshuis heeft zijn licht over Stern laten schijnen. (klik hier).
Ik denk dat Stern een eigen financierings- en verzekeringsmerk gaat neerzetten zodra ze schaalgrootte hebben. Dat wordt rendabel met heel weinig investering. Een eigen garantiemerk en dan alle schade herstellen in eigen atelier.
Maar u hebt net zo hard gelijk als ik met mijn berekening, waarschijnlijk veel meer dan ik voor dit jaar, maar volgend jaar beginnen we hoop ik mijn kant op te gaan en vanuit 2008 zou Stern, terugblikkend, er wel eens uit kunnen zien zoals ik het schetste.
Het is ook een kwestie van contrair denken: iedereen ziet zo’n autobedrijf en denkt dan aan een duffe tent. Goed management, en een balans die van de producent naar de grote dealergroepen verschuift, dat is de echte motor hierachter.
Ik hou er van naar een bedrijf te kijken en dan te proberen me voor te stellen hoe zo’n bedrijf er over een paar jaar uit kan zien. Dat betekent dan een omzetcijfer en een bepaalde kasstroom, waarvan een deel winst.
Ik schrijf dan ook niet om me aan te passen aan de analistengemeenschap, maar om weer te geven waarom ik tot zo’n investering ben gekomen.
Ik denk dat ik ook in een oliebedrijf zit dat 0,5 x de winst per aandeel van 2008 kost en in een bedrijf in medische technologie dat voor een tiende van de omzet te koop staat. Ik kan me vergissen en doe dat dan ook dagelijks, maar m’n portefeuille is dit jaar 30% omhoog. Het is een rare markt. Of mijn manier van kijken werkt op dit moment, wie zal het zeggen.
Overigens, in een bullmarkt kan je op zo’n bedrijf vooruitlopen. In een bearmarkt moet het resultaat eerst bereikt zijn voordat de koers gaat lopen. We zitten in een bullmarkt denk ik. Alleen, hoe lang nog, daar heb ik geen idee over.
En ik denk dat die analist er naast zit. Ongetwijfeld een competente en nette analist. Weet u, ik denk soms dat als zulke analisten zo goed waren dan zou dat bekend zijn. Gelukkig zijn ze er en houden ze sommige aandelen te goedkoop en andere te duur. Ik ben ze daar heel dankbaar voor.
Met vriendelijke groet,
Michael Kraland
Geachte heer Kraland,
Uw benadering van bedrijven spreekt me wel aan. Dat zal ongetwijfeld veel plezier geven in de discussies met de mensen om u heen. Ik ben dan ook direct geïnteresseerd in de twee door u genoemde bedrijven, nl. het oliebedrijf en het bedrijf in medische technologie. Mag ik aannemen dat u het uiteindelijk doet voor de vermogensaanwas, of gaat het u meer om het gelijk krijgen? Of het verslaan van de markt? Of het publiceren?
Ik heb een financiële achtergrond, en ben vele jaren zelfstandig ondernemer geweest in diverse branches. Mijn financiële doorbraak kwam in 2003 toen ik op Versatel stuitte. Ik heb daar ook over geschreven op IEX.
Na Versatel heb ik ook een prachtrendement behaald met Getronics, waardoor uiteindelijk in 2003 mijn bescheiden en moeizaam bijelkaar gesprokkelde vermogen vertienvoudigde. Vanaf toen noemde ik mijzelf ‘Extreme investeerder’. Het jaar 2004 bracht door mijn beleggingen in Pharming en Sopheon nog een rendement op vermogen van 32%. Maar het jaar daarop, 2005, bracht me, door mijn extreme positie in Sopheon een negatief rendement van 23%, en dat deed/doet heel zeer.
De door uw genoemde redacteur Crum heeft vorige week nog een redelijk negatieve analyse van Sopheon gemaakt. Ik heb overigens nog een flink belang in Sopheon en ben de moed zeker niet verloren, maar het duurt wel veel langer als door mij oorspronkelijk verwacht.
Ik ben steeds meer geneigd om mijzelf ‘investeerder’ te noemen, waarbij ik het extreme er dus afgehaald heb. Ik heb met enorme hefbomen belegd, die in 2003 en 2004 flink in mijn voordeel hebben gewerkt, maar zich in 2005 tegen mij keerden. Momenteel ben ik aan het spreiden.
Uw filosofische en psychologische benaderingen van het beleggen/investeren vind ik altijd leuk om te lezen. Zeker omdat het met een scherpe pen wordt neergezet. Verschillende columns, of zinnen daaruit, zijn in mijn knipselmap terechtgekomen.
De artikelen over Stern van uw website heb ik inmiddels uitgeprint, en zal ik met interesse lezen.
Met een hartelijke groet,
Pieter Jan Korpershoek
Geachte heer Korpershoek,
Uw methode is in mijn ogen goed, dat stuk op IEX dat ik destijds inderdaad had gezien (ik had ooit iets te maken met IEX) wijst op een juiste aanpak. Die moet alleen wel perfect zijn anders ga je al snel de verkeerde kant op met een groot deel van je portefeuille.
Het zal u ongetwijfeld goed doen te vernemen dat één van de in mijn ogen meest briljante financiële schrijvers ooit, Gerald Loeb, in 1936 uw methode codificeerde in The Battle for Investment Survival. U moet dat boek maar eens goed doornemen, het is altijd leuk een ervaring te hebben als Molière’s Bourgeois Gentilhomme. U weet wel, Monsieur Jourdan, die er in dat stuk op middelbare leeftijd op gewezen werd dat hij al zijn hele leven proza had gesproken.
Kortom, u bewijst eens te meer dat iedereen vooral zijn eigen stijl moet ontdekken en ook bewijst u waarom het zo nuttig kan zijn eerst wat te grasduinen in de vakliteratuur om te kijken of anderen uw buskruit niet al hebben uitgevonden. Uw methode is een moeilijke, die veel kennis en uithoudingsvermogen vergt. Compliment dus.
U hebt dus geheel op uw eentje de Loeb-methode heruitgevonden, dat verdient respect, ik maak geen grapje.
Tenslotte de vraag waarom ik dit doe.
IJdelheid ? Nee, meer nieuwsgierigheid vrees ik. Schrijven vind ik heel leuk en het helpt me gedachten gestalte te geven. Ik vind het ook leuk met allerlei mensen kennis te maken die ik anders nooit zou leren kennen.
Gelijk krijgen interesseert me niet. Gelijk hebben interesseert me alleen als ik hiermee in het spel dat ik speel wat verder kom, dus wanneer ik winst maak in m’n portefeuille, voor mezelf en voor mijn relaties. Verder interesseert het me alleen om ongelijk te hebben. Dan leer ik wat en leren is leven.
Groeten,
Michael Kraland
Pieter Jan Korpershoek maakt deel uit van de beleggerscommunity Inveztor. Michael Kraland is columnist (en nog veel meer) bij Inveztor. Kraland heeft een longpositie in Stern. Bovenstaande e-maildiscussie is door de redactie enigszins ingekort.
Michael Kraland 