Een lezer schreef dat hij het niet meer begreep. Wij kunnen hiervoor, wat zullen we zeggen, begrip opbrengen. Het lijkt allemaal zo verwarrend te zijn. Zakt de dollar, moeten we eigenlijk goud hebben, maar nu zakte dit edelmetaal vrijdag op hoog volume naar 367 dollar.

Het laagste niveau, houdt u vast, sinds meer dan een maand. Nu is het zo dat de Nasdaq een +7% week had en daarvoor een -6% week. Het is ook zo dat wij geen gediplomeerde markthistorici zijn, anders konden we bedenken wanneer dit eerder gebeurde.

Nu kunnen wij dat niet – wij denken nooit, we horen graag van iemand die dit wel weet. Kortom, de markt is volatiel. Dat gebeurde allemaal vanwege die 57.000 banen en wat tijdelijke werkkrachten.

Onverwacht verwacht
Nou dachten wij dat zo’n cijfer op zich nog niets voorstelt en dat het allemaal afhangt van de uitleg, die wij eraan willen geven. Deze markt wil omhoog in de VS, dat is duidelijk, daarom wordt dit allemaal bullish uitgelegd. Wij willen in Nederland ook omhoog, dat is eveneens duidelijk, maar die dollar zit tegen.

Niet afgelopen vrijdag, toen ging de dollar omhoog, zoals het hoorde, waarna goud in een vrije val terecht kwam, maar gisteren kwam ECB-voorzitter Wim Duisenberg de euro te hulp. Voor velen was dat toch nog onverwacht. Voor ons niet. Een lezer schreef ons dat hij ook dat niet begreep.

Waarom veroorzaakte Duisenberg juist op een dag met weinig volume – denk aan Yom Kippoer – een vrije val voor de dollar tot onder, of liever gezegd boven de 1,17 dollar? Omdat andere media hier onvoldoende aandacht aan besteden, leggen wij het even uit. Het lijkt allemaal moeilijk te begrijpen, maar het is eenvoudig, zeker als u regelmatig de krant leest.

Rand Corporation
Wij schakelen even terug naar de doelstellingen van Duisenberg. Wat hij graag had willen bereiken, is dat Europa structureel veranderde. Dat is niet gebeurd onder zijn gouverneurschap. Wij vinden dat sneu voor hem, want wij vonden zijn streven sympathiek. Wat hij voor ogen had, was ongeveer het volgende.

We vatten het even voor u samen zonder economenjargon, zodat iedereen het kan volgen. Duisenberg hield de rente lang hoger dan nodig was, om Europa zo ver te krijgen dat het zich structureel aanpaste aan… ja, aan wat eigenlijk? Aan de werkelijkheid natuurlijk, wat een domme vraag!

Om Europa zo ver te krijgen dat het continent ophield met het steunen van waardeloze luchtvaartmaatschappijen, zieke treinenbouwers en failliete energiecentralebeheerders, hield Duisenberg de rente hoog, zodat de zwakkere broeders kapot gingen en de sterke overbleven. Staatsapparaten met steeds uitdijende ambtenarenlegioenen?

Pieper
Indammen met de rente. Collectieve overbestedingen? Terug naar een lager niveau, dankzij financiële druk. Nu was het al bekend dat Fed-voorzitter Alan Groenspaan ooit een discipel van Ayn Rand was – in zijn jeugd dan – maar Duisenberg kon er ook iets van en weet u wat? Wij vonden dat eigenlijk best sympathiek. Temeer omdat hij groot gelijk had.

Was het alleen niet een beetje onsportief, om daarvoor de rente van de ECB te gebruiken? Als wij iets vinden, kunnen we hoog of laag springen, de rente mogen we niet gebruiken om onze gedachten kracht bij te zetten. Duisenberg wel, die bofte en nu weet u ook waarom sommige mensen graag zijn baan willen hebben.

Pech echter voor Duisenberg. Net toen Europa lekker begon te piepen onder de rentedruk, liet die andere grote liquiditeitsverschaffer, onze vriend Groenspaan, alle remmen los en zette zijn rente op 1%. Wij kunnen u verzekeren dat dat onder centrale bankiers iets betekent, wanneer je je rente op 1% zet. Dat is een supermacho manoeuvre.

Trucjes uithalen
Onderschat die centrale bankiers niet. Onder hun bloedserieuze uiterlijk zijn het rate-jocks. Eén procent! Er zijn er maar weinig die dat deden en dat politiek overleefden. Duisenberg, die inmiddels het epitheton veelgeplaagd aan zijn naam toegevoegd kreeg, vanwege zijn moedige volhouden met die hoge rente, kwam voor twee vuren te staan.

Thuis een tetterende Gretta met haar zes miljoen grappen en op kantoor, in de nek, de hete adem van Jean Claude Trichet – zijn naam is Frans voor trucjes uithalen. Denk aan Crédit Lyonnais. Vindt u zo’n baan leuk? Nee, de gemiddelde Nederlander opteert voor een serie baaldagen, gevolgd door een kwartaal overspannen thuis en vervolgens een jaar wao.

Een Duitser was op kosten van de gemeenschap afgereisd naar een kuuroord en in België had minister van Defensie André Flahaut een vlammend stuk gepubliceerd in een Amerikaans dagblad om tegen dit soort misstanden te protesteren. Duisenberg toonde echter zelfbeheersing en bleef cool. Hij wist immers dat zijn dag nabij was.

Laatste persconferentie
Vorige week vond de laatste persconferentie van Duisenberg plaats. Hij vermeldde dat zelf ook. Dit was de laatste keer zei hij. Toen voegde hij hier het woord waarschijnlijk aan toe, hebt u dat gemerkt? Niemand die daar op gelet heeft, maar nu is alles duidelijk. Een sympathieke man, wij hebben dat altijd gevonden.

Niet alleen omdat wij een zwak hebben voor mensen van boven de dertig met een hoofd vol haar, maar omdat wij met hem meeleefden. De week daarvoor had de Israëlische premier Ariel Sharon immers aangekondigd dat hij de Palestijnse leider Yasser Arafat te pakken wilde nemen, waarop de laatste een martelaar werd.

Overigens, het blad Forbes schat Arafat in op 300 miljoen dollar schoon aan de haak. Je hoort er niemand over, maar kunt u zich voorstellen hoe het onze Duisenberg verging. Zo’n man z’n leven is natuurlijk een hel, wij hebben daar geen idee van. Thuis heeft hij een helemaal doorgedraaide Gretta.

Dollar-met-banen
Ondanks haar spreekverbod kan ze nu nog slechts met de grootste moeite in bedwang worden gehouden, terwijl de Amerikanen rustig proefballonnetjes oplieten over eventuele verdere renteverlaging en in elk geval bereid waren de rente zolang als mogelijk was op 1% te houden. Liefst lager natuurlijk.

Toen kwam vrijdag, toch nog onverwacht, het banenrapport uit. Euro naar beneden, dollar omhoog. Duisenberg had op dat moment niets meer te verliezen. De renteverlaging had hij niet meer kunnen vertragen dan hij had gedaan, maar hij kon wel, zo wist hij, een bal schieten in een open doel. Hij had die bal!

De eerste beste krant, in dit geval een Spaans blad, was goed genoeg. “De dollar gaat nog veel verder naar beneden”, zo lezen wij. Vervolgens iets dat wij maar zelden ziet: interventie, aldus de heer Duisenberg, had geen zin meer. Prompt zakte de dollar-met-banen naar het niveau van de dollar-zonder-banen.

Europa op de knieën
Nu moet u weten dat centrale bankiers – en de heer Groenspaan is op dat gebied een meester, de Tiger Woods van zijn beroepsgroep – hun woorden op een goudschaaltje wegen. Het woord interventie is natuurlijk helemaal taboe, naar dat soort gruwelijke activiteiten wordt in het beste geval slechts zijdelings verwezen.

Dit was geen ongelukje. Dit was geen knetterende hoofdpijn van Gretta. Dit was een dreun met voorbedachten rade, een meesterlijk geënsceneerde actie. Zonder enige consensus, zonder zelfs medeweten van wie ook, geheel alleen en op zijn dooie eentje wist Duisenberg, nu demissionair, Europa op de knieën te krijgen.

Want als de dollar naar 1,30 dollar voor de euro gaat, moeten er structurele maatregelen genomen worden. Geruchten dat Duisenberg, net zoals een vooraanstaande functionaris van de Bank of England, toetreedt tot een hedge fund hebben wij niet bevestigd kunnen krijgen, maar we houden u op de hoogte.

Het nieuws van vrijdag was zo goed als het kon zijn en dat leidde tot een mooie rally (Zie Jobstijding). Is het goed genoeg? De tijd zal het leren. Laten we eens kijken: gaat het nu beter in Japan? Misschien. Aan iedere bearmarket komt een eind.

Het vervelende in Japan is alleen, dat we al een paar keer vals alarm hebben geslagen en echte maatregelen zijn er nog niet genomen. De regering in Tokio doet er wel alles aan om erger te voorkomen.

Als daarom de markt herstelt, wat de afgelopen weken het geval was voordat Dubai roet in het eten gooide, kunnen de zwakke banken het goed doen. Japan moet in dat geval wel ophouden weg te zinken in het deflatiemoeras.

Japanse deflatie
Is dat nu het geval? De Bank Credit Analyst, een researchbureau, publiceerde onderstaande grafiek, die suggereert dat er minder deflatie is en dat de prijzen in de dienstensector herstellen. Dat is al heel wat, want de Japanners moet ook nog hun yen verdedigen tegen de Amerikaanse dollar.

Afgezien van die moeilijkheden kunnen beleggers die daar zin in hebben en dat aankunnen, zoeken in Japan naar bedrijven die overleven en te koop staan voor een fractie van hun boekwaarde. Dat helpt namelijk om de eerste stap van een beurstransactie succesvol af te ronden: buy low.

Euro-rente
Buy low op Wall Street was mogelijk, maar nu is de markt weer terug naar boven door het goede banenbericht. Op zo’n dag als vrijdag heeft het daarom absoluut geen zin om te gaan zeuren, dat het aantal gewerkte uren niet toenam en dat we nog niet kunnen spreken van een stimulans van de consument.

We houden verder onze mond maar en gaan we eens kijken hoe deze tegenrally zich verder ontwikkelt. Was de baisse van september een nieuwe trend, of alleen een koopgelegenheid? Deze week zien we dat misschien wat duidelijker. Het wil er bij ons niet in dat de dollar nu is gedraaid. De Amerikaanse munt is waar we naar blijven kijken.

We houden ook de banengroei in de gaten, want de beurs kijkt eigenlijk alleen maar naar dat laatste cijfer. De markt heeft altijd gelijk, behalve wanneer dat niet het geval is. Overigens, is het u ook opgevallen dat niemand het heeft over Jean Claude Trichet? Een verlaging van de euro-rente met 0,5% tegen kerstmis, daar horen we niets over.

Net alsof dat niet aan de orde is.

Het job-nieuws in de VS was goed en daarom gaan we naar boven. Dat gaat hard, want de shorts moeten coveren, de fondsen moeten de concurrentie bijhouden en de stieren moeten rennen. Dat kan even duren, maar niet lang in deze nerveuze markt.

De dollar is weer netjes terug in zijn hok op 1,16. Is dat, hoewel beter dan 1,176, niet slecht? Dat geeft niet, oktober begint prachtig voor de beurzen en de beren moeten terug naar hun hokken.

De berenconsensus is nu, dat er nog een beetje tijd is om met nieuwe banen te komen in de VS. Om terug te koppelen, als die er niet komen zakt de wereldeconomie in, omdat de Amerikaanse consument al te lang in de loopgraven staat en aflossing nodig heeft.

Rente laag, huizen hoog
Europese consumenten willen niet, Japanse willen nog niet, Amerikaanse consumenten hebben nu nieuwe huizen, lage rente, hergefinancierde hypotheken, auto’s met financiering à 0%, zodat de auto-industrie ontslagen aankondigt en het wachten is op traction. Als de wielen grip krijgen op de weg kunnen we weer vooruit, maar het moet snel gebeuren.

De rente wordt kunstmatig laag gehouden. Daardoor wordt er steeds meer geld gecreëerd, waardoor consumenten herfinancieren. Ze kunnen veel meer geld mobiliseren, dat tot nu toe in hun huizen zat. Daardoor zijn de huizenprijzen met name in de VS, Engeland, Ierland, Spanje en Nederland hard gestegen.

De aandelenmarkt is in de VS nog steeds duur, met een S&P 500 rond de 1000 en een Dow Jones net onder de 10.000. Het idee van de Fed is het volgende: we houden de rente laag. Bedrijven herstructureren. Winsten komen weer op peil. Daar zijn we nu. Vervolgens moet er geïnvesteerd kunnen worden en komt er meer werk.

China
Daardoor raakt de extra capaciteit op en komt er vraag naar banen. Nieuwe werkgelegenheid houdt nieuwe vraag in van de kant van de consumenten. Dat betekent investeringen en dan gaan we de goede kant op. Beren zien vooral een structureel zwakke dollar, omdat de markt vertrouwen verliest in de schuldenaar die de schuld bij zijn crediteurs zoekt.

China bijvoorbeeld. Hun yuan is te laag. Er is geen enkele reden voor de Chinezen om daar wat aan te doen, integendeel. Er is ook geen enkele manier om ze te dwingen. De dollar af laten glijden maakt de yuan alleen maar goedkoper, omdat die twee aan elkaar gekoppeld zijn. Ruzie maken helpt al helemaal niet.

De Amerikaanse schuldenaar maakt dan bonje met zijn crediteur, die zijn rente laag houdt door staatsobligaties te kopen. Hoe meer ruzie, hoe meer die financier er genoeg van krijgt en liever, we zeggen maar wat, euro’s koopt. Die stijgen dan ook en dat is leuk meegenomen voor concurrerende exporteurs in Europa.

Berenscenario
In dat geval moeten de Amerikanen nieuwe crediteuren aan zien te trekken. Dat kan, als ze de rente verhogen. Het vervelende is dat dan geen 0%-financiering meer gegeven kan worden aan autokopers. Refi’s, herfinancieringen van hypotheken, zijn dan ook voorbij, want hypotheken worden dan meteen duurder.

Dat betekent het einde van de huizen-boom, die één van de bronnen is van de overleving van de consument. Steeds meer schulden maken kan alleen als je een baan hebt en een huis, waarop je een hogere hypotheek kan nemen tegen een lagere rente. Wanneer de rente stijgt, stort dit hele kaartenhuis in elkaar.

Dan moeten de schulden namelijk afgelost worden. Dat maakt een einde aan de uitgaven en dan krimpt de economie. Bedrijven moeten dan weer personeel ontslaan om zich aan te passen. President George Bush wordt in dit scenario niet herkozen, een Democraat mag dan de financiële stal opruimen en dat gaat gepaard met lastenverhogingen.

Weinig tijd
Wie weet, spat er in zo’n geval een Fannie Mae of een Freddie Mac uit elkaar. In ieder geval neemt de binnenlandse vraag af, de dollar daalt, Europa tankt, Japan, het land van de rijzende yen, stagneert weer en de Chinezen produceren gewoon door, met hun aan de dollar gekoppelde munt.

De klok tikt. De effecten van herfinancieringen en belastingverlagingen zijn straks uitgewerkt. Financieringen à 0% zijn er niet lang meer, want de negatieve effecten daarvan worden nu voelbaar. Die nieuwe banen moeten er snel komen. Anders komen we in het berenscenario terecht met een steeds lagere dollar en grotere economische onzekerheid.

Dubai en Cancun hebben misschien een nieuw tijdperk ingeluid, een periode van protectionisme. Dat zou ook een jobstijding zijn.

Er zijn dagen dat we beter in bed kunnen blijven, maar meestal merken we dat pas naderhand. Toen Frank van Dongen dinsdag zo vriendelijk was om Ginger, één van de weinige aandelen die we nog in portefeuille hebben, aan zijn analyse te onderwerpen, stemde ons dat mild.

Jammer dat de liquiditeit in dit aandeel nog steeds zo slecht is. De volgende dag immers kwam het Franse ingenieursbureau met halfjaarcijfers. Omdat we hier Ginger aanbevolen hebben, zijn we daarom nu verplicht om even te laten horen hoe het met dit bedrijf gaat.

Als dat niet het geval was geweest, hadden we nu rustig naar een speelfilm op de televisie zitten kijken, of waren we bezig geweest onze chronische lectuurachterstand in te lopen.

Kermesse froide
Terug naar Ginger. Het aandeel is de laatste tijd voorzichtig aan het herstellen. We hoorden dat er wat efficiencymaatregelen waren genomen na de sterke, externe groei van de afgelopen twee jaar. We wisten ook dat dat noodzakelijk was en dat de divisies bouwadvies en milieu goed liepen, maar dat telecom en it (tic) het zorgenkindje was.

Een paar kerncijfers van vorig jaar: het bedrijf groeit sinds 1999 met 35% per jaar. Er zijn 120 vestigingen in binnen- en buitenland. De omzet was vorig jaar 162,7 miljoen euro, 69% meer dan in 2001. De dag begon al aardig toen het Franse dagblad Libération een artikel publiceerde, waarin Ginger-president Jean-Luc Schnoebelen op de hak werd genomen.

Vervolgens gingen wij naar de bedrijfspresentatie die nabeurs begon en ook daar was het een kermesse froide. In het eerste halfjaar was niets verdiend, de omzet viel tegen en het netto resultaat was licht negatief. Het enige goede nieuws was dat de liquiditeit gisteren uitstekend was: er gingen 30.000 aandelen om. Vandaag waren dat er zelfs 200.000.

Schandaal
Nu het slechte nieuws. Het aandeel zakte gisteren op de combinatie van resultaat en krantenartikel met 19% en vanochtend nogmaals met 20%. Een aantal mensen stapt dus helemaal uit en wel tot elke prijs. Laten we eens kijken of dat terecht is, of dat we hier niet te maken hebben met paniek. Eerst het krantenartikel.

We hebben het even opgezocht en hoewel het een vervelend verhaal is voor Schnoebelen heeft het weinig met zijn bedrijf te maken. Toch zijn er wat negatieve kantjes. De journalist van Libération beschuldigt Schoebelen ervan een vriend geholpen te hebben een kliniek in Marseille over te nemen.

Deze ging failliet en volgens het dagblad had Schnoebelen via één van zijn bedrijven een financiële directeur geleverd voor 677 euro per dag. Bovendien had één van de filialen van Ginger voor 77.000 euro aan werkzaamheden verricht. De kliniek was via een faillissement gekocht voor een symbolisch bedrag van 0,5 euro.

Goed nieuws
De kliniek ging alleen weer failliet en werd uiteindelijk overgenomen door Générale de Santé, een grote Franse beursgenoteerde operateur van klinieken. Niet echt schokkend nieuws voor Ginger zelf, maar dit bericht in combinatie met de resultaten was in elk geval genoeg voor een verkoopgolf.

Omdat de presentatie op 1 oktober werd gehouden, kon de directie al aangeven dat het tweede semester aanzienlijk beter zou uitvallen. Het bedrijf mikt nu op een omzet tussen de 202 en 208 miljoen euro voor 2003, versus een businessplan van 211 miljoen euro. De directie kondigde aan dat er een aantal saneringsmaatregelen waren genomen.

Iedere activiteit die niet tot een rentabiliteit van 12% komt, wordt gereorganiseerd en verkocht. Er was ook goed nieuws: de bouwpoot, goed voor een omzet van 108 miljoen euro, had een groter orderboek dan ooit, namelijk voor meer dan drie jaar. Alle activiteiten in deze sector hebben de wind mee voor de rest van het jaar.

Ergste pijn
Alhoewel, het is steeds moeilijker om geld te incasseren. De Franse overheid zit op zwart zaad en betaalt bijzonder laat. Ginger is interessant, omdat het bedrijf expertise levert en de overheid er niet omheen kan, maar dan moet er wel worden betaald. Tijdens de grote stakingen van juni bleek dat tegen te vallen en werd er veel te laat geïncasseerd.

Hetzelfde geldt voor de veel kleinere milieudivisie, die het ook in het eerste halfjaar goed deed. De omzet komt dit jaar met 32,7 miljoen euro bijna twee keer zo hoog uit als in 2002 met 17,2 miljoen euro. De ergste pijn zit ‘m in de telecompoot, die een omzet boekt van 61 miljoen euro met een exploitatiewinstbijdrage van slechts 1 miljoen euro over heel 2003.

Tenminste, als alles naar wens gaat. De directie liet tijdens de rondvraag doorschemeren dat er flink in deze divisie wordt gesneden. Alleen de draadloze netwerkactiviteiten in het buitenland liepen goed, leek ons. Veel lokale projecten werden alleen afgezegd. De activiteit past niet goed bij de firma, die meer op exclusieve expertise gericht is en minder cyclisch is.

10% procent marge in H2
De directie verwacht een tweede jaarhelft met een exploitatiewinst van 10% tegen 0,7% in het eerste half jaar. Vorig jaar was dat nog 7,8 %. De groep streeft naar 12% voor het hele jaar in de nabije toekomst. Dat lijkt nu nog een bijzonder ambitieus objectief. Waarschijnlijk gaat er nog het een en ander gebeuren bij Ginger.

We denken aan een aantal ontslagen en een sanering van de tic-activiteiten. Tot vandaag waren vier van de vijf analisten die Ginger volgen positief op het aandeel, de teleurstelling komt daarom als een volslagen verrassing. Laten we voor dit jaar het exploitatieresultaat inschatten op 13 miljoen euro met een marge van 6%.

Voor volgend jaar plannen we voorzichtig een stijging van 10% en dan komen we voor 2003 uit op een winst per aandeel van 1,61 euro. Dat is minder dan de 2,50 euro die de consensus schatte. We durven ons nog niet aan een voorspelling voor volgend jaar te wagen, we gaan eerst evalueren wat er allemaal verkeerd is gegaan bij dit bedrijf.

Wat te doen?
Is dit een prachtig moment om bij te kopen? Niet bij de huidige stand van zaken. Het bedrijf kost nu negen keer de winst, na een schok zoals vandaag is dat voorlopig ruim betaald. Er bestaat zelfs ruimte richting 11 euro, schat analist Fabien Elhaïk van Fortis Securities in Parijs. Hij raadde als enige eerder aan te verkopen, maar is toch verrast over de slechte cijfers.

Het vorige objectief van Elhaïk was 20 euro. Hij neemt als peer-group Gaudriot, een Frans bedrijf en in Nederland Arcadis en Grontmij. Bijkopen of instappen doen we pas, als het bedrijf een duidelijke koers vaart, de acquisities zijn verwerkt zijn en de telecomdivisie is gesaneerd.

September was geen leuke maand voor ons, want onze cliënten wilden opeens terug in aandelen. Gelijk hadden ze, want als de beurs stijgt is dat goed voor aandelen, iets wat sommigen vreemd genoeg wel eens vergeten. Anders hadden we geen uitdrukkingen zoals Gezonde Correctie.

We zitten nu in een Gezonde Correctie. Die is vooral gezond voor mensen met puts en bonds. Wie long is gebleven, voelt zich minder gezond. De CAC 40 zakte acht sessies achter elkaar, de op één na slechtste periode ooit.

Hoe kwam dat en wie had dit voorspeld? Frank van Dongen deed het, maar ook hij had last van teenkrommingen, vooral begin september. Hij zeurde daar nooit over en maakte grapjes over zijn waardeloze puts, die nu weer waardevol zijn.

Ineenstorting
Niemand had ook Dubai voorspeld, althans niemand die ik ken, anders hoor ik het graag. Van Dongen ook niet. De Opec-beslissing om de olieproductie in te dammen, was niet goed te voorzien, maar daar gaat het niet om. Waar het wel om gaat is, dat een groot aantal professionelen die hele rally maar niks vonden. Ze stonden twee maanden lang voor aap.

Dubai hadden ze niet voorzien, alleen dat er iets zou gebeuren, waardoor de visie van de markt veranderde. Die was opeens optimistisch geworden en aandelen werden weer duur. Laten we even teruggaan in de tijd. De rally was echt en legitiem, want in maart waren aandelen geprijsd voor een volledige ineenstorting van alles wat heilig en dierbaar is.

De wereld verging niet, omstandigheden werden weer normaal en beleggers zijn van nature optimistisch, zeker als ze eerst extreem pessimistisch zijn geweest. Bij een aantal bedrijven begonnen de eerder genomen kostenbesparingen door te werken. Bovendien waren verwachtingen hard naar beneden bijgesteld en daarom kwamen er best gunstige resultaten.

Perceptie is alles
Die perceptie is belangrijk, want er is niet veel veranderd, behalve die perceptie. Het ging beter en daarom liepen beleggers vooruit op herstel. De bedrijfsresultaten wezen daar ook op, alleen bleek het een herstel zonder banen: een jobless recovery. Om consumenten door te laten consumeren daar waar ze doorconsumeren, in de VS, moeten ze banen hebben.

Bedrijven wonnen aan productiviteit en dat doen ze nog steeds. Logisch, want er zijn een minder mensen aan boord en die werken hard, want anders gaan ze door de volgende draaideur mee naar buiten. Daarom zagen de bedrijfswinsten en perspectieven er steeds beter uit. Er was een storende factor en die was er in de lente al, voordat het tot de media doordrong.

De Amerikaanse insiders bleven aan de verkoopkant opereren. Als die aandelen zo goedkoop waren en de perspectieven zoveel beter, waarom kochten die mensen dan niet? Geen probleem, zeiden de optimisten. Dit stelt niet veel voor. Inderdaad is het zo, dat verkopen een minder duidelijk signaal is dan kopen.

Cancun en Dubai
Je kunt verkopen om aan verplichtingen te voldoen, belasting te betalen, kinderen naar de universiteit te sturen, of schulden af te lossen. Kopen doe je maar om één reden. Met het Amerikaanse fiasco in Irak werd duidelijk dat de financiële boog, die al aardig gespannen was met het Twin Deficit – teveel import en teveel schulden – steeds verder werd aangetrokken.

Intussen stoomt Azië vrolijk door, mede profiterend van een lage dollar. Japan probeert haar yen op de plaats te houden, om een pril begin van herstel door te laten zetten. Vervolgens wordt daar in Dubai de vloer mee aangeveegd, nadat in Cancun de onderhandelingen zijn mislukt en we regelrecht afstevenen op een nieuwe ronde protectionisme.

Iets concreter sprekend, belegt u in een bedrijf waarvan morgen in één klap een procent of drie à vier van de omzet weg kan zijn? Dat gebeurde met de dollar binnen een paar dagen. De onzekerheid is toegenomen en de markt heeft tegen die nieuwe onzekerheid nog geen nieuw evenwicht gevonden.

Van jobless naar job loss
Gaat de dollar verder zakken? Dat kan heel goed. Francis Mer, de Franse minister van Financiën, zegt volgens de meestal welingelichte Canard Enchaîné, een satirisch weekblad, dat de euro 15% naar beneden moet om nog groei te kunnen bereiken. Zijn hele précaire en omstreden begroting is gebaseerd op groei in 2004 en nu lijkt het erop dat die er niet komt.

Alleen Engeland en Spanje doen het aardig, we laten Scandinavië er even buiten. Inmiddels zijn er zoveel ontslagen gevallen, dat duidelijk is geworden dat de uitholling van de Westerse industriële basis ten gunste van Azië een nieuwe fase ingaat. Dit is geen jobless recovery meer, maar een job loss recovery.

De fundamenten voor dollargerelateerde bedrijven zijn niet geweldig en dat is een eufemisme. Nieuws dat op zich niet eens zo schokkend is, zoals het Opec-nieuws, wordt als dramatisch slecht ervaren. Oktober is soms een minder goede maand, soms zelfs een heel slechte. Herstel begint meestal juist in november, wanneer niemand er meer aan denkt.

Misschien moeten we daar maar eens aan denken.

Air France neemt KLM over. Hoewel er jaren aan gewerkt is om voor onze luchtvaartmaatschappij een partner te vinden en de besprekingen met Air France al een jaar in een serieus stadium waren aangeland, lukt het sommigen om toch nog verrast te zijn over het nieuws van vandaag.

Wij waren slechts door één element verrast, of nee, laten we er maar twee van maken. Ten eerste duurde het langer dan verwacht, voordat het nieuws naar buiten kwam. Keizerssnede? We weten het binnenkort.

Waar de meesten door verrast waren, want de markt wordt door de meesten gemaakt, is de prijs. Ondanks dat de fusie volledig voorspelbaar was, zakte Air France vandaag en steeg KLM een procent of tien, wat in dit geval spectaculair mag heten.

Van staatsbedrijf naar semi-staatsbedrijf
De reden is eenvoudig, Air France biedt een veel hogere prijs dan de markt dacht. Toch kunnen we niet zeggen dat het aan gegevens ontbrak. Air France betaalt daarom gewoon veel. Leuk voor KLM-aandeelhouders. Slim van de KLM-bestuurders, die, voor zover wij dat kunnen nagaan, gewone salarissen krijgen en eenvoudig leven.

We zeggen het er maar even bij, want tegenwoordig is iedereen verdacht. Wat wij dan verwachten, is applaus voor het management. Van KLM wel te verstaan. Eventueel voor Air France, want het is ze toch maar gelukt. Niet iedereen is ten slotte bereid om door een Frans semi-staatsbedrijf ingelijfd te worden.

Een semi-staatsbedrijf, inderdaad, want hoewel de Franse staat nu naar een minderheid van 44% toegaat, is Air France een staatsbedrijf dat een semi-staatsbedrijf wordt. Dat betekent dat de staat het er nog steeds voor het zeggen heeft, maar dat semi doet. We weten niet of de meningen in de Koffiekamer representatief zijn, maar wat we daar zagen verbaasde ons.

KLM (Dag)

Chauvinisme, stupiditeit en pleonasme
Leest u maar eens de thread Fusie KLM & AF een schande. Volgens de auteur is KLM verkwanseld aan ongure Fransen, die nu alles kapot maken en meenemen naar Frankrijk. Stupiditeit en chauvinisme zijn van oorsprong Franse woorden. Die zijn natuurlijk ontstaan, omdat ze daar in Frankrijk behoefte aan hadden.

Chauvin was een soldaat uit de tijd van Napoleon Bonaparte, een zekere Franse keizer. Chauvin was zó bevooroordeeld en nationalistisch, dat zijn naam onsterfelijk is geworden. Dat zegt daarom iets over Frankrijk. Het is echter zo, dat wij het noodzakelijk hebben gevonden om dat woord ook in onze Nederlandse woordenschat op te nemen.

Net zoals het woord stupide, dat ook van oorsprong Frans is (en daarvoor Grieks, voordat wij weer mails krijgen). Omdat iedere chauvinist per definitie stupide is, hebben we daar ook een Frans woord voor, namelijk pleonasme, dat eveneens (liever geen mails hierover) Grieks is en uit het Frans is overgenomen.

Rood: AEX
Blauw: Air France (dag)

Dom
Het gebruik van meerdere woorden om hetzelfde aan te duiden, werd ooit blijkbaar gezien als typisch Frans. Nederlanders hebben aan een half woord genoeg. We komen er vast nog een keer op terug, maar voorlopig zeggen wij, gewoon op zijn Nederlands:

KLM verkwanseld? Doe niet zo dom.

Soms zegt één opmerking meer dan een heel verhaal. Eerst de context.

Mijn gesprekspartner, een goede vriend, had niets te verkopen en is de grootste of één van de grootste beheerders van Europese aandelen.

Voor wie het rijtje goed bijhoudt, inderdaad hij werkt dus of bij de één of bij de ander, maar dat doet er niet toe.

Een tijdje geleden ontstond er rumoer op deze site vanwege one-on-ones. Dat zijn interviews die beheerders en analisten organiseren met bedrijven.

Voorkennis? Geen voorkennis, maar een parade tegen de andere handicaps die instituten hebben tegenover particulieren? Dat is een heel ander debat.

Mijn vriend had zijn huiswerk gedaan. Zijn firma had het afgelopen jaar vijfduizend van die gesprekken gehad. In elk gesprek wordt, dat is de normale praktijk, geïnformeerd naar de stand van zaken bij de orderportefeuille.

Einde van de tunnel
Daar is geen vooruitgang. Goed, de tijdelijke dips van de crisissituatie tijdens de Irak-oorlog zijn ingelopen, maar verder zien degenen die de gesprekken analyseren niets.

Dat hoeft ook niet. Het kan nog komen. Maar het is er niet. Althans, niet in Europa.

Dit nieuws is in de prijzen verwerkt, maar als deze trend blijft voortduren kunnen de prijzen wat lager, want tot en met vorige week hield de prijsvorming rekening met licht aan het eind van de tunnel. Misschien is dat licht toch wat verder weg dan de bulls denken.

De Franse wijnoogst van 2003 is veelbelovend, maar hoe kunnen
wijnliefhebbers hierop inspelen? Hoe ga je om met wijn, als belegging? Hoe
en wanneer kunnen we Franse wijnen het best kopen?

Op deze vragen en vele andere geeft Michael Kraland, wijnliefhebber en
woonachtig in Frankrijk, zijn mening. In een eerder leven was Kraland onder
andere actief in de wijn-, cognac-, armagnac-, champagne- en
whiskyindustrie. Tegenwoordig koopt hij alleen nog wijn voor een Parijse
wijnclub en voor zichzelf.

Investeren in wijn lijkt op beleggen in aandelen, behalve dat er grote kans is dat u hoofdsom en dividend weg klokt. U investeert om door te verkopen, of om zelf te drinken. Doorverkopen is niet aantrekkelijk, omdat u te maken krijgt met kosten, plus vervoer en eventueel nog btw.

Als u alleen uw belegging op wilt drinken, kunt u uw aanpak ook toetsen aan die van een aandelenbelegger. U kunt net als bij aandelen beleggen in small of in big caps en in groei-of waardeaandelen.

In de wijnwereld kunt u kiezen voor gevestigde namen of kleinere spelers. De secundaire markt voor de gevestigde namen is beter en daar betaalt u ook voor. Om de secundaire marktverwachtingen van kleinere namen moeten wij vaak lachen.

Garagewijn
Alleen andere beginners kopen die wijnen voor een goede prijs. De beurskoers hangt dan nauw samen met de prijs, waarop de wijn in de huidige jaargang voor btw aangeboden wordt. Dat is meteen 40% minder dan u verwachtte, wees daarom voorzichtig. Wanneer u populaire niche spelers koopt, zoals Valandreaud in Bordeaux, zit u in een momentum markt.

Er is grote kans dat weinig van die flessen ooit opengemaakt worden. Valandreaud is klein, het is een garagewijn met een grote dosis hype. Als die blijft groeien en als wijngoeroe Robert Parker deze wijn goede cijfers blijft geven, zit u goed. Anders kan uw wijn crashen. Net zoals bij beleggen, is het zaak om van tevoren te kijken hoe u uw risico kunt verminderen.

Garagewijnen zijn wijnen zoals Château Le Pin of Valandreaud, die in kleine hoeveelheden worden gemaakt. Het fenomeen begon met bovenstaande châteaux, al staat er geen kasteeltjes bij Valandreaud, een klein oppervlakje aan de rand van St. Emilion, waar een voormalige loketbediende een geconcentreerde wijn maakte.

Timing
Die wijn beviel Parker erg goed. Daardoor was deze wijn meteen uitverkocht. Het volgende jaar ook. Toen tegen steeds hogere prijzen. Nu vindt iedereen opeens een apart stukje grond, met typische eigenschappen waarvan de druiven in een kleine aparte ruimte, liefst iets waar vroeger een auto heeft gestaan, verwerkt worden.

Hoe het ook zijn, wanneer u voor eigen gebruik koopt, hebt u veel minder kans op teleurstelling. U drinkt uw wijn op, soms wat sneller, soms wat langzamer. U kunt flessen cadeau geven. Als de wijn tegenvalt, is er ook niets aan de hand, want de meeste mensen in uw omgeving weten er toch niets van en kijken alleen naar het etiket.

Omdat u doorgaat voor kenner en we zijn allemaal kenners – de vraag is alleen in wiens ogen – smaakt uw cadeau goed. Als u het spel goed wilt spelen, moet u twee factoren goed kunnen inschatten. Ten eerste is daar timing. Laten we de Bordeaux-markt, die verreweg de grootste investment grade wijnmarkt ter wereld is, als uitgangspunt nemen.

Enron à la bordelaise
Ieder decennium is er een moment waarop Bordeaux crasht. Soms komt het door overmatige speculatie, soms door teveel aanbod en soms door economische recessie, waardoor de vraag wegvalt. Er kan ook een schandaal plaatsvinden: een Enron à la bordelaise. Dit is het adjectief van Bordeaux en wordt zonder hoofdletter geschreven.

Ik wil namelijk voorkomen dat u mij verkeerd begrijpt en mij een e-mail stuurt. Meestal is het een combinatie van een aantal van bovenstaande factoren. In 1990 crashte Bordeaux, omdat een nare snor uit Irak een buurland binnenviel. Wat ook speelde, was dat de markt vanaf 1982 op één jaar na alleen goede tot zeer goede jaren had gekend.

De kelders van de klanten lagen gewoon vol. Wie toen geld had, kon de prachtige wijnen van 1988, 1989 en 1990 voor een zacht prijsje verwerven. Beter nog, er bleken nog wat voorraden uit 1982, 1985 en 1986 onverkocht in de VS te liggen. Die kwamen terug. Het duurde tot 1995, voordat de prijzen zich begonnen te herstellen.

“Commercieel”
De tussenliggende jaren waren allemaal zwak, de wijn werd steeds goedkoper en er kwam pas weer een echt goed jaar in 1995, gevolgd door een even goed 1996, een zwak 1997, toen weer twee goede jaren en een prachtig jaar 2000. Sindsdien hebben we twee jaren gehad, die de handelaren en eigenaars “commercieel” noemen.

Dat is een eufemisme voor pet en de prijzen zijn dan ook hard gezakt, terwijl de voorraden groot zijn. U gaat nu een beslissing nemen: is dit het goede moment om in te stappen? Daar kunnen we een aparte column aanwijden en dat doen we vandaag niet. Vervolgens moet u een tweede serie beslissingen nemen: welke namen koopt u?

Als u uw timing goed hebt, is er niets aan de hand. U koopt gewoon de eerste tien namen van het klassement van 1855, dat nog steeds toonaangevend is. Die namen zijn duur, maar ook duurzaam. Als u geen krent bent en veel Nederlanders, zelfs rijke, zijn dat wel, geeft u een paar dollars uit aan een abonnement op The Wine Advocate.

Spugen
Dat is de toonaangevende nieuwsbrief van de reeds genoemde Parker. Hij is een Amerikaan die, tot de intense ergernis van veel Fransen, de smaakscheidsrechter is geworden, doordat hij vanaf de eerste dag geheel onpartijdig wijn op kwaliteit beoordeelde. We kunnen stellen dat de Fransen zelf de deur naar hun boudoir open hebben laten staan.

Ze hadden het zelf ook net zo goed kunnen doen. Blijkbaar had niemand het idee om geheel zonder conflicten dit belangrijke kruispunt te bezetten. U pakt daarom Parker erbij en koopt de topnamen. Dat is eenvoudig, die hebben de beste cijfers en het maximum is 100. Bij een wijn onder de 80 kunt u beter spugen.

Wij horen Amerikanen, daar zijn tenslotte het Amerikanen voor, zeggen dat de Fransen, zij die de voordeur open hadden laten staan dan, wel eens opscheppen over hun aankoopbeleid. “Ik koop alleen boven de 95”, zegt iemand dan. Bij de slijter staan de punten van Parker er gewoon bij, wij zien het nu ook in Nederland.

Vanessa-kelder
Gebruik Parker vooral als gids om vergissingen te voorkomen. Anders loopt u de kans met een sterk Parker getypeerde kelder te eindigen. Niets ernstigs vergeleken met de meeste Nederlandse kelders die ik ken, maar toch een beetje zoals de mondjes van die dames die in de Vanessa-kliniek zijn geweest, als u begrijpt wat ik bedoel.

Overigens kan ik over Robert Parker niets dan goeds zeggen. Deze man heeft veel goed werk verricht en menige Franse wijnmaker op de kaart gezet. Mijn respect voor hem is evenredig aan de haat en naijver van de grote Bordeaux-spelers, al geven ze dat nooit officieel toe, want dat durven ze niet. Lafheid in grijs flannel.

Als u een value buyer bent, koopt u wat Parker de sleepers of the vintage noemt. Ik heb dat altijd sympathiek gevonden. Een voorbeeld. U koopt dan een wijn, die naar zijn mening onderschat wordt. Dat komt vaker voor dan wijndrinkers denken. Iemand heeft een château overgenomen en maakt zijn eerste, goede wijn.

Zwarte tanden
De markt proeft, maar denkt aan de eindgebruiker, die nog steeds een matige indruk heeft van dit etiket. Dan is de prijs laag voor de kwaliteit. Als de nieuwe eigenaar het volgende jaar weer een mooie wijn maakt, begint de prijs te stijgen tot de prijsvorming overeenkomt met die van gelijkwaardige wijnen.

Wie hier de tijd voor heeft en het leuk vindt, moet dit vooral doen. Het enige dat u nodig hebt zijn goede relaties in de wijnwereld, want amateurs worden niet uitgenodigd bij de proeverijen. Dat is terecht, want u proeft dikke, naar het zwarte neigende inkt, waar de meeste amateurs toch geen weg mee weten.

Tip: glimlach niet triomfantelijk bij terugkomst in uw hotel. Uw tanden zijn dan immers zwart.

Anders Moberg, Dick Grasso, Pierre Bilger en Jean-Marie Messier: wie hoort niet in dit rijtje thuis? Dat was de vraag die we gisteren stelden en waar we vandaag het antwoord op geven. Laten we even kijken wat er allemaal is gebeurd sinds gisteren.

Moberg hield de eer aan zichzelf en paste zijn arbeidsvoorwaarden aan, zoals Bilger, de ex-president van Alstom, dat deze zomer deed. Toen was dat nog een unicum, sinds gisteren niet meer.

Gistermiddag, Amerikaanse tijd, besloten de bestuurders van de New York Stock Exchange (NYSE) Grasso te verzoeken af te treden, omdat zijn positie onmogelijk was geworden. De beurs zelf wankelt, omdat een aantal schandalen aan het licht is gekomen.

Exit Grasso
De NYSE heeft een marktaandeel van 80% in haar genoteerde aandelen, tegen 20% voor de Nasdaq. Grasso kreeg hier royaal voor betaald, nam slechts zijn basissalaris op en bouwde zo tijdens zijn 36 jaar bij de NYSE een krediet op van 139,5 miljoen dollar. Hij deed hiermee niets dat onwettig was, maar onwettig en onhoudbaar zijn twee verschillende begrippen.

Eerder deed Grasso onder de druk van de publiciteit al afstand van 48 miljoen dollar aan andere inkomsten bij de NYSE. Volgens de Wall Street Journal stelde één van de bestuurders tijdens de conference call van gisterenmiddag voor dat de hele raad van bestuur maar moest aftreden. De raad had Grasso immers zijn beloning toegekend.

Hoe en wanneer Grasso wordt betaald, is nog niet duidelijk. Messier, voormalig president van Vivendi Universal (VU) is daarom de enige, die niet in dit rijtje thuishoort. Hij knokt door. VU vecht weer zijn exit van 20,5 miljoen dollar aan en heeft voor de Franse rechter gelijk gekregen. Messiers advocaat stelt dat de Franse rechtbank incompetent is.

Messiers en Bilgers staartje
Messier heeft voor de Hoge Raad van New York weer gelijk gekregen. Gisteren blokkeerde, zoals we gisteren al berichtten, de SEC deze som. De beurswaakhond maakte daarbij gebruik van Sarbanes-Oxley, de witwaswet. De SEC kan Messiers uitbetaling 45 dagen blokkeren en VU moet de som storten op een geblokkeerde rekening.

Op haar beurt vervolgt VU weer Messier en zijn voormalige rechterhand Eric Licoys, die zijn exit-contract ondertekende. VU eist een schadevergoeding die het equivalent is van de uitgekeerde som. Messiers advocaat heeft al aangekondigd te pleiten dat alleen de rechtbank van New York in deze competent is.

Bilger is vandaag indirect in het nieuws. De situatie die hij achterliet bij Alstom loopt voor de tweede keer uit de hand. Eurocommissaris Mario Monti torpedeert het reddingsplan, waarbij de Franse staat zich opwerpt als aandeelhouder. Hierbij worden de kredieten van grote banken – 45% BNP Paribas, Crédit Agricole/Lyonnais en Société Générale – veilig gesteld.

Jamais deux sans trois
Nu niet meer, Alstoms toekomst hangt aan een zijden draadje. De regering, de banken en de onderneming hebben vier dagen de tijd gekregen om hun huiswerk opnieuw te doen en met een voor Brussel acceptabele oplossing te komen. Europa zet Frankrijk hiermee voor het blok wegens het regelmatig overtreden van de regels.

En, zo meldt zelfs de Franse pers, wegens de arrogante houding van de Franse regering. Het aandeel Alstom zakte gisteren 8%, voor de koers werd opgeschort en het bedrijf is technisch failliet. Het concern heeft dit jaar al twee crises overleefd. Jamais deux sans trois, luidt de Franse uitdrukking. Er zijn 120.000 banen in het geding.

Tijdens de nu door Brussel verworpen reddingsactie, afgelopen zomer, stelde BNP Paribas bestuursvoorzitter Michel Pébereau voor om Alstom over te laten nemen door een ander beursgenoteerd staatsbedrijf, Areva. Deze onderneming is marktleider in verwerking van radioactief afval. Dat voorstel komt nu enigszins ironisch over, ongetwijfeld niet zo bedoeld.

Wie hoort niet in dit rijtje thuis? Ten eerste Anders Moberg. Vanochtend kondigde Ahold aan dat de nieuwe topman van het concern zijn contract aanpast. De tekst is sober en correct, hier is duidelijk huiswerk gedaan en de inhoud is al even duidelijk.

Moberg krijgt geen gegarandeerde compensatie bij vertrek, maar een vergoeding die afhankelijk is van resultaat. Idem voor zijn bonus. Wat willen we nog meer? Niets, maar de crisistoestanden rond zijn betaling hadden meer te maken met het wederom falen van de raad van bestuur.

Eerst is er fraude te gepleegd en het management had dat niet door. Vervolgens gaven de bestuurders blijk van een gebrek aan inschattingsvermogen bij het inhuren van een opvolger.

Boeven apart
Jacques Potuijt schreef al in Anders is niet anders dat Moberg, die niet op Ahold zat te wachten, op de vrije markt zichzelf zo goed mogelijk verkocht. Kortom, Moberg handelde hier keurig, de commotie is niet voor niets geweest en er zijn aan alle kanten lessen geleerd. Laten we daarom eens kijken hoe het de rest van ons rijtje vergaat.

Ten eerste hebben we Kenneth Lay, Andrew Fastow (respectievelijk ex-ceo en ex-cfo van Enron) en Bernie Ebbers (ex-cfo Worldcom) voor het gemak maar niet in ons lijstje opgenomen. We willen het vandaag namelijk niet hebben over notoire oplichters, maar over houdingen die wel of niet goed zijn.

Goed en fout zijn vaak tijdsgebonden en bovendien subjectieve begrippen. Desalniettemin moeten we er toch dagelijks mee omgaan. Het rumoer rond managementbeloningen, boni en vertrekregelingen ontstaat vaak, doordat de tijden veranderen en sommigen dat niet meteen doorhebben.

Grasso te grazen
Grasso, hoofd van de New York Stock Exchange (NYSE), bestuurt de belangrijkste beurs ter wereld. Hij is daar enerzijds regelgever, maar ook manager van een bedrijf. Er is een schandaal ontstaan, toen bekend werd dat hij 139,5 miljoen dollar had verdiend. Dat werd bekend, omdat beurswaakhond SEC er naar vroeg.

Anders wisten we het nu nog niet. Grasso gaf inmiddels 48 miljoen dollar aan andere inkomsten van hem terug, onder druk van de publieke opinie. Hij houdt evenwel vast aan zijn 139,5 miljoen dollar. Voor een deel is deze som zo hoog opgelopen, omdat Grasso jarenlang zijn boni en andere extra prikkels niet heeft opgenomen.

Hij leefde louter en alleen van zijn basissalaris van 1,4 miljoen dollar. Dat geld stond vast tegen 8% rente. Grasso kreeg een onder andere een bonus van 30 miljoen dollar voor de wijze waarop hij de crisis tijdens en na de terroristische aanslagen van 11-9 afhandelde. Wat moet een regelgever verdienen?

Aristoteles
Bill Donaldson, de D van wijlen DLJ, de zakenbank die door CSFB werd opgeslokt, krijgt als hoofd van de SEC 1% van wat Grasso verdient (142.500 dollar). U leest het goed. Gelukkig heeft Donaldson wat eigen geld. Grasso is een jongen uit Queens die onderaan is binnengekomen en zelf is opgeklommen.

Wel erg hoog, vindt iedereen nu. We komen nu bij een punt, dat Warrum_buffett in Stop de Moberg-hetze afgelopen zaterdag zo treffend behandelde. Wat is toelaatbaar, op het gebied van beloning en wat niet? We leven in een rare wereld. Deze is duidelijk niet door Aristoteles ontworpen. Wat is teveel en wie gaat dat iets aan?

Helaas kunnen wij u de meest treffende voorbeelden van onzin op dit gebied niet citeren, omdat wij in het buitenland wonen en geen Nederlandse televisie ontvangen. Daardoor kennen wij de namen van de meest populaire Nederlandse amusementsartiesten niet en herkennen we ze ook niet op straat, wat natuurlijk een groot gemis is.

Britney en David
Wij volgen op dit gebied slechts Van Kooten en De Bie en die worden, naar ons gevoel, onderbetaald, al hebben wij geen flauw idee van wat ze verdienen. Vergeef ons daarom dat wij andere voorbeelden gebruiken. Krijgt Britney Spears teveel betaald? Is David Beckham (gelukkig weten wij wel wie dat is, het is een voetballer) te duur? Tiger Woods?

Er zijn allerlei onbenullen, die ongelooflijk veel geld verdienen. De Quote 500 wordt niet bevolkt door progressieve intellectuelen en weldoeners, maar er zitten er ongetwijfeld een paar tussen, min of meer per ongeluk. Managers zijn al decennia lang bezig bedrijven te misbruiken voor hun eigen gewin. Denk aan het keurige Reed Elsevier en Wolters Kluwer.

Toen de managers van deze bedrijven niet meer op traditionele wijze de zakken konden vullen, een periode die tot het midden van de jaren tachtig duurde, werd van de nood een deugd gemaakt en werd het optiegereedschap aangewend om van een aantal toevallig op de juiste plaats aanwezige Burburry-cliënten miljonairs te maken.

Geluk mag
Aegon? ASML? Wat deden deze mensen dat zo geweldig was? Ze hadden geluk. Dat is een moeilijk punt, want geluk is, in onze ogen, niet slecht. Bovendien is het niet hard te maken dat geluk rechtvaardig verdeeld moet worden, vraag dat maar eens aan de slachtoffers van onze maatschappij. Geluk mag.

Van de neo-Marxisten, om maar even een gemakkelijke noemer te gebruiken, mag het niet. Van ons wel. Van de naijverigen onder ons mag het ook niet, maar jaloezie is een doodzonde, daarom mag het van ons wel. Leuk voor Britney. Als we de geluksfactor loslaten op Moberg, heeft hij eerder pech. Allemaal gezeur, die man wordt hier gek van en heeft het al zo druk.

Goed dat het nu afgelopen is en nog wel op zo’n keurige manier. Grasso? Hij heeft, naar ons gevoel, teveel geluk en dat kan wel eens omslaan in pech. Grasso’s echte klanten zijn de leden van de NYSE. Die hebben onder Grasso de waarde van hun zetel zien verdrievoudigen van 750.000 dollar naar ruim 2 miljoen dollar nu.

Raar
In augustus 1999 werd de hoogste prijs ooit betaald: 2,65 miljoen dollar. De zetels zijn dus niet eens zoveel in waarde gezakt. Voor een deel komt dat door Grasso. Is zo’n bonus voor 11-9 alleen niet obsceen, als u denkt aan de slachtoffers in de Twin Towers en aan de brandweerjongens die die trappen opgingen?

Komt die betaling aan hem niet op een slecht moment? De NYSE, die via de mond van Grasso ijvert voor betere corporate governance, is een bedrijf dat zelf rond de 30 miljoen dollar per jaar verdient. Vervolgens doet het zo’n hoge betaling. Raar. De opbrengst van de NYSE is alleen minder belangrijk dat de welvaart van de leden, de zetelhouders.

Goed, maar die waarde hangt weer af van het vertrouwen dat beleggers in de NYSE hebben. Dat heeft een flinke deuk opgelopen en die oneffenheid dateert al van voor de Grasso-affaire. Al jaren vinden grote instituten dat ze door de specialisten van de NYSE, waar Van der Moolen één van de marktleiders is, geflest worden bij uitvoering.

De NYSE wankelt
Daarom trad de president van LaBranche, concurrent van Van der Moolen, onlangs af als NYSE-bestuurder. Hij wilde bepaalde documenten niet vrijgeven. Sandy Weill, toen nog hoofd van Citigroup, werd voorgedragen als beschermer van de kleine belegger in de Raad van Bestuur van de NYSE.

Dat gebeurde juist op het moment, dat Citigroup een boete van 400 miljoen dollar kreeg wegens misleiding van beleggers tijdens de telecom-hausse. Weill trok zich terug en trad kort daarna ook formeel terug binnen Citibank, waar hij zijn rechterhand als ceo benoemde. Kortom, er wordt van alle kanten getwijfeld aan het bestaansrecht van de NYSE.

Grasso heeft een contract gekregen en voert dat uit. Hij doet niets onrechtmatigs. In die zin heeft hij zijn beloning verdiend. Of hij op dit moment zijn werkgever een dienst bewijst en of hij even wijs is als Moberg lijkt ons twijfelachtig. Pierre Bilger is in Nederland niet bekend. Zijn bedrijf is dat wel. Hij was, tot voor kort, president van Alstom.

Messier slijpt de messen
Dat is het Franse industriële consortium dat in moeilijkheden raakte. Bilger vertrok en kreeg een handdruk van 4,1 miljoen euro. Deze zomer maakte hij bekend dat hij afstand deed van deze bonus. Sommige mensen gedragen zich blijkbaar wel netjes. Bilger hoort volgens ons in het rijtje thuis naast Moberg.

Gisterenavond werd bekend dat de SEC gebruik zou maken van Sarbanes-Oxley, de financiële anti-terreurwet, om de 20,5 miljoen dollar die Jean-Marie Messier van Vivendi Universal verlangt, te blokkeren. Eerder op de dag werd bekend dat Messier in een tweede gerechtelijke uitspraak wederom in het gelijk was gesteld.

Vivendi wilde niet betalen.