Kort geknipt

Pieter Kort (Amsterdam, 1965) is de nieuwe hoofdredacteur van Inveztor.net. Tot voor, excuseer ons, kort was hij hoofdredacteur van Quote Finance en eerder was hij hoofdredacteur van QPF, een uitgave van Quote, een blad over de zakenwereld waar wij hem in 1992 leerden kennen.

Kort studeerde econometrie aan de Universiteit van Amsterdam en kreeg van Quote opdracht ons te helpen bij het schrijven van een column over beurszaken. Een editor met de naam Kort, dat leek ons een knipoog van een Hogere Macht.

In feite was dat natuurlijk, de alerte lezers hebben het allang geraden, het begin van zijn proefperiode bij Inveztor.net., waarmee alleen maar aangetoond wordt hoe grondig uw favoriete beurssite te werk gaat.

Quote en Inveztor.net
Kort, wiens rustige manier van werken en kalme omgangsvormen door sommigen als een welkome aanvulling op de eigenschappen van enkele van zijn collega’s worden gezien, heeft volop werk. Reden voor zijn benoeming zijn onze plannen om de inhoud van Inveztor.net uit te breiden en te verbeteren.

Eén van Korts eerste taken is een verdere uitbreiding van de redactie, die nu uit slechts twee personen bestaat. We willen meer kunnen doen en op meer ontwikkelingen inspelen. Zoals u na lezing van het bovenstaande weet, hebben Quote en Inveztor.net vanaf het prilste begin van deze site een innige verhouding.

Maarten van den Biggelaar, uitgever van Quote, was de eerste die een bod op onze aandelen uitbracht. We hebben dit nooit eerder durven onthullen, maar het is nu al weer bijna vijf jaar geleden en Korts benoeming is een goede reden om u nu daarin te wijden. Uiteindelijk ging, om allerlei onbelangrijke redenen, de deal net niet door.

See you later, Allocator
Kort is de beste bedenker van koppen die wij in Nederland kennen. Ooit schreven wij een, zoals gebruikelijk, academisch stuk over de terugkeer van asset allocation. Het was in 1999, toen Kees de Kort – ook een leuke naam, waarom schrijft die niet bij ons? – de enige was die niet 100% in aandelen zat en daarbinnen niet 90% in tech.

Wij konden maar geen goede kop verzinnen, maar Pieter had direct een oplossing: “See you later, Allocator”. Het is een vondst die wij nog vaak hebben gebruikt. Wij zijn dolblij dat hij bij ons gekomen is en hopelijk bent u dat straks ook.

Greenback down

Verdorie, zeven procent groei van de economie en eindelijk meer banen, dan zou de dollar toch omhoog moeten? Wanneer een munt juist zakt terwijl de meest optimistische voorspellingen uitkomen is het de moeite waard eens even na te denken over wat dit te betekenen heeft. In Waarom de euro naar 1,30 dollar kan zeiden we al eerder waarom we dachten dat goud impliciet een hint geeft over de waarde van de dollar.

De berekening is eenvoudig. Als je de huidige goudprijs deelt door de 300 dollar die een ounce goud waard was toen er rust op de valutamarkten heerste, impliceert dat een koers van 1,33 dollar per euro.

Goud heeft niets met de euro te maken en duwt de euro niet naar boven. Goud stijgt dan ook niet in euro’s, goud stijgt in dollars. Goudaandelen stijgen omdat ze een hefboom op goud zijn. Metalen stijgen omdat China er steeds meer van importeert.

Dollar bear Buffett
Wanneer China onverhoopt langzamer zou gaan groeien of, ook heel vervelend, als een oververhitte luchtballon uit elkaar zou spatten – in economisch opzicht dan – zullen onze beurzen imploderen en zal het goud stijgen, omdat het de vluchtheuvel voor internationaal kapitaal is. Er is geen plaats voor iedereen op die kleine vluchtheuvel, dat is bekend.

Als er echt een malaise komt kan goud nog veel sneller stijgen dan nu. Goudspeculanten weten dat en hopen dat dat zal gebeuren. Ze hebben natuurlijk nog een ander goed argument: de goudmijn-industrie ligt er al jaren maar een beetje bij. Er is nauwelijks in geïnvesteerd omdat de professionals er niet meer in geloofden.

Goud zegt, evenals Warren Buffett, veel over de dollar. Buffett, altijd een bull op Amerika, investeert voor het eerst in China – tot daarvoor was zijn evangelie dat wie in de grootste markt van de wereld zijn brood niet kon verdienen maar een ander vak moest kiezen. Nu is Buffett officiëel een dollar bear en Sir John Templeton, die andere grote belegger, is dat ook.

Een dalende dollar betekent dat buitenlanders niet meer het Amerikaanse tekort willen financieren. Amerika geeft niet zo om dat tekort, Amerika moet namelijk een president kiezen. Die weet dat je niet op een kleiner tekort gekozen wordt, maar wel op meer banen.
Banen zijn dus de prioriteit, niet de betalingsbalans en de staatsschuld. Amerika zal de dollar dus verder laten glijden als de keus gemaakt moet worden.

Black hawks
U kunt ook zelf kiezen. U slaat de krant open of u zet het nieuws aan en wat ziet u? De Black hawks zijn down. U bent blij dat u niet in zo’n Black hawk zit. U betaalt er alleen wel voor. U betaalt ook voor de heropbouw van Irak. En voor de belastingverlaging in Amerika.

Nu bent u misschien geen liefhebber, aanhanger of bewonderaar van president Bush, maar u betaalt toch omdat houders van dollars het dubbele Amerikaanse tekort financieren. Nu wordt u zich er opeens bewust van, zoals de heer Jourdain, de bourgeois gentilhomme van Molière zich er opeens bewust van werd dat hij al die tijd proza had gesproken, dat u al die tijd de economische en buitenlandse politiek van Bush financiert.

Niet kwaad worden
U moet nu niet in paniek raken of kwaad worden op Inveztor.net ( u zult dat raar vinden maar dat soort lezers hebben we ook). U kunt eventueel iets doen door short dollars te gaan, wat bijna niets kost en uw euro’s op een spaarrekening te zetten. Sinds het begin van dit jaar was dat een zeer winstgevende trade geweest: al het verschil tussen dollar en euro, plus bijna een jaar spaarrente. Beter dan het gemiddelde hedge fund*

Of u dat nu nog moet doen is de vraag. We hebben al eerder gesuggereerd dat het niveau rond de huidige koers best een evenwicht voor de dollar zou kunnen zijn. Maar het lastige van markten is dat die daar niets om geven en soms zo brutaal zijn om gewoon door te schieten.

Goudclowns
Tot nu toe is er eigenlijk niets aan de hand, maar let op de goldbugs die een hausse voorspellen in hun geliefde metaal. Goud haalt de voorpagina’s, het spreekt tot de verbeelding. Maar waarschijnlijker is dat deze kleine markt niets anders zal doen dan de uitholling van de Amerikaanse munt gestalte geven.

Er kan nog een echte crisis komen. Goud kan dan spectaculair stijgen en de dollar kan dan snel dalen. Omdat de goudmarkt klein is is er dan kans op een luchtbel. Vergeet niet dat goud ooit op 800 dollar stond. Ook dat was een luchtbel, maar de prijs werd wel gehaald en veel clowns stapten toen in. Misschien is het verstandiger om nu even na te denken dan straks in de hitte van de hausse.

* Voor we hierover een serie mails krijgen: beter dan het gemiddelde hedge fund, maar met een veel groter risico natuurlijk. Dit is een column, geen proefschrift.

Zinkende Mangoosta

Vorige week spraken we een rustige, gedisciplineerde, jonge belegger. Een man die voor een aantal grote klanten werkt en een werkwijze heeft die ultra-klassiek is. Hij zit vooral in grote namen, probeert ze op te pakken wanneer ze goedkoop zijn en stapt eruit wanneer ze duur zijn.

Hij combineert fundamentele research met technische analyse en maakt geen lawaai,, maar zijn klantenkring groeit ieder jaar. Hij neemt gas terug, stapt uit de hoge bèta-aandelen en schakelt terug naar defensief.

Een reden waarom professionals terugschakelen naar defensief kan liggen in de observatie van een andere beheerder, die de tech-boom geweldig vindt. Hij duizelt ervan. De omzet van de S&P tech sector groeide nauwelijks: +2,6% in het tweede kwartaal.

Tech
De marges zijn wat beter, die zijn omhoog van 3,7% vorig jaar naar 5,2% dit jaar, maar omdat die tussen 1976 en 1999 gemiddeld 6,7% waren, mogen we ons afvragen hoeveel verder we nog kunnen gaan (de cijfers zijn van Bernstein’s Vadim Zlotnikov, een Oekraïnse elektronica-ingenieur die nu analist is en Robert Marcin bracht ons op dit idee).

Vergeet niet dat veel tech-bedrijven ook nog valutaresultaten hebben geboekt. Dollarconcerns maken winst op verkoop naar Europa en Japan. Dan komt die winst nog lager uit. Op zich hebt u weinig aan dit soort informatie. Begin 2000 had u hiermee geld kunnen verliezen. Vervolgens had u er een fortuin mee kunnen verdienen. Nu kan dat misschien weer.

Een aardig voorbeeld van hoezeer beleggers als groep, wij inbegrepen, maar er zijn altijd uitzonderingen, plus de media en het publiek zich op de markt hebben verkeken, ligt in de blik die zij werpen op de bull- en bearmarket van de afgelopen vier jaar. We hadden eerst een enorme bullmarket in 1999 en 2000 en toen een bearmarket.

Wij kunnen dat ook anders zien. Er was een luchtbel in tmt, andere aandelen bleven liggen en sinds het tweede kwartaal van 2000 is er een fantastische bullmarket geweest met laag risico in goedkopere aandelen, in kleine aandelen en in mid caps. Nu is dat allemaal bijgetrokken, de waarderingen zijn naar elkaar toegegroeid en het wordt moeilijk aan de long kant.

Fraude
Het grootste schandaal in Amerika is dat van het mutual fund, waarover we op 4 september jongstleden Sjoemelende kanarie schreven. Het publiek is er nu achter dat hedge funds een aardige handel hadden opgezet in het aan- en verkopen van aandelen in beleggingsfondsen, die in het buitenland belegden.

Dit is een soort arbitrage met voorkennis. Voorkennis is, als je het een boef vraagt, namelijk een soort arbitrage. Arbitrage mag, maar het moet geen voorkennis zijn. De winnaar bij arbitrage is degene die de meeste kennis heeft. De winnaar bij voorkennis heeft minder kennis nodig dan kennissen, maar we dwalen af.

Eén van de bedrijven die in het oog van de storm zitten is Putnam, een grote Amerikaanse beheerder – zo’n beetje de top met Fidelity. Putnam is onderdeel van Marsh & McLellan (MMC), een groot verzekeringsconcern. Zelfs als ze een kwart van haar vermogen kwijtraakt aan dit schandaal, dan maakt dat maar een paar cent uit voor MMC.

Beleggers verkopen natuurlijk een bedrijf dat slecht overkomt, maar omdat het weinig uitmaakt op het totaalresultaat kunnen we daar vraagtekens bij plaatsen.

Rodriquez
Trouwe lezers weten dat wij een zwak hebben voor de combinatie Porsche/Rodriguez, naar ons gevoel een mooie graadmeter om te kijken hoeveel geld er nog is bij mensen die echt veel kunnen uitgeven. Nu horen we al gemopper over bedienden van kapsalons, die in dergelijke solide vangrailmagneten over de gracht rijden.

Rodriguez is wat anders, ze maakt opens. Dat is een boot met een kajuit die gesloten is, maar toch zo heet om waarschijnlijk minder gefortuneerde beleggers op een dwaalspoor te brengen. De omzet is in drie jaar verdubbeld. Tot zover de recessie en nu weet u waarom we naar dit aandeel kijken. Het afgelopen jaar steeg de omzet met ruim 30%.

Wat had u gedaan als u daar gezeten had en die cijfers had gehoord? Vrijdag ging Rodriguez op één dag 23% onderuit. Dat kwam omdat de resultaten toch wat tegenvielen, er was meer vraag van St. Tropez-types verwacht. De hoge waardering deed de rest. Zo kan een bedrijf met 20% omzetgroei toch crashen. Het is ook nooit eenvoudig. Of juist wel.

Michael Kraland is mede-oprichter van Inveztor.net. Hij woont in Parijs, is vermogensbeheerder in Amsterdam en is met name actief in de hedge fund sector. Kraland schrijft zijn columns op persoonlijke titel. Hij handelt vaak in beleggingen waar hij over schrijft en zijn posities kunnen op elk moment veranderen. In dat geval meldt hij of hij zelf of voor zijn cliënten actief is in een genoemd fonds. Uw reactie is welkom op kraland@Inveztor.net.

Explosief aandeel

Ik schreef er deze maand in Quote in mijn column De Osama Hedge al over: Invision Technologies (INVN, 27 dollar) is een uniek aandeel om in portefeuille te hebben. Temeer omdat we het zelf nog niet hebben, maar we kijken er wel naar.

We kijken zelfs zo goed, dat we in de grafiek – courtesy Frank van Dongen – menen waar te nemen dat het aandeel boven in een stijgend trendkanaal zit.

Nu weten wij niets van technische analyse, behalve dat wij nooit sufferds moet geloven, die het hebben over dalende grafieken die ze ondersteboven houden.

Die dalen dan namelijk ook, maar dit terzijde. Laat Invison daarom maar wat terugkomen richting 24 dollar.

Springstof en lingerie
Daarna bestaat er een grote kans dat dit aandeel technisch gesproken koopwaardig wordt. Fundamenteel gezien denken we dat dit al het geval is, al is het maar omdat dit aandeel stijgt wanneer er terreur of aanslagen plaatsvinden. Invision is wereldmarktleider op het gebied van detectie van explosieven.

Het bedrijf maakt machines die op vliegvelden koffers met springstof weten te onderscheiden van onschuldige bagage met bankbiljetten, cocaïne en lingerie, of een combinatie daarvan. Nooit meer vette, graaiende handen van een corrupte douanier of een security-sloeber in uniform, die in de Perla’s van uw vrouw frommelt of uw Montecristo’s breekt.

Invision groeit, de kwetsbaarheid van vliegtuigen zorgt voor een steeds grotere markt en het bedrijf heeft geen schulden. Al enige tijd zijn alle analisten flauw. U moet zich daar niets van aantrekken en hun analyses alleen lezen, zoals u het gemiddelde analistenrapport leest: zuiver en alleen voor de beschrijvende waarde.

September 2001
Het gaat om de huiswerktijd dat besteed is aan het bedrijf en de spreadsheet met de cijfers. Als u even naar het bedrijf wilt kijken is, gaat u naar de website. Op http://www.invision-tech.com kunt u, als u snel bent, nog de laatste presentatie bekijken, want op 6 november jongstleden was er een open dag voor analisten.

Dit is een aandeel om te kopen wanneer er niets aan de hand is en te verkopen wanneer er over gesproken wordt. Hieronder ziet u dat duidelijk: kijk naar het koersverloop in september 2001 en daarna. De omzet kan flink variëren en daarom is het misschien beter om ons niet dood te staren op de korte termijn trend.

Beleggers doen dat wel en schrikken enorm als er in een kwartaal opeens minder machines zijn verkocht. Het is een beetje zoals met ASML. Wat belangrijk is om te controleren, is of de technologie nog steeds goed is. Dat lijkt ons zo. Vervolgens kunnen we ons afvragen of het bedrijf nu te koop staat voor vijf of acht keer de winst,

Reëel risico
Dat is niet helemaal duidelijk en eigenlijk is dat ook niet zo vreselijk belangrijk, want in beide gevallen is het niet duur. Zodra er een nieuwe aanslag plaatsvindt, gaan er weer wat vliegvelden door de knieën en worden er een paar honderd extra machines besteld. Het risico is dat Osama bin Laden wordt gepakt…

Dat gevaar is reëel, want het kan best zijn dat hij ergens lekker in Verweggistan zit en dat de regering van president George Bush hem daar oppikt op een tijdstip dat goed samenvalt met een verkiezingsoffensief. Mocht Bin Laden gepakt worden, dan is er kans dat zijn vrienden doorgaan en zelfs voor represailles zorgen.

Vergeet dan ook niet dat dit aandeel uw Osama-hedge is. Mochten de Bin Laden sympathisanten zich massaal tot een genuanceerd standpunt bekeren en zich aansluiten bij George Soros en diens visie op de Open Maatschappij, dan is er ook niets aan de hand. Dan stijgen immers al uw andere aandelen.

Im Westen nichts neues

Vandaag is het in Parijs een vrije dag. Het is 11 november en we herdenken de zinloze slachting van de Eerste Wereldoorlog (1914 – 1918). Acht en een half miljoen doden, het lijkt niet eens zo veel vergeleken met de twintig miljoen dode Russen van de Tweede Wereldoorlog.

Deze oorlog vond alleen plaats op enkele tientallen kilometers afstand aan de Marne en de Somme en bij Verdun en Ieper. Het is misschien goed hier een moment bij stil te staan. Er leven momenteel nog ongeveer dertig Poilus.

Dat was de bijnaam die de Fransen in de oorlog aan hun soldaten gaven. De geschiedenis verliest zo haar laatste getuigen. Geen gebeurtenis heeft onze tijd zozeer beïnvloed als deze rampzalige oorlog.

Bepalend voor ons denken
Dit conflict leidde tot de opkomst van het totalitarisme en de Holocaust, Versailles was de oorzaak van de Tweede Wereldoorlog, het oostfront leidde tot het instorten van keizerlijk Rusland. Het Oostenrijk-Habsburgse rijk kwam tot een einde en de Duitse keizer ging in ballingschap naar Doorn in het neutraal gebleven Nederland.

De Europese democratieën slaagden er voor het laatst in een generatie jonge mannen op te offeren. Na de slachting kwam een vredesbeweging op, die tot vandaag bepalend is voor ons denken. Frankrijk is met vakantie, maar de sporen van La Grande Guerre zijn diep. De schade voor het land was vele malen groter dan in de Tweede Wereldoorlog.

Die werd vooral collaborerend doorgebracht. Tot op de dag van vandaag is Frankrijk wereldwijd specialist in kunstmatige ledematen. Stanley Kubrick’s Paths of Glory, de beste film over de oorlog en kritisch over de Franse legerleiding, was verboden, totdat president Mitterrand in 1981 aan het bewind kwam.

Buffett’s valuta
Vandaag zien we dat opnieuw positief nieuws negatief wordt geïnterpreteerd. Laten we proberen objectief te blijven en ons pessimisme voor ons te houden: suggereert dit beursgedrag niet dat het goede nieuws nu echt is ingeprijsd? De dollar trekt zich voorlopig nog niets aan van het koersdoel van onze technisch analisten Gökhan Erem en Geert Jan Nikken.

Zij zien de dollar naar 1,11 gaan (zie Euro-dollar: 1,1133). We noteren nu 1,152, maar wat niet is kan komen. Warren Buffett heeft een opzienbarende verklaring gedaan, waar we niet veel reacties op zien. Hij speculeert in valuta. Welke wil hij niet zeggen. Hij is zo beroemd dat hij zelfs op deze markten, de meest liquide ter wereld, voor opstoppingen kan zorgen.

Wel is duidelijk dat hij negatief is op de dollar, want anders, zo zegt hij, keek hij niet naar andere munten. Buffett is negatief op de dollar om alle bekende redenen: het Amerikaanse begrotingstekort baart hem zorgen en hij denkt dat op de lange termijn de positie van de VS en daarmee van de dollar wordt uitgehold.

Te duur en te laat
Buffett deed zijn uitspraken in een artikel dat hij meehielp te vervaardigen voor het Amerikaanse zakenblad Fortune. Het was al bekend dat hij aandelen duur vindt. Hij vindt dat nog steeds, maar nu vindt hij dat treasuries en junk bonds dat ook zijn. Dit zei hij op 27 oktober in een interview met het Amerikaanse beursblad Barron’s.

Buffett is vooral bang voor tech aandelen, ondanks zijn vriendschap met Bill Gates en Michael Dell: farma bedrijven gaan zelden failliet en zijn daarom meer waard dan technologiebedrijven. Wal Mart is een machine die de supermarkten kapot gaat maken. Koop daarom vooral Ahold, als u het niet met hem eens bent.

Zijn Berkshire Hathaway heeft 24 miljard dollar cash tegen 10 miljard dollar eind 2002. Buffett verkocht zijn obligaties toen de rente deze zomer sterk daalde. Inmiddels steeg de rente. Hij ziet zijn verkoop van Gilette en Coca Cola als een vergissing: te laat. Al voor de bubbel werden deze aandelen op bubbelprijzen gewaardeerd.

Bottom up
De Nasdaq kost momenteel 43 keer de winst. Dat lijkt ons duur. Niet dat dit erg is, onderzoek toont aan, ongetwijfeld tot de verbazing van velen, dat hoge koersen weinig te maken hebben met verdere koersstijging. Vraag en aanbod zijn belangrijker en vraag wordt niet alleen veroorzaakt door het prijsniveau, maar door wat er aan alternatieven voorradig is.

Wanneer wij ons bukken en vanaf de grond naar boven kijken, de zogenaamde bottom-up methode, omdat op zo’n moment het achterwerk prominent in de ruimte figureert, valt het ons op dat we nergens meer goedkope aandelen kunnen vinden en als we dat al doen, dan is het met moeite. Het gaat dan vaak om micro caps.

Analisten kijken niet meer naar die dingen, als ze het ooit al deden en voor small caps geldt hetzelfde. Daar kunnen we dus, wat het niveau van de koersen ook moge zijn, de meeste inefficiëntie verwachten en iets verdienen. Zie de columns van Inveztor.net’s stockpicker Leon Hillen, alias Onno, voor een handleiding. Klik hier voor zijn werk.

Even naar huis bellen
Small caps zijn nu niet meer goedkoop en de professionals bevestigen dat ze bezig zijn met big caps. Daar is het moeilijk vissen voor de particulier en biedt technische analyse vaak uitkomst. Wanneer veel analisten een aandeel volgen, moet u niet verwachten dat aandachtig lezen van de krant u helpt, tenzij de achteruitkijkspiegel uw belangstelling heeft.

Jim Cramer, de beurscolumnist, alert als altijd, heeft net een demonstratie van Vonage bijgewoond. De naam lijkt een versgekloonde nieuwe druivensoort uit Zuid-Afrika te suggereren, maar het gaat om een revolutionair nieuw telefoonsysteem. Vonage kan het leven voor de KPN’s van deze wereld minder rendabel maken.

Het systeem kan gewoon op een pc worden aangesloten en biedt veel voordelen van een vaste lijn. Vonage maakt, zo meldt Cramer, nu al winst en hij raadt af weg te blijven bij ATT en Verizon. Lang leve internet. De vier nieuwe ruiters van het web Yahoo!, eBay, Amazon en Barry Diller’s USA Interactive, een tv- en e-tailer, zijn weer sterk geprijsd.

Nano caps
In de derderangsbedrijfjes komt ook weer fantasie. Omdat die aandeeltjes uiteindelijk werden weggegeven, zijn de overlevers van toen de stijgers van nu. Vandaag zagen we weer zoiets. Artprice.com is een leuk, piepklein Frans bedrijfje met een zeer nuttige functie. Alle veilingprijzen voor kunst staan hier opgeslagen.

Echt nuttig en ook echt internet. Met een omzet van 500.000 euro kunnen we hier spreken van een nano cap. Helaas is er wat ruzie ontstaan tussen de oprichter en de mensen die Artprice.com naar de beurs brachten. Dat gebeurde voor 19 euro per aandeel en de oprichter vindt dat onvoldoende.

Nu kost het aandeel – nee, we gaan even terug in de tijd, naar gisteren: toen kostte het aandeel 1,74 euro, goed voor 35% stijging op één dag. Vandaag zijn we 60% omhoog op 2,80 euro. We zien dat dit soort speelgoedaandelen het goed doet in de laatste tijd, zie ook ons verhaal gisteren over Nomatica (zie Digital micro-cap).

Of dat een goed teken voor de markt is, moeten we nog zien.

Digitale micro-cap

Laten we beginnen met het belangrijkste: tegen onze gewoonte in hebben wij het over een micro-cap, waar wij zelf aandeelhouder in zijn, zij het dan indirect. Dat is belangrijk, omdat we sinds de start van Inveztor.net iedere schijn van belangenconflicten met aandelenposities proberen te vermijden.

Deze conflicten treden niet op bij een positie in Unilever, maar wel als het een fonds betreft met een market cap van 11,1 miljoen euro en een omzet van een paar duizend stuks per dag. Normaal gaat er nauwelijks iets om in dit aandeel. De laatste dagen is er sprake van een paar duizend stuks per dag.

Er is nog een andere reden dat wij het bijna nooit over dergelijke situaties hebben: wij doen weinig in dit soort aandelen, maar soms is de verleiding te groot. Vandaar.

Pure play in kerstcadeaus
We hebben het wel eens eerder over Nomatica gehad (Bloomberg: Noma FP, 7,40 euro): een e-tailer, dat hoofdzakelijk via een website digitale camera’s verkoopt. Het is een klein bedrijfje vlakbij Toulouse en voor de beursgang kochten wij aandelen op 2 euro, bij de beursgang nog wat op 4 euro en eind 2002 een pluk op 6,50 euro.

Dat laatste deden wij in een moment van volledig gebrek aan zelfbeheersing. Wij dachten dat het een goed kerstseizoen werd en dat het aandeel daarom goedkoop was. Begin vorige week kregen wij een telefoontje van een broker die 40 000 stukken zocht. Dat wekte onze belangstelling. Wij keken even naar de cijfers en belden met de directie.

Onze conclusie luidde dat het beter was om nu nog niet te verkopen. Kopen dan? Dat raden wij nu nooit aan, want wij zijn zelf aandeelhouder en de liquiditeit, volatiliteit enzovoorts. Lees desondanks verder, misschien zoekt u net nu naar een pure play in kerstcadeaus. Welnu, Nomatica is er een.

Voorzichtig
Er staan maar anderhalf miljoen aandelen uit en 44% is in handen van Christophe Cornuejols, een Franse ingenieur die de oprichter van Nomatica is. Bij de beursgang kondigde het bedrijf voor 2001 een omzet aan van 9,5 miljoen euro. Inmiddels heeft de directie al een tijdje geleden bekend gemaakt voor dit jaar op een omzet af te stevenen van 60 miljoen euro.

De markt geloofde dat blijkbaar niet, temeer omdat de resultaten van het vorige seizoen tegenvielen. In 2002 zette het bedrijf de helft om van de huidige prognose, maar de rentabiliteit was zwak. We kunnen daarom het volgende zeggen: de groei is nog steeds groot, weer in de drie cijfers. De netto winst schatten we op een kleine 2%.

Laten we uitgaan van 1,2 miljoen euro, dan betalen we nu tien keer de winst. Met een koers van 7,40 euro zitten we op een marktkapitalisatie/omzetverhouding van 18,5%. Is dit veel of is dit weinig? Wij neigen naar het tweede, maar moeten toch voorzichtig zijn. Ten eerste is dit geen liquide aandeel, integendeel, het lijkt ons meer durfkapitaal dan een beursfonds.

Het management…
Twee Franse venture capitalists komen de financiële basis nu versterken: Turenne Capital Partners en de venture-arm van Dassault zijn bezig een deal af te sluiten. Ze zorgen voor 2 miljoen euro meer werkkapitaal. Bestaande aandeelhouders mogen meedoen en de deal vindt plaats op 4,60 euro, de koers van een paar dagen geleden.

Vindt u het raar dat die jongens pas na de beursgang op de proppen komen? Wij ook, maar de onderneming had, naar ons gevoel, nooit in 2001 naar de beurs moeten gaan. Nu, op dit ogenblik, had ze een keurige entree kunnen maken en genoeg geld kunnen ophalen om haar balans te versterken.

Ten tweede heeft het huidige management geen enkele ervaring met, hoe zullen we het zeggen, management. Gelet op onze ervaringen is Cornuejols een gedegen ondernemer. Of hij ook een financier, manager en communicator is moet nog blijken. De deal met Turenne werd al in maart aangekondigd en krijgt nu pas zijn beslag.

Concurrentie
Reden is dat een aantal beleggers woedend waren, toen ze merkten dat hun aandelen verwaterden. Deze beleggers vonden dat ook niet prettig en de directie haalde bakzeil. Gelukkig kijkt de beurs altijd vooruit. Wat zien we dan? Weer een jaar met 100% omzetstijging en wie weet, volgend jaar weer iets goeds, tot iedereen zo’n camera heeft.

Als de technologie dan blijft verbeteren, krijgen we een vervangingsmarkt. Cornuejols heeft allerlei gesprekken met kleinere sites, zo rond de 20 miljoen euro en wil die graag integreren. Dat kan zonder al te veel problemen. En de concurrentie, de FNAC’s (Pinault Printemps), Carrefours en Darty’s van deze wereld?

De grote distributeurs, zoals Auchan en Carrefour hebben niet genoeg aanbod en zijn op een enkel promotioneel product na niet goedkoper. FNAC, het leidende huis op dit gebied, ondervindt flinke hinder en kan best een bod uitbrengen op een kleine stoorzender als Nomatica, om vervolgens de site te integreren met de eigen.

Greenshoe
FNAC verklaarde vandaag dat haar website omzet met 50% groeit, veel minder snel dan Nomatica. Het kan natuurlijk ook zijn dat zo’n klein bedrijf opeens struikelt over zijn eigen groei. Cornuejols houdt alle details minutieus bij en zijn nieuwe partners willen groei zien. De kans bestaat dat het bedrijf zich gaat professionaliseren.

Pas ook op met de handel in dit papier. Elke dag om drie uur is er een fixing. Dat kan lastig zijn, want prijs en volume komen niet altijd overeen en handelaren laten niet het achterste van hun tong zien. Ten slotte, full disclosure, gunnen wij u een vooruitblik op wat wij zelf ga doen met onze aandelen Nomatica.

Zodra de nieuwe deal in kannen en kruiken is, waarbij wij proberen zoveel mogelijk nieuwe aandelen à 4,60 euro in handen te krijgen, gooien we er wat van die nieuwe aandelen uit. In principe wordt dat maar 3%, wie weet krijgen we een stukje greenshoe. Daarvoor kopen wij een camera voor al onze familieleden die er een willen hebben.

Nog een ritje
Mijn blik is gevestigd op de Powershot 400, maar die is nog niet voorradig. Mooi design. Als wij om ons heen kijken en de belangstelling zien in de winkels halen we die 100% omzetgroei wel. Zodra dat duidelijk is, nemen wij meer winst mocht het aandeel richting 10 euro gaan. Na kerst verandert de stemming over dergelijk papier vaak snel.

Wie weet kunnen we volgend jaar een nieuwe rit maken.

Beleggen in wijn (9):Voordelig uit eigen kelder

De Franse wijnoogst van 2003 is veelbelovend, maar hoe speelt u hier als belegger op in? Michael Kraland, wijnliefhebber en woonachtig in Frankrijk, geeft op deze prangende vraag antwoord. In een eerder leven was hij actief in de wijn-, cognac-, armagnac-, champagne- en
whiskyindustrie. Tegenwoordig koopt hij alleen wijn voor een Parijse wijnclub en voor zichzelf.

U bent nu aangeland bij een eigen kelder met 2470 flessen wijn, zoals u in het vorige deel Investeer in uzelf las van onze serie beleggen in wijn. Het eerste voordeel dat u nu hebt, is dat het leuk is om even naar de kelder te gaan en zorgvuldig te uit te kiezen wat u die avond naar boven haalt.

U neemt daarvoor een draagrekje mee voor zes flessen, want u weet dat van het één het ander komt en u laat zeker een mooie fles wijn kapot vallen, als u niet zo’n handig rekje hebt. Het ding kost bovendien minder dan één goede fles en gaat generaties lang mee.

U haalt een acht jaar oude Bordeaux naar boven. U hebt die wijn destijds en primeur gekocht, hij ligt nu vijf jaar in uw kelder en er begint inmiddels wat schwung in die wijn te komen.

Bèta
Waarschijnlijk is uw wijn nu drie à vier keer de prijs waard die u er voor betaald hebt, maar dat komt voor een deel vanwege de bèta. Pardon, wij slaan weer aan het beleggen. Wij bedoelen dat de markt meezat sinds 1995 en wie weet is dat in 2007 heel anders, als u uw 1999 opentrekt. Hoe dan ook, zo’n wijn is nauwelijks meer te krijgen behalve op de veiling.

Als u nu een wijn van Marcel Richaud, een Cairanne, uit de Rhône vallei bovenhaalt, hebt u ongeveer de helft betaald van wat die wijn nu kost. Richaud is wat bekender geworden, zijn wijnen slaan aan en de Côtes du Rhône waren acht jaar geleden enorm ondergewaardeerd. Nu zijn ze nog steeds niet duur.

Nogmaals, uw Cairanne smaakt nu misschien een stuk beter dan een veel betere wijn die twee jaar oud is, vanwege de tijdsfactor. Laten we daarom historisch maar een factor van drie aanhouden. Uw kelder is nu drie keer zoveel waard als bij aankoop. We hebben het nu over wijntjes die en primeur of nieuw in de handel 10 à 12 euro kosten, niet echt duur dus.

Forward looking statement
Voor wit kunt u wat minder budgeteren, want er zijn al redelijke flessen te koop vanaf 6 euro. Nu gaan we een forward looking statement doen. Laten we uitgaan van een matige prijsontwikkeling in de komende jaren. Weinig inflatie, geen nieuwe golf van rijkdom en consumptie, een vrij somber scenario, maar het kan natuurlijk erger.

Ook dan stijgt uw wijn in prijs en nemen de betere wijnen en de betere jaren sneller in waarde toe. Een verdubbeling over acht jaar is geen overdreven idee. In die zin lijkt een eigen wijnkelder een goede zet. Temeer omdat de belasting nog steeds geen manier heeft gevonden om het plezier dat die kelder u bijna elke dag brengt, extra te belasten.

Beleggen in wijn (8):Investeer in uzelf

De Franse wijnoogst van 2003 is veelbelovend, maar hoe speelt u hier als belegger op in? Michael Kraland, wijnliefhebber en woonachtig in Frankrijk, geeft op deze prangende vraag antwoord. In een eerder leven was hij actief in de wijn-, cognac-, armagnac-, champagne- en
whiskyindustrie. Tegenwoordig koopt hij alleen wijn voor een Parijse wijnclub en voor zichzelf.

Investeer vooral eerst in kennis, vervolgens in uw kelder en daarna pas in wijn voor de verkoop. Doe het alleen als u denkt dat u er meer van weet dan een ander en bedenk dan dat die ander een beroepshandelaar is. Investeren in kennis is leuk, want bij wijn betekent dat proeven.

Meestal wijdt iemand u in die er meer van weet en zo ontdekt u meteen allerlei smaken, die u nog niet kende of niet wist te plaatsen. Dat is altijd prettig. Op die manier wordt elk hapje buiten de deur een potentieel feest en elke hap thuis een excuus om een goede fles open te trekken.

Nadeel is dat u op de meeste cocktails en feesten in Nederland geneigd bent terug te schakelen naar bier of jus d’orange, zo vreselijk is het wijnaanbod meestal, om van de champagne maar te zwijgen.

3000 flessen
Wanneer u een jaartje of langer geproefd hebt en wat aankopen hebt gedaan, bent u misschien klaar om in uw kelder te investeren. Dat is op zich eenvoudig, want er is genoeg goede wijn te koop. Wat dat betreft, lijkt wijn kopen ook verdacht veel op de aandelenmarkt. U kunt het succes van uw investering op verschillende manieren meten.

Ten eerste is het haast niet te doen om een volledige wijnkelder in één keer te kopen. Het kan wel, ik ken een dame die dat doet, voor heren die opeens heel veel geld hebben, of die opeens de drang voelen zo’n kelder te hebben. Een beetje geld en goed advies, dat u voor nóg meer geld kunt mobiliseren, zijn voldoende.

Voor zo’n 150.000 euro hebt u iets leuks, een fles of 3000 à 50 euro per fles met uitschieters naar boven en naar beneden. U hebt een kelder nodig, waar de temperatuur niet teveel varieert en waar u geen hinderlijke geuren hebt en u bent klaar. Als u het zelf doet, kunt u voor minder dan de helft hetzelfde bereiken.

Jellinek Kliniek
U begint met een solide planning. De meeste mensen rotzooien maar wat aan. U bent Karel Appel niet, u bent een zelfgestuurde belegger die Inveztor.net raadpleegt en u houdt van een duidelijk actieplan.
Ten eerste schat u hoeveel flessen u per jaar drinkt. Als u dat niet weet, hebt u een probleem en is de Jellinek Kliniek wellicht een alternatief.

Laten we zeggen dat u elke avond thuis een fles opentrekt. Soms bent u er niet, maar soms hebt u bezoek. Ik kan u verzekeren dat er in Nederland ongelooflijk wordt gezopen door sommige mensen. Ik sta elke keer weer verbaasd, daarom is één fles echt een matig voorbeeld, zeker als u daar maar de helft van drinkt.

U gaat vervolgens na hoeveel van die flessen rood zijn en hoeveel wit. Geen flauwe vragen over rosé graag. Als u driekwart rood drinkt en als uw smaak zich klassiek ontwikkelt, krijgt u de neiging steeds oudere wijnen te prefereren, of is appreciëren hier een betere term? Het kost niet meer dan de tijdwaarde van uw geld om voldoende voorraad in te slaan.

Asociaal
Als u het liefst wijn drinkt die door de bank genomen een jaar of acht oud is, wat niet overdreven is, moet u acht keer uw jaarlijkse rode wijnconsumptie in voorraad hebben. Dat betekent 2200 flessen rood, bijna 200 dozen. Dat lijkt veel, maar het alternatief is het duur inkopen van veel te jonge wijn, die uw humeur tijdens het diner bederft.

Nu de witte wijn. Veel daarvan drinkt u jong, maar de betere flessen wilt u laten liggen, zeker wanneer u naar een paar serieuze proeverijen geweest bent. Laten we gemiddeld een jaar of drie nemen, dan komen we uit op drie keer negentig flessen is 270 flessen wit. Nu zijn we er van uitgegaan dat u net zo asociaal bent als wij en weinig feesten geeft.

Want als u veel mensen ontvangt, zit u zo op het dubbele. Dan geldt echter ook dat u veel voordeliger uit bent met een eigen kelder. Hoe voordelig? Lees de volgende keer verder.

Waarom de euro naar 1,30 dollar kan

Wij krijgen de hele tijd vragen over de dollar en dat is lastig, want wij weten ook niet waar de greenback naar toe gaat. Eén ding kunnen we u verzekeren: wij hebben geen enkel FX (dat staat voor Forex) abonnement en luisteren nooit naar de specialisten op dit gebied.

Misschien moeten we dat wel doen, maar we zijn er nooit echt wijzer van geworden. We kijken naar de dollar, omdat er nu twee redenen zijn om dat te doen. Laten we dat even uitleggen.

Er bestaat zoiets als een theorie over hoe valuta (iedereen schrijft tegenwoordig valuta’s, dat is dubbel meervoud) zich tot elkaar moeten verhouden. Het is niet zo moeilijk: het is een kwestie van inflatie op de langere termijn en van renteverschillen op de kortere termijn. Tot zover de economen.

Kwestie van vertrouwen
Op het ogenblik is er weinig verschil in inflatie tussen euroland en de VS. Hoe komt het dan dat de Amerikanen hun munt zien smelten? Waarom gebeurde dat ook in 1994 en voorzag niemand dat toen? Waarom viel in 2000 de euro opeens als een baksteen? Dat komt, omdat het vertrouwen van beleggers nu ook meespeelt. Noem het de risicopremie.

De VS kunnen best een groot tekort hebben, dat is op zich niet erg. Wat wel vervelend is, is dat beleggers denken dat de Amerikanen geen sterke dollar willen hebben. Robert Rubin en Larry Summers, die voor president Bill Clinton het ministerie van Financiën runden, hamerden altijd op die sterke dollar, ook toen ze een tekort hadden.

Toen steeg de munt, trok de economie aan en verdween het tekort. Vertrouwen is belangrijk. Nu is dat weg, onder andere omdat iedereen ziet hoe de Amerikanen maatregelen nemen die het tekort juist vergroten. Dat ze privé op te grote voet leven is tot daar aan toe, maar als de staat ook mee gaat doen krijgen de crediteuren argwaan. Dat is wat er nu speelt.

Goud is stabiel
Omdat de dollar nog redelijk stand houdt, er is immers geen paniek, gaat de regering van president George Bush gewoon door. Wat kan het de Amerikanen schelen dat Europese exporteurs het moeilijk krijgen? Of de Japanners? Voor Azië, grofweg gelieerd aan de dollar, is er niets aan de hand. Daarmee keren wij terug bij de bovenstaande vraag:

Hoe ver kunnen wij gaan? Wij hebben, zoals we al eerder vermeldden, geen idee, maar de goudmarkt geeft een teken. Hieronder ziet u een grafiek van Frank van Dongen van de goudprijs in euro’s:

Dit patroon is vrij stabiel, terwijl iedereen weet dat goud gestegen is. Dat komt omdat het edelmetaal stijgt ten opzichte van de dollar. Hieronder ziet u een euro-dollar grafiek en die stijgt veel meer dan goud in euro’s.

Wie koopt goud?
We kunnen ons daarom afvragen of de goudmarkt ons iets probeert te vertellen, namelijk dat de dollar nog verder wegzakt. Een eenvoudige rekensom leert ons, dat als goud zo rond de 300 euro per ons blijft hangen, maar in dollars stijgt naar bijna 380 per ons, de euro-dollar wel eens dezelfde kant op kan gaan.

Het sommetje is 380 : 300 = 1,27 dollar. Wij veronderstellen dat we de koers van het goud op deze manier moeten interpreteren. Wie koopt goud? Indiërs en Chinezen die hun eigen munt niet vertrouwen, industriëlen, juweliers en beleggers die de dollar niet vertrouwen. Vroeger was dat een kwestie van inflatie.

Nu is het zaak de ontwaarding door de overheid te voorkomen. Bush wil herkozen worden. Hij wil daarvoor een goed lopende economie, een solide huizenmarkt en een zo hoog mogelijke beurs. Beleggers die denken dat deze combinatie niet spoort met buitenlandse avonturen en een steeds groter tekort, kopen voor een deel goud.

Accelereren
Op deze manier geven deze investeerders aan wat ze van de dollar denken. Misschien zien ze de munt zoals in de bovenstaande grafiek, die een hoofd-schouderpatroon toont. We kunnen, met ECB-voorzitter Wim Duisenberg (zie: We want Wim) hopen dat de val van de dollar geleidelijk gaat.

We kunnen, zoals de Belgische minister van Financiën Didier Reynders zeggen dat dit allemaal niet zo erg is (zie: Ministers, ministers). Of we kunnen ons indekken tegen een val van de dollar, die ook plotseling kan accelereren. Dat is niet te voorzien.

Ministers, ministers

Ministerschap is een hard beroep. Zo gaat vandaag de yen door de knieën. De knie van de yen was 110, we zijn nu op 109,45 en Tokyo is 2,45% naar beneden. De Japanse minister van Financiën wilde solidair zijn met zijn Belgische G7-collega Didier Reynders.

De Japanner kwam, net als Reynders, maar daarover vertellen we zo meteen meer, ook met een opmerking over de dollar. Volgens hem komt de daling door speculatie. Wij slaakten een zucht van verlichting. Eindelijk duidelijkheid.

Inmiddels ploft de dollar weer in elkaar. We staan nu op 1,1825 dollar tegen de euro. Wat gebeurt er nu? De eerste gevolgen: iedereen praat nu over ECB-voorzitter Wim Duisenberg en vraagt zich af wat de ECB doet.

Trichet-zet
Daar heeft de bank op geantwoord: niets. De G7 heeft via Reynders, die zich als dusdanig afficheert, laten weten dat het niet erg is. BNP Paribas schat dat 10% afwaardering van de dollar 0,75% van de groei afhaalt in euroland. Wij zijn bang dat de dollar richting 1,30 gaat. Als dat in één beweging gebeurt, is dat een probleem en moet de ECB snel ingrijpen.

Omdat de ECB slechte ervaringen heeft met interventie is het logisch dat ze naar die andere granaatwerper kijkt die in de gangkast staat, namelijk het rentewapen. Niet alleen werkt het ding, maar er zijn nog een paar granaten over van de vorige keer. We kunnen daarom voor kerstmis uitkijken naar een nauwkeurig geplande eerste zet van Jean Claude Trichet.

Mocht het u ontgaan zijn, Trichet is de opvolger van Duisenberg. Als het allemaal sneller en erger gaat, dan kan dat eerder. Voor die tijd krijgen we echter en dat is onze belangrijkste voorspelling, nog veel ministersverklaringen, waardoor niets de transformatie van dit medium naar een 24/7 humorsite meer in de weg staat.

Opwaardering euro
Wij willen niet onsportief lijken. Gisteren hadden wij het al over Duisenberg (zie: We want Wim), die geheel en al alleen de machtigste munt ter wereld deed wankelen: de dollar. Goed hoor, zo helemaal in zijn eentje, wij kunnen het niet. Vandaag lazen wij een uitlating van een andere staatsman.

Deze is minder schokkend dan die van Duisenberg, anders zaten we met de euro nu al op 1,19 dollar, maar is wel speciaal te noemen. Reynders, zoals gezegd de Belgische minister van Financiën vindt de opwaardering van de euro geen probleem, omdat “de eurozone niet zulke forse tekorten heeft op de handelsbalans en de lopende rekening als de VS”.

U moet even bij deze opmerking stilstaan en rustig nadenken. Neem gerust de tijd. Als u er niet uitkomt, is dat niet erg. Leest u dan rustig verder, de rest van deze column is gemakkelijk te begrijpen en straks nemen we nog even deze opmerking van Reynders door, tot we begrijpen wat hij nou bedoelde.

België
Wij kennen de hem niet, maar als Belg en minister van Financiën heeft hij het verder geschopt dan wij en daarom luisteren wij met enig respect naar wat hij zegt. Wij waren hier zelf nooit opgekomen. Misschien is dat wel één van de redenen, waarom niemand ons ooit heeft gevraagd minister van Financiën te worden.

Kijkt u nu vooral goed in financiële bladen naar interviews over de dollar en de euro en wat ons betreft ook de yen, de Aussie en de Zwitserse franc. Nergens leest u zo’n commentaar. Wij preciseren het nogmaals, want het is triest zijn als deze informatie in het tumult verloren gaat. Reynders is minister van Financiën. Van België. Sinds 1999. Lid van de G7, zegt zijn cv.

Nou zijn wij voorzichtig met dit land, want wij hebben een zwak voor onze lezers aldaar en wij zijn van één ding overtuigd, namelijk dat in er ons eigen land meer idioten rondlopen dan in België. Dat komt onder andere omdat Nederland groter is. Elke keer als we iets over België schrijven, krijgen we allerlei protesten.

Ministers van Financiën en ministers van Financiën
Onder andere van onze lezer Polleke van Hoegaarden, die ons kritisch volgt en daarom lopen wij op eieren als we het over dit land hebben. Eigenlijk hadden we niet moeten verklappen dat Reynders een Belg is. Dat leidt alleen maar tot problemen als je Nederlander bent. Daarom stellen wij eerst duidelijk die Nederlandse idiotenkwestie aan de orde.

Wij kunnen u ook met de hand op het hart verklaren dat als Dow Jones Newswires er niet bijgezet had dat Reynders Belg was, wij gewoon minister van Financiën hadden vermeld, zonder een verdere omschrijving. Iedereen weet dat hij niet de Franse minister van Financiën is, want dat is Francis Mer.

Die vinden wij goed. Hij heeft een ondankbare taak en pakt zijn bureaucraten goed aan. Wij wensen hem het allerbeste – niet dat wij Reynders iets anders wensen. Integendeel. Wat ook duidelijk moge zijn, is dat hij niet onze minister van Financiën is. Dan kenden we die naam immers? Maar goed, hij had ook minister van Financiën van Luxemburg kunnen zijn.

Koelbloedig
Nou, dat is hij niet. Wij willen echt alle schijn vermijden, dat we hier de draak zitten te steken met onze Belgische vrienden. We hadden het bijvoorbeeld ook kunnen hebben over mevrouw Roselyne Bachelot. Zij is onze favoriete minister in Frankrijk. Zij is nog veel gekker dan Reynders, dat kunnen we u verzekeren.

In Nederland is Bachelot niet zo bekend, maar in Frankrijk wel. Vooral bij de satirische pers. Toen het heel heet werd in augustus, kwam zij met allerlei praktische oplossingen voor mensen die het te warm kregen in Parijs. Er gingen er uiteindelijk 15.000 dood, wat ook weer een probleem werd. Frankrijk is een moeilijk te regeren land.

President Jacques Chirac was op vakantie en het werd een zootje. De lijkenkamers waren overvol en daarom moest iemand een list verzinnen. Gelukkig was daar Bachelot, die in actie kwam. Zij suggereerde Parijzenaren hun auto’s in de schaduw te parkeren en herinnerde koelbloedig haar medeburgers eraan, dat de airco het alleen doet als de motor draait.

Groter geheel
In elk land is er wel zo’n minister, lijkt het wel. Dat is helemaal niet erg en zeker niet typisch Belgisch. Omdat Inveztor.net een beurssite is, kijken we alleen meer naar ministers van Financiën dan naar milieuministers, zoals mevrouw Bachelot. Terug naar Reynders. Wat probeerde hij nou te zeggen? Ons is het niet duidelijk en daarom vroegen wij het hem.

We veronderstellen namelijk dat hij dit niet terloops in een microfoon heeft geblaft, maar dat deze opmerking deel uitmaakt van een groter geheel en daarom minder dom blijkt te zijn, dan het op het eerste gezicht lijkt. Wij hebben dan ook gisteren Reynders gecontacteerd via zijn persoonlijke emailadres, dat u op zijn website vindt.

Leuke site overigens. Luchtig, modern, wel een beetje oud nieuws over de introductie van de euro en zo, maar ook dat is een vorm van communicatie en in zekere zin toch weer actueel, want die introductie was rond de koers van nu. Wij hebben Reynders beloofd dat als hij ons kan uitleggen wat hij nou bedoelde, we het publiceren.

Rustig slapen
Daarom, ga gerust slapen. Wij weten het ook niet. Het is waarschijnlijk niet erg wat Reynders signaleert, want de dollar zakte vandaag zachtjes door. Als u niets meer over deze kwestie hoort, maakt u zich dan ook geen zorgen. Dat betekent dat Reynders ook niet helemaal duidelijk is. Dat soort dingen kan gebeuren.