Het jaar loopt ten einde. Er is vrede op aarde. Behalve daar waar oorlog is. Daar waar oorlog is zien we dat we er niet veel op vooruit zijn gegaan. Vietnam heeft ons één ding geleerd. De Amerikanen hebben nare herinneringen aan body bags en proberen te vermijden dat er aan hun kant doden vallen. Een vrij land heeft recht op een stijgende beurs en geen doden aan eigen kant.

Daar waar vrede is heerst vaak wel geweld en onuitstaanbare spanning. Gelukkig hebben we in ons landje alleen goede bedoelingen. Meer nog, wij weten hoe het moet en er gaat geen gelegenheid voorbij of we maken dat kenbaar.

Problemen zijn immers eenvoudig op te lossen, je hoeft dit maar te doen, of dat, en we zijn van die problemen af. Jammer dat Bush en Poetin zo slecht naar ons luisteren. Misschien is het beter om voor vrede te zorgen, daar waar we er echt wat aan kunnen doen.

Zuster Noella
Ook daar waar niemand het verwacht. Zo leerde ik vorige week Zuster Noëlla kennen. Zuster Noëlla is Amerikaanse en ze was naar Parijs gekomen om een belangrijke foodie onderscheiding te ontvangen, in de Senaat nog wel. Ook een manier dus, om vrede te stichten, al is het dan tussen twee landen die in naam bondgenoten zijn.

Waarom geven Fransen onderscheidingen aan Amerikaanse nonnen? In dit geval omdat ze kaas maakt. Amerikaanse kaas. Alleen lijkt die heel erg op Franse kaas en heeft Zuster Noëlla goed gekeken waarom Franse kaas zo lekker is. Hetzelfde geldt voor allerlei andere kazen die op traditionele wijze worden gemaakt, met allerlei bacteriën die een geheugen hebben en die niet zo één twee drie na te maken zijn omdat ze in een bepaalde grot of kelder al een tijd aan het werk zijn en voor de unieke smaak zorgen. Zuster Noëlla kan hier veel over vertellen want inmiddels is ze doctor in de micro-biologie.

Zuster Noëlla maakt een soort Saint Nectaire, een kaas uit Midden-Frankrijk, het best bekend in een romige industriële versie. Zuster Noëlla had er acht meegenomen in haar bagage. We proefden haar kaas en die was inderdaad perfect. Er is naar onze herinnering geen betere Saint-Nectaire te vinden dan deze.

Vijfde kerst
Op de jaarlijkse Amerikaanse kaasconventie, waar kaasmakers zoals Zuster Noëlla acte de présence geven, waren dit jaar rond de 750 kaasmakers, twee keer zoveel als de vorige keer. De kaas van Zuster Noëlla wordt niet geëxporteerd, maar hoofdzakelijk opgegeten in de abdij en omgeving, een mooie streek in Connecticut, in de buurt van Lichfield. Het plaatsje heet Bethlehem.

Bij Inveztor.net is dit onze vijfde kerst, we bestaan namelijk bijna vijf jaar. De eerste was in 1999, een tijd die je meegemaakt moet hebben om er over te kunnen spreken, zal men later zeggen. De sfeer was toen toch iets anders dan nu.

We hadden een missie, vonden we. We zouden de wereld voor de individuele belegger in Nederland verbeteren. Op zich een verdachte opdracht, maar we bedoelden het goed. Hebben we waargemaakt wat we toen voor ons zagen?

Easy rider
We hebben in elk geval hard gewerkt om er iets van te maken en we zijn er nog, één van de weinige overlevenden in onze sector. Dat is tenminste een tastbare verdienste. Maar hebben we er ook in andere zin iets van gemaakt, of moeten we zoals Peter Fonda en Dennis Hopper, de helden in Easy Rider, bekennen dat we het niet gehaald hebben?

We zijn nog steeds blij met wat we doen, onze stijl en manier van werken is een succes en het gaat elke dag een beetje beter. Worden we blasé, verwaand of ijdel? We hopen van niet want er is geen enkele reden toe.

Inveztor.net is net, maar dan ook net uit de eerste overlevingsversnelling en we hebben nog geen automatische piloot. We moeten onszelf op alle gebieden nog steeds bewijzen, alles dat we doen kan nog beter, vaak veel beter.

AHOI Hal
Een van onze zorgenkindjes dit jaar was de Koffiekamer. We hebben altijd meer dan normaal zorg besteed aan onze forums. De gedachte hierachter was dat zo’n virtuele gemeenschap een fragiel iets is. Je kunt beter zoveel mogelijk de zaken hun beloop laten, maar als je, zoals een te ruimdenkende ouder, de deelnemers geheel vrij laat, ontstaat er al snel een ongelofelijke rotzooi.

Wij wegen nu onze woorden op een goudschaaltje, gelooft u ons maar. Neem nu het begrip ongelofelijk. We hebben dat woord vaak gebruikt, toen er de afgelopen maanden, zonder echte aanleiding, een hevig gewoel losbarstte.

Dat bestond uit een handjevol uit de hand gelopen ruzies, maar ook hoogoplopende discussies met daarin een flinke dosis kritiek op Inveztor.net. En dan drukken we het mild uit. De Koffiekamer, nu weer een gemoedelijk café, werd even de AHOI Hal, waarbij AHOI staat voor Allemaal Hakken Op Inveztor.net.

Vreemde stilte
Opeens werd het ons duidelijk. Inveztor.net was een autoriteit geworden. Daar schop je tegen, niets persoonlijks dus. Eén van onze leden, bekend onder het pseudoniem Robbedouche, verwoordde het heel duidelijk: “Misschien is de normale sociologische cyclus zelfs wel van toepassing op deze virtuele communities?…(Begeestering en missie, groepering, institutionalisering en regels, verval van begeestering, tarten en overschrijden van de regels, mislukte pogingen tot harmoniëren, uiteenvallen van de community, geboorte van nieuwe missies en begeestering… groepering… etc. ?)”

Wij zouden het graag willen weten. Welke onderzoeker wil dit eens in kaart brengen? Onze archieven staan ter beschikking van de wetenschap. Zelden zagen we voor onze neus zoveel energie besteed aan afkeer, afgunst, woede en ga zo maar door. Even plotseling als het begon hield het weer op. Er hing een vreemde stilte. The Birds, van Hitchcock.

Wij hadden weer wat geleerd. We hadden al een reglement dat beledigen en schelden verbiedt. Binnenkort zullen we de regels iets – niet te zwaar, wees niet bang – aanscherpen om al te onbesuisd gedrag binnen de perken te kunnen houden.

Barbaartjes
Dit is Nederland en Nederland wordt steeds harder. Je leest het elke dag in de krant en we maken het hier ook mee. Het is blijkbaar doodnormaal om elkaar te beledigen, verketteren en naar een andere wereld te wensen, om niets (Bear of Bull, links of rechts, voor of tegen Amerika, Israël, Marokkanen en ga zo maar door).

Verbaasd? Wij wel, althans in het begin. Nu wat minder. De meeste forumtijgers, misschien een enkele idioot daargelaten, zijn in werkelijkheid aardige en vriendelijke figuren met iets te veel vrije tijd, een fixatie op internet en in ons geval, op Inveztor.net. We wisten niet dat we zo belangrijk waren, want dat zijn we niet.

We proberen alleen maar wat beursinformatie te brengen en het leuk te houden. En we blijven ons verzetten tegen de barbaartjes aan de poort. Het was dit jaar wat moeilijker dan in voorgaande jaren, maar het is wederom gelukt.

We wensen al onze lezers en leden, vrienden en Inveztor.net-haters dan ook het beste toe. Vrede op aarde, in Bethlehem, daarbuiten, en ook virtueel.

Namens de schrijvers en makers van Inveztor.net wens ik u een gelukkig kerstfeest.

Michael Kraland

Michael Kraland is mede-oprichter van Inveztor.net. Hij woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is met name actief in de hedge fund sector. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. In dat geval meldt hij of hij zelf of voor zijn cliënten actief is in een genoemd fonds. Uw reactie is welkom op kraland@Inveztor.net.

Veel bulls betekent minder bears – tot zover is dit gemakkelijk te volgen – en, zoals u weet, betekent minder bears meer kans op een ommekeer in de markt. We bedoelen dan naar beneden, om misverstanden te vermijden.

Als dat zo is, dan moeten we nu neerwaarts, of, zoals u wilt, bearen, want ook het aantal insider-verkopers in de VS blijft beangstigend groot. We horen er niets meer over, omdat de markt stijgt en dit geen goeie kopij is.

Goede kopij verkoopt kranten of levert kliks op. Dit niet. Managers blijven hun aandelen verkopen en dat werd na een tijdje, een paar maanden geleden, toen de huidige bullmarkt nog vers was, opgemerkt door alerte journalisten en Corné van Zeijl.

Een beetje gek
Die schreven daar meteen stukjes over, al was het rijkelijk laat, want die trend duurde toen al een tijdje. Uiteindelijk bleek het veel te vroeg. Omdat de markt maar door bleef stijgen, hielden ze daar mee op en daarom hoort u er niets meer over. Dat wil nog niet wil zeggen, dat het ook niet meer zo is. Het is nog steeds zo.

Alleen, toen waren er minder bulls dan nu. En meer bears. Die lazen die stukken tenminste, ze putten daar moed uit, want het is lang niet altijd leuk om een bear te zijn, zeker wanneer u weet dat de markt vaker omhoog gaat dan omlaag. U moet een beetje gek zijn, of een bepaalde convictie hebben om een bear te zijn. Of een beetje allebei.

Nu zijn er zoveel bulls, dat u eigenlijk weer bear moet worden. Dan bent u ook weer een potentiële lezer van die informatie over verkopende insiders. Hoeveel bulls zijn er? Meer dan 55% volgens de Amerikaanse Vereniging voor Individuele Beleggers. Dat zijn er veel. Want nu zijn het er 55,6%, gemiddeld over 25 weken en het record was 52%.

Wanneer was dat ook weer het geval? We hebben er destijds over geschreven en we herinneren het ons nog alsof het gisteren was. Aan het eind van het eerste kwartaal van 2000. Jammer dat dergelijk optimisme één van de beste contrarian indicators is.

Hoe prettig het ook is, wanneer een grote misdadiger in dergelijke, lamentabele omstandigheden wordt opgepakt, het is geen fundamentele gebeurtenis. Op de korte termijn betekent dit evenement natuurlijk wel wat.

Er komt minder druk op de prijs van olie, de positieve, technische trend wordt voortgezet in een pre-kerstmarkt die vanaf deze week dun wordt en gemakkelijk hoger gezet kan worden. De grote olie-aandelen komen onder de aandacht.

Die fondsen zijn in 2003 niet van hun plaats gekomen en nemen daarom waarschijnlijk een prominente plaats in op de kooplijstjes voor 2004, samen met de andere achtergebleven, grote kwaliteitsaandelen.

Kenmerkend voor het afgelopen jaar waren de bèta trades, of, in gewoon Nederlands, het brandhout kwam naar boven.

Dat werd gisteren in Irak nogmaals bevestigd…

De Dow Jones is gisterenavond boven 10.000 gesloten. Ronde nummers zijn belangrijk, hoewel daar geen enkele wetenschappelijke aanleiding voor is. Tenzij u psychologie als sport beschouwt, maar misschien gaat het hier om een andere wetenschap.

Laten we kijken wat er gebeurde, toen de Dow Jones door 100 ging en door 1000. Dat ronde nummer is een weerstand. In 2000 ging de index door 10.000. James Glassman schreef toen een boek dat Dow 36000 heette.

Wij (of zelfs wij, naar u wilt) bestempelden dat toen als onzin en dat was het ook. Gelukkig voor Glassman mag hij nog steeds publiceren. Ervaring en de geschiedenis suggereren dat het even kan duren, voordat de index blijvend boven 10.000 blijft.

Om het even
Het hangt er natuurlijk van af wat we met even bedoelen. Een jaar of tien? Iets meer? Misschien wat minder, alles gaat tegenwoordig immers sneller? In februari 1966 bereikte de Dow Jones 995. In december 1968 raakte de index 985 en dat was het begin van een jarenlange bearmarket.

De Nifty Fifty (The Graduate: “Plastics!”) deden het nog een paar jaar beter dan de markt, die al aan het rotten was. In 1971 sloot de index op 1051 en het duurde tot 1982 om een fractie boven 1051 te sluiten. Toen begon de bullmarket die vandaag nog ons collectieve beursdenken definieert. Zestien jaar duurde het voordat de index definitief over 1000 ging.

Er zijn in Frankrijk nog dertig veteranen in leven uit de Eerste Wereldoorlog. Roy Neuberger van Neuberger & Berman, onlangs door Lehman ingelijfd, verdiende zijn eerste fortuin door in 1929 RCA te shorten. Verder weten de meesten van ons niet veel van die periode, behalve dan van die goed gedocumenteerde crach.

Bullfase bearmarkt
In 1903 en 1904 hadden we een mooie bullmarket. De Dow Jones steeg snel gedurende 1905 en in 1906 kwamen we voor het eerst boven 100. Op 19 januari werd een top neergezet op 103 en dat bleef jarenlang het hoogtepunt. Er zaten toen twaalf aandelen in de index. In 1916 raakte de Dow Jones even 110 en zakte toen 40%.

In 1922 en 1923 stegen we even boven 100, maar pas in 1924 brak de index uit. Dat leidde tot de krach van 1929. Het aardige, of het griezelige, is dat die twee periodes parallel lopen en ook nu lijkt de geschiedenis zich te herhalen. Voordat er nu geroepen wordt dat dit niets met de werkelijkheid van vandaag te maken heeft, is het goed even na te denken.

Er zijn bulls en er zijn bears en hopelijk winnen de bulls. Dat is gemakkelijker voor iedereen. Wij zijn zelf niet overtuigd en verwachten dat het binnenkort duidelijk wordt dat we in een bullfase van een bearmarkt verkeren. Er is te veel schuld, de markt is hoog en duur door het goedkope geld en er vinden verschuivingen plaats naar Azië, weg uit het westen.

Poppen aan het dansen
Amerika is verslaafd aan consumptie, zoals Europa verslaafd is aan sociale zekerheid. Zoals dat hoort in een economie waar de staat de grootste groeier is, probeert iedereen alles op de anderen af te wentelen. Als dat misloopt en als de schulden terugbetaald moeten worden, hebben we de poppen aan het dansen.

Dan kan de Dow Jones mooi terug en kunnen we ons stuk beëindigen. Hoewel wij moeite hebben met het geloven in een nieuwe bullmarket, hebben we geen idee hoe laag we gaan. Dow 36.000? Nog even niet. Dow 3600? Misschien komt die grens sneller dichterbij dan de voorspelling van Glassman. Als de geschiedenis zich herhaalt, tenminste.

November was een belangrijke maand voor de Nederlandse hedge fund-industrie. GO Capital ging dicht. Dat is een mijlpaal. Na een langzame maar zekere start in 2000 slaagde Frans van Schaik er in zijn beleggers rijk te maken (zie ook het interview met Van Schaik op Inveztor.net).

Een winkel die dicht gaat heeft een probleem, een hedge fund dat sluit niet. Het is de droom van iedere manager en ook van iedere goede klant. Het betekent namelijk dat het fonds succes heeft omdat het volgelopen is en de beheerders besluiten dat ze nu genoeg gelden onder beheer hebben.

Voor beleggers betekent het dat hun beheerder zo eerlijk is om toe te
geven dat hij zijn voorlopige maximale capaciteit heeft bereikt en dat hij
zijn vak en zijn klanten zo serieus neemt dat hij verdere inkomsten
weigert.

Gesloten deur
De hedge fund-industrie heeft een aantal problemen. Een daarvan is het zogenaamde capaciteitsprobleem. In het kort komt het hierop neer dat als we voor onze clienten een portefeuille van fondsen willen samenstellen we in de meeste gevallen voor een gesloten deur komen te staan.

De meeste succesvolle fondsen zijn dicht. Sommigen worden op de grijze markt tegen een premie verhandeld. Is dit slecht? Wij denken van niet. Het betekent dat een aantal beheerders hun grenzen kent. Het betekent ook dat andere managers daardoor een tweede kans krijgen en dat het aanbod in beweging blijft.

Tegelijkertijd gaat een groot aantal fondsen dicht, maar dan definitief,
net zoals die winkel van daarstraks. Veel beginners bijten in het stof
omdat ze de verwachtingen niet waarmaken. Soms komt dat doordat er niet genoeg geinvesteerd is in de structuur van het fonds.

Alpha-spelletjes
Een talentvolle Nederlandse hedge fund manager verloor in maart van dit
jaar opeens 18% omdat hij ziek werd toen de markt draaide. Zijn partner
was op vakantie en er was geen piloot meer in het vliegtuig.

Beleggers met meer dan gemiddelde vakkennis beleggen echter juist in startende fondsen. Dat doen ze omdat beginners vaak in de eerste drie jaar de beste prestaties leveren. De vakterm voor het risico van de markt is beta. Een aandeel dat veel meer
fluctueert dan de markt heeft een hoge beta. Iemand die hoger scoort dan
de markt met een gelijk of lager risico creeert alpha.
Gewone beleggingsfondsen zijn beta-spelletjes. Het spel bij hedge funds
gaat om alpha: hoe laag kunnen we het risico houden en hoe hoog kunnen we
dan scoren?

Mooi uitzicht
Als uw eerste indruk van deze materie is dat het maar gecompliceerd en
gevaarlijk is hebt u gelijk. De hedge fund sector verenigt de beste
beleggers ter wereld. Zij krijgen beter betaald dan wie ook, het zijn de
topsporters van deze industrie. De markt verandert bliksemsnel.
Strategieen en algorithmes verouderen in de klik van een muis.

Op een dag stapten we het kantoor van een beheerder in New York binnen.
Direct bij het verlaten van de lift werden we overrompeld door een
spectaculair uitzicht over de Zuidelijke helft van Manhattan.
Tussen ons en de tientallen meters brede glazen wand stond slecht een
receptie tafel met een vaas bloemen.

Onze gastheer wachtte ons op. “Mooi uitzicht’, zeiden wij bedremmeld. Hij glimlachte. “We come in here every day to kill”. Welkom in de wondere wereld van Alpha.
Klik hier om iedere maand gratis de Inveztor.net Hedge fund-nieuwsbrief te ontvangen!

Michael Kraland is mede-oprichter van Inveztor.net. Hij woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is met name actief in de hedge fund sector. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. In dat geval meldt hij of hij zelf of voor zijn cliënten actief is in een genoemd fonds. Uw reactie is welkom op kraland@Inveztor.net.

Er zijn geregeld schandalen in de hedge fund-wereld. Hoe kan het ook
anders. Traditioneel is het zo dat hedge funds privé-pools zijn om geld
voor welgestelde en veeleisende beleggers te beheren. De beheerder neemt bijna altijd een deel van de winst als prestatiebeloning.

Daardoor zijn hedge funds die goed presteren goudmijnen. Hun grootste kostenpost is talentvol personeel. De markt voor die mensen is bijzonder
concurrerend en als een fonds veel activa verliest kan het personeel niet meer betaald worden.

De verleiding om verliezen te verbergen is dan ook groot. Fraude is de grootste angst van beleggers en van beheerders van fund-of-funds, waarvoor de vakterm overigens F3 is, nu bent u weer wat wijzer.

After hours trading
De twee meest recente schandalen zijn de ontdekking dat gewone beleggingsfondsen in de VS, waaronder een aantal van de grootsten, hedge funds de gelegenheid gaven te profiteren van late handel. Een aantal fondsen mocht in de uren nadat de NAV (dat is de netto vermogenswaarde, Net Asset Value) was vastgesteld, nog orders plaatsen.

Fondsen deden dat omdat deze beleggers hen toezegden dat ze gelden zouden
aanhouden in andere fondsen, een obligatiefonds bijvoorbeeld. Particulieren, die niet aan deze handel meededen, werden hierdoor op extra kosten gejaagd. Invesco, een familiefonds van beursgenoteerde beheerder Amvescap plc, met 26 miljard dollar onder beheer, staat nu in de schijnwerpers.

Invesco stond hedge fund Canary Capital Management toe tot half acht ’s avonds te handelen, terwijl het fonds om vier uur sloot. Eliot Spitzer, de openbare aanklager van New York, die eerder de New Yorkse brokers en zakenbankiers tot een megaschikking dwong, waarbij alleen al Citigroup 400 miljoen dollar moest betalen, schikte met Canary voor 40 miljoen dollar, plus teruggave van alle illegaal verkregen winsten.

Dynamisch hedgen
Dynamisch hedgen is een techniek die gebruikt wordt door bankiers die garantieproducten rond hedge funds bouwen. Deze week werd bekend dat Canary in alleen al in het Invesco Dynamics fonds 141 transacties had gedaan voor een totaal van $ 10,4 miljard. Canary had hierbij een winst geboekt van 110% in een periode van twee jaar
waarin de gewone beleggers in dit fonds 34% verloren. Volgens Spitzer was de president van Invesco hiervan op de hoogte. Invesco ontkent.

Clinton: de sigaar
De bekende hedge fund groep Clinton in New York zag vorige maand beleggers
vluchten nadat een beheerder vertrok met een zeer ongebruikelijk perscommuniqué waarin hij de waardering van een aantal Clinton-fondsen hekelde. Een van de gevaren bij hedge funds die beleggen in papieren waar geen liquide markt voor bestaat is dat de prijzen die gebruikt worden voor de berekening van de NAV, dus voor de prijs van een aandeel in het fonds. niet kloppen.

Clinton zegt dat PriceWaterhouseCoopers een onderzoek naar de prijzen heeft gedaan en dat dat onderzoek is doorgegeven aan de SEC. Recente resultaten in de fondsen van de groep waren teleurstellend: Trinity fund, het bekendste fonds van de groep, verloor 5,3% in october. Normaliter zijn de Clinton fondsen, die hoofdzakelijk in allerlei soorten obligaties en convertibles beleggen, weinig volatiel.

De discussie begon naar aanleiding van de waarderingen van een fonds in asset backed obligaties. Dat zijn obligaties die gemaakt worden op basis van bijvoorbeeld schulden op credit cards.
Het antwoord op de vraag die wij in ons vorige artikel stelden: 22%!

Klik hier om iedere maand gratis de Inveztor.net Hedge fund-nieuwsbrief te ontvangen!

Michael Kraland is mede-oprichter van Inveztor.net. Hij woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is met name actief in de hedge fund sector. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. In dat geval meldt hij of hij zelf of voor zijn cliënten actief is in een genoemd fonds. Uw reactie is welkom op kraland@Inveztor.net.

De afgelopen weken gebeurden er een paar dingen tegelijk die ons aan het denken zetten. Een bevriende relatie, die een private equity fund beheert, vroeg ons hem te introduceren bij nieuwe beleggers, want hij startte een nieuw fonds.

Dat leek ons niet zo moeilijk, want zijn eerste fonds, gestart in 1999, had inmiddels al meer dan 100% van de cash teruggegeven aan beleggers en had nog een reserve van meer dan 100% van de inleg in portefeuille.

Eerst wat uitleg. Private equity funds werken niet zoals een beleggingsfonds, waar u wat instort en dan hoopt dat het meer wordt. De funds en venture capitalists richten zich tot vermogende klanten of tot instituten.

Hoe private equity werkt
Hoewel ze zichzelf zeker niet vergeten, zijn ze dan ook verplicht om het geld pas binnen te halen als het nodig is, namelijk wanneer er een nieuwe positie wordt ingenomen. Dat gebeurt in de beginfase van zo’n fonds, wanneer de belangen worden opgebouwd. Als alles goed gaat, wordt er na enige tijd ook weer winst genomen.

De opbrengst van de verkoop van een deelneming wordt, na aftrek van de zogenaamde carried interest, de deelname van de beheerder en na aftrek van zijn performance fee, de participatie van de beheerder aan de behaalde winst uitgekeerd aan de belegger. Het verbaast u niet, dat deze tak van sport jarenlang floreerde.

De beheerders waren creatief in het afromen van de winsten van hun rijke beleggers. Waarom pikten die dat? Omdat dit de meest rendabele beleggingscategorie was. Beter dan aandelen en obligaties, waar de beheerkosten lager en de vaardigheden van de beheerder minder kritiek is dan bij private equity. Daar lopen de resultaten meer uiteen.

Wat is een commitment?
Zo kan het gebeuren dat u een bepaald bedrag toezegt. Dat is uw commitment. Bij inschrijving stort u 10%. Vervolgens krijgt u zo nu en dan een bericht van de beheerder, die u vraagt wat meer op te hoesten – zeg: 15% per half jaar. Op een gegeven moment, het kan immers meezitten, verkoopt uw beheerder een deelneming.

Het typische doel van een fonds in deze sector is dat te doen voor drie keer de inzet. Op zo’n moment krijgt u geld teruggestort, als deelname in de winst. Nu kan het gebeuren dat u dan ook niet meer hoeft te storten voor uw commitment, u kunt gewoon uw uitkering in het fonds laten zitten. Van daar is het maar een kleine stap naar écht slim zijn.

Snuggere jongens hadden dit in 2000 door en de beste adviseurs stonden hen bij. Als het commitment niet helemaal betaald hoefde te worden, omdat het zoveel sneller ging, de cyclus van startkapitaal naar ipo, dan konden ze meer ondertekenen, want het hoefde toch niet allemaal betaald te worden. De kasstroom vanuit het fonds zorgde daar voor.

Koop hoog
Inderdaad was dat heel slim. Deze situatie hield op in maart 2000. Vanaf dat moment waren er bijna geen ipo’s meer en bleken de bedrijven waarin geïnvesteerd was, veel minder waard te zijn. De sector piekte immers in 2000. Het kon toen niet op. Vervolgens stortte het kaartenhuis in, volgeladen als het was met zwaar overschatte groeiondernemingen in de tech.

Het aardige is dat iedereen die in die tijd wat geld had, nu op zijn neus kijkt. Alles is weg. Grote privé-beleggers die teveel hadden ingezet raakten, als ze nog werkten, eerst hun bonus kwijt en die zorgde vaak juist voor het geld dat beschikbaar was voor beleggingen. Anders kregen ze te maken met grote verliezen op een andere portefeuille, die met de aandelen erin.

Daardoor konden de volgende drawdowns (zo heet het wanneer u een commitment moet ophoesten) niet meer betaald worden. Zo kwam het dat er een hele industrie ontstond aan aasgierfondsen, die private equity portefeuilles overnamen van letterlijk en figuurlijk overspannen beleggers.

Gevallen engelen
Dat gebeurde tegen discount versus de nettovermogenswaarde van zo’n 60 à 70%. Soms waren beleggers blij hun portefeuille voor niets van de hand te doen. Waarom? Omdat ze hun drawdown niet meer konden betalen en koste wat het kost af moesten zien te komen van deze verplichting.

De populisten onder ons die denken dat Legio Lease-achtige toestanden alleen bij de kleine luyden voorkwamen, vergissen zich. Onder de high net worth individuals is er veel stil leed. Terug naar onze vriend die 100% verdiende tijdens de bearmarket. Wij hadden wel eens met hem meebelegd en wisten hoe goed hij het deed.

Zijn activiteiten richtten zich niet op start ups, maar op gevallen engelen. Dat zijn bedrijven die op de een of andere manier in moeilijkheden waren geraakt en wel in de gezondheidssector. Een beetje geld ophalen leek gemakkelijk, maar al snel merkten we dat dat niet zo was. Zij die hier vroeger in belegden waren zoveel kwijt, dat ze niet meer durfden.

Koop laag
Zij zetten tenslotte hun geld wel een jaar of zeven à negen vast, al mogen ze – als het goed gaat – na een jaar of drie een kasstroom terug verwachten. “Mijn cliënten willen alleen nog maar beleggen in iets dat elk jaar 9% oplevert” vertelde een adviseur. “Wij investeren de komende jaren niet meer in deze sector, we hebben nog wat liggen”, vertelde een ander.

Wij sloegen, op weg naar een relatie, de Wall Street Journal open die onze ervaring bevestigde. Niemand wil meer iets te maken hebben met de sector. Dat lijkt ons juist een goed teken. Volgende keer meer hierover.

Nu Warren Buffett, George Soros en Franklin Templeton op één lijn zitten wat de dollar betreft, kan de volgende stap een acceleratie van de trend zijn. Dat wil niet zeggen dat we in één keer naar beneden gaan, want dat gebeurt maar zelden.

De volgende stap is dan immers dat iedereen denkt dat de dollar zonder risico geshort kan worden en dan krijgen we interventie. Een aantal shorts wordt dan pijnlijk gekortwiekt, zodat de schrik er even inzit. Daarop kunnen we verder richting 1,33 dollar voor 1 euro, ons voorlopige doel.

Europese bewindslieden bieden verbazend weinig weerstand: het is allemaal niet zo erg. Dat klopt, zolang we langzaam maar zeker stijgen en we rond de 1,20 dollar blijven, is het nog geen ramp.

Kerstcadeaus
Wanneer de trend versnelt en we verder gaan, horen we de industriëlen kreunen. Dan raken de beurzen, die het tot nu toe rustig opnemen, in beroering. Evenwichtsstoornis is vervelender dan een langzame verplaatsing van een evenwicht. De winkels die spelletjes, platte schermen, home cinema’s en digitale camera’s verkopen doen goede zaken.

Daar moet iets te verdienen zijn. Of iets te verliezen. Laten we even kijken. Eerst nemen we Advanced Micro Devices (AMD), de Amerikaanse chipfabrikant.

AMD

Langer:

Nog langer:

Taiwan Semiconductur
Het lijkt er sterk op dat de koopjesjagers al langs zijn geweest en dat het AMD op het punt staat tegen een sterke weerstand op te lopen. Misschien moeten we een breder net uitgooien. Taiwan Semiconducter maakt chips voor iedereen en zit volgeboekt. Dan zit het goede nieuws waarschijnlijk al in de prijs. Dat lijkt inderdaad het geval te zijn.

Iets langer:

Logaritmisch:

Pioneer
Nog niet iedereen heeft een home-cinema. Heerlijk om de feestdagen levend mee door te komen en ook een goed alternatief voor wie de markt even wil vergeten. Pioneer heeft in deze sector een nieuwe reden voor optimisme gevonden.

Langer:

Nog langer:

Canon
Misschien dat we daar nog een beetje naar boven kunnen, maar pioniers zijn we niet met dit aandeel, dat is duidelijk. Dan maar een digitale camera. Een Canon Ixus 400 heeft prachtig design en kost maar 459 euro – geen probleem voor wie dit jaar short dollars is geweest. Jammer dat iedereen doorheeft dat Canon maximaal van de digitale revolutie profiteert.

Wat langer:

Samsung
Tenslotte kijken we naar Samsung. Vroeger was dat een bedrijf waar ze erg hun best deden, maar geen merk hadden. De marketing was primitief. Nu is die nog niet even scherp als die van Sony, maar het merk staat er nu en groeit Waarom kan Philips dat niet?

Spectorculaire kerst
Helaas, ook dat is geen nieuws. Kerstmis blijft wat ons betreft altijd een probleem. Een marshmallow-feest met een constante spanning in de buikstreek. Dit jaar biedt de actualiteit uitkomst. Dankzij het gedoe rond Michael Jackson viel het minder op dat de legendarische platenproducer Phil Spector aangeklaagd wordt wegens moord.

Niet zomaar een beetje moord, nee, we hebben het hier over een 40-jarige actrice uit b-films, als wij de media mogen geloven. Spector heeft voor 1 miljoen dollar borg gestort. We zijn niet verbaasd, als hij per privé-jet het land verlaat. Genoeg reden om A Christmas Gift for You uit 1963, heruitgebracht op cd in 1989, alvast in onze vakantiekoffer te doen glijden.

De overdadige arrangementen van The Crystals, Ronettes, Bob B.Soxx & The Blue Jeans (snapt u hem?) en Darlene Love losgelaten op kerstdeuntjes, die wij hier niet nader kwalificeren omdat hier ook jongeren komen. Wat past er beter bij overconsumptie van opgefokt gevogelte en geavanceerde consumentenelektronica, die zowel fundamenteel als technisch te duur is?

Inveztor.net-oprichter Michael Kraland begint vandaag een nieuwe rubriek, waarin hij aandacht besteedt aan diverse korte onderwerpen, flashes, snelle commentaren, ideeën van de dag en marktgeruchten. Opbouwende en vernietigende kritiek naar kraland@Inveztor.net

Dollar
De dollar zakt weer. Vorige week zagen Van Dongen en Henk Koning al dat de acceleratie van de trend het eind van de pret zou kunnen betekenen, althans, voor de korte termijn. Gisteren waren de groeicijfers in de VS dusdanig dat iedere dollar bull een hart onder de riem gestoken kreeg.
Vandaag zakt de dollar weer, nu op goed nieuws. Het blijft oppassen. Accelereren tegen een weerstand aan is negatief voor een beweging, maar zakken op heel goed nieuws is dat ook.

De technische analisten blijven verdeeld. Wij blijven voorlopig negatief. Er is nog geen sprake van een dollarcrisis, die zou nog moeten komen. Als we er van uitgaan dat de dollar nu zo ongeveer op een correcte Purchasing Power- pariteit staat, dan kan meer goed nieuws best het begin zijn van het grote doorschieten, in dit geval naar beneden. Wij blijven dus onze dollar-exposure afdekken.

Kerstcadeautjes I
Eerst de disclaimer: dit aandeel hebben we zelf en het is een nanocap met beperkte omzet. Zie voor verdere details ons vorige stuk over Nomatica, Digitale nanocap. Sindsdien is het aandeel blijven stijgen.

Nomatica is een pure play in digitale camera’s op internet, of, vrij vertaald, kerstcadeautjes. De afgelopen dagen kregen we weer een telefoontje. Een lid van de raad van bestuur vroeg ons of we wat aandelen wilden laten. Dat is voorlopig niet ons plan, ondanks de stijging.

Het bedrijf kost nu rond de 25% van de omzet, bij een omzetgroei van 100%. We schatten de omzet voor dit jaar op ruim € 60 miljoen. Het is niet zo gemakkelijk een vergelijkbaar bedrijfje te vinden (suggesties zijn welkom) maar het bedrijf lijkt ons nog steeds goedkoop. De marge is maar een krappe 2% dit jaar. Die zou best een stuk hoger kunnen gaan, want met 100% groei worden er veel kosten gemaakt om die groei aan te kunnen.

Vrijdag gaan we naar een presentatie van een beheerder van een microcap-fonds. Die beheerder is Turenne Capital Partenaires ; zijn namen onlangs een aandeel in Nomatica. Onze eerste gedachte is dat zij er zeker baat bij hebben om de koers op te drijven voor het eind van het jaar. Daardoor komt hun investering van € 4,60 per aandeel in een leuk daglicht te staan.

Anderszins verwacht Nomatica een groei die gewoon doorgaat en wanneer die wat afvlakt, een betere marge. We kunnen nu naar volgend jaar kijken: als Nomatica inderdaad weer de omzet verdubbelt en de winst naar 3% trekt komen we uit op een winst van € 4 miljoen en dan zijn we nog steeds goedkoop.

Op de langere termijn lijkt het waarschijnlijk dat de sector zal consolideren en dat bestaande spelers zoals de FNAC of Darty een e-tailer zullen overnemen om hun bestaande winkelstraat-business te kannibaliseren met een bijdrage aan hun vaste kosten.

Als de markt in digitale camera’s volwassen wordt moet Nomatica een ander gemakkelijk verzendbaar produkt vinden. Zo niet, heeft het bedrijf een probleem. Daarom blijft een discount naar ons gevoel normaal, maar of 25% van de omzet een juiste waardering is? Het lijkt wat minnetjes voor een omzetstijging van 100% met margepotentiëel.

Binnenkort spreken we met oprichter Christophe Cornuejols voor wie we wat vragen hebben voorbereid.Volgende week meer.

Fusies en overnames
Een teken dat het beter gaat is de M&A-markt. Fusies en overnames zijn weer hip en zullen dat naar onze mening ook volgend jaar weer zijn, tot het slechter gaat met de markt. Er zijn twee goede redenen voor het herstel van deze markt.
Ten eerste hebben bedrijven moeite met hun top line. De omzet stijgt niet echt, de winst stijgt door herorganisaties. Schaalvergroting is dan een logische tweede stap.Ten tweede loopt Europa achter bij Amerika. Omdat Europa later in de cyclus zit hebben bedrijven hier een lagere waardering. Omdat bedrijven in Amerika een hogere waardering hebben is het voor hen dus aardig met hun aandelen een overname te doen.

CSFB, de zakenbank van de Crédit Suisse groep, heeft net een 45 pagina’s tellend rapport gepubliceerd waar we binnenkort op terug hopen te komen. CSFB zelf stond een jaar geleden voor grote problemen. Het management had gouden bergen beloofd aan zakenbankiers, handelaren en analisten, vlak voordat de internet luchtbel uit elkaar spatte.

De top werd ontslagen en John Mack, bijgenaamd ‘Mack the knife” nam het stuur over. Eerste leuke verrassing: Frank Quattrone, de verpersoonlijking van alles wat er mis was met de internet jaren. CSFB zal ook daar weer bovenop komen, mede dankzij de goede M&A markt.
Maar in de wandelgangen horen we dat de Crédit Suisse groep zal proberen hiervan te profiteren door de zakenbank te verkopen. Verzekeraar Wintherthur, die eveneens langs de rand van de afgrond is gegaan staat ook discreet te koop. CS wil één van de gammele Duitse banken kopen. HVB? Commerzbank? Er zijn er genoeg.

En wie gaat CSFB kopen? Bank of America? De financiële wereld zal er eind 2004 naar ons gevoel wat anders uitzien dan eind 2003. En de fusieactiviteit gaat door. Vette dagen voor de overgebleven zakenbankiers.

Michael Kraland is mede-oprichter van Inveztor.net. Hij woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is met name actief in de hedge fund sector. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. Kraland is op het moment van schrijven short dollars en long Nomatica. Uw reactie is welkom op kraland@Inveztor.net.

Of 2003 nu een fabelachtig of gewoon een goed wijnjaar wordt, u heeft geen haast. De wijn is nog nauwelijks binnen, laat staan in het vat of in de fles. U krijgt deze wijn, de rode althans, pas over een jaar of twee te drinken en dan zijn er twee mogelijkheden.

Of hij lijkt nergens op, wat onwaarschijnlijk is, en dan moet u hem niet drinken. Of hij is echt goed – het lijkt erop dat we een aantal leuke verrassingen zullen krijgen – en dan moet u er zeker afblijven, want dan wordt het kindermoord, op een paar wijnen na die u, ook als ze goed zijn, beter jong kunt drinken.

Pas in ieder geval op met clichés. Niet alle gamays zijn lekker als ze jong zijn, zoals ook niet alle cabernet sauvignons altijd oud hoeven te zijn.

Poepelhausse
Aangezien er nog niets te koop is kunt u eerst rustig uw huiswerk doen. Let op de commentaren in de serieuze wijnpers, zoals in Decanter bijvoorbeeld, of lees de Revue du Vin de France, of de Financial Times weekend editie, of volg de Nederlandse bladen die serieus over wijn schrijven.

Het zou best kunnen dat een aantal wijnmakers met aanbiedingen gaan komen en dat we een hype krijgen. Pas dan op. De laatste wijnhype, waar ik wel eens spottend tegen gewaarschuwd heb, was de poepelhausse die voorafging aan het jaar 2000.

Champagne is wel degelijk wijn. Ik heb die categorie in deze serie artikelen met opzet buiten beschouwing gelaten, maar de poepelhausse was amusant. Opeens dachten allerlei mensen dat ze een soort goddelijke voorkennis hadden verworven. Het jaar 2000 kwam eraan, niet doorvertellen.

De champagnehuizen komen dit jaar pas bij van die kater, zoveel overbodige voorraad zat er in het kanaal. Wanneer u dus minder gekwalificeerde tussenpersonen lawaai ziet maken, pas dan op.

€460 euro de fles
Nederland kent een aantal zeer competente wijnhandelaren. Aarzel niet advies te vragen en wees geen krent. U kunt beter een juiste keuze maken en een euro meer betalen bij een echte professional dan zelf gaan zitten improviseren. Meestal valt het leergeld dan hoger uit.

Overigens, ik heb even gecheckt wat de koersen waren van de topwijnen die in 2000 alle records braken: die zijn alleen maar duurder geworden. Althans, dat geldt voor de premiers crus, u weet wel, Lafite, Latour, Mouton, Margaux, Petrus, Haut-Brion en dergelijke. Wat dacht u van € 460 per fles?

De Franse wijnmarkt lijdt aan overproductie en verliest marktaandeel, maar, zoals we al aangaven, dat komt omdat er, als je goed kijkt, twee markten aan het ontstaan zijn. Misschien wel drie. Laten we eerst even afrekenen met die derde markt: dat is de luxe markt. Flessen die te vergelijken zijn met Ferrari’s, Mangoosta’s en topwerken op de internationale kunstmarkt.

Het aantal luxe wijnen in Frankrijk is beperkt, al zijn er wat meer bijgekomen. De top twintig chateaux in Bordeaux, de top Bourgognes, Romanée Conti en satellieten voorop, de beste Côtes Rôties en Hermitages en een klein aantal champagnes. Voorlopig ligt die markt er nog goed bij want de echte rijken – er zijn er een stuk of 50 000 in de wereld voor wie geld geen rol speelt – hoeven niet te bezuinigen.

Keurige wijntjes
De markt die de hardste klappen krijgt is die van de traditionele wijnen en de goedkopere wijntjes. De goedkope wijn heeft geen charme en is zo te vervangen door iets sexier smakende wijnen uit de Nieuwe Wereld. De traditionele appellations contrôlées zijn niet goedkoop, onbegrijpelijk voor nieuwe wijndrinkers en zo geatomiseerd qua aanbod dat je nooit dezelfde wijn terug kunt vinden.

In Australië zorgen vier grote wijnhuizen voor 80% van het aanbod, in Frankrijk is 1% al heel groot. Zelfs een grote Franse speler op de internationale markt zoals Pernod Ricard is er niet in geslaagd om een coherent en rendabel wijnmerk neer te zetten. Het Parijse dagblad Le Figaro citeerde onlangs een handelaar in Bordeaux, waar de overschotten van ’99 en ’01 zich ophopen en de primeurs van ’02 nauwelijks verkocht worden: ‘Zelfs de wanbetalers bestellen niet meer.’

Een maand geleden stonden de Franse hypermarkten weer in de belangstelling. Zij zijn met hun zogenaamde Foires aux Vins goed voor meer dan 60% van de wijnverkoop. Ik ben eens gaan kijken. Er was een enorm aanbod van Bordeaux, vooral ’99 en ’01.

Zonder moeite vond ik een paar keurige wijntjes onder de € 4, zo goed dat ik, wanneer mijn zoon ze opentrekt voor zijn vrienden, een glaasje mee kan drinken. Dat betekent dat ook aan de onderkant van de markt nu veel betere wijn wordt aangeboden dan een paar jaar geleden.Er worden nog geen serieuze maatregelen genomen om het appellations-stelsel te herzien.
Dat zal pas gebeuren wanneer de nood hoger is.

Le paradox nouveau
De categorie die er het best bijligt is de wijn die door vaak nieuwe enthousiastelingen gemaakt wordt en die uitstekend is. Overal in Frankrijk zie ik die tendens. Voor die kwalitatief goede wijnen, veelal met eenvoudige appellations, staat vooral de proefervaring centraal.

De prijzen die voor die wijnen gevraagd worden zijn vaak hoog, aanzienlijk hoger dan het gemiddelde van de appellation in kwestie, soms vele keren meer. Dit is in mijn ogen de nieuwe French Paradox*.

In Nederland zien we heel langzaam wat meer aanbod doorsijpelen op dat gebied, bij de betere wijnkopers. Ongefilterde wijnen, bio-dynamische wijnmakers, micro-cuvées en domeinen die in plaats van een paar wijnen vroeger nu op elk stukje land een andere wijn maken, alles is goed om tot nieuwe ervaringen op smaakgebied te komen.

Wachten op 2005
In het jaar 2003 zullen deze wijnmakers ongetwijfeld laten zien wat ze kunnen. Na de eerste euforie bestaat de kans dat dit jaar helemaal geen gemakkelijk wijnjaar zal worden, maar een jaar van contrasten, met een aantal unieke wijnen en vooral kleinere volumes. Dat laatste is goed voor de prijsvorming maar slecht voor de beurzen van de wijnmakers.

We wachten dus met spanning op volgend jaar en vooral op 2005: dan zal duidelijk worden waar de wijnoogst van 2003 op lijkt. Dan zullen we ook zien of de nieuwe wijnmakers, die nu nog geen moeite hebben met het verkopen van hun betere en duurdere productie, zich goed kunnen handhaven. Laten we het hopen.

*De oospronkelijke French Paradox is een Amerikaanse vinding. Een paar jaar geleden merkten Amerikanen met verbazing dat Fransen in het Zuid-Westen, met een diëet van ganzenlever, eend, in eendenvet gebakken aardappels en rode wijn, minder hartziekte ontwikkelden dan Amerikanen. Een hausse in vraag naar rode wijn was het gevolg.